કેટેગરી જીવનશૈલી

  • વકતાપુર ગામના મીની પાવાગઢ-મહાકાળી મંદિરનો 31મો પાટોત્સવ ઉજવાયો

    વકતાપુર ગામના મીની પાવાગઢ-મહાકાળી મંદિરનો 31મો પાટોત્સવ ઉજવાયો

    નીરવ જોશી, હિંમતનગર (M-7838880134)

    હિંમતનગર પાસે આવેલા વકતાપુર ગામના સરહદે મીની પાવાગઢ મહાકાળી મંદિર આવેલું છે, જેનો 31મો પાટોત્સવ ખૂબ જ ધામધૂમથી ગુરુવારે ઉજવવામાં આવ્યો હતો. આ પાટોત્સવમાં 34 કુંડી હવન વડે નવચંડી મહાયજ્ઞ કરવામાં આવ્યો હતો.

    વક્તાપુર ગામના તેમજ હિંમતનગર થી અનેક ભક્તો પધાર્યા હતા. આ કાર્યક્રમમાં મીની પાવાગઢ મંદિરના નવા નિમાયેલા પ્રમુખ વીડી પટેલ તેમજ પ્રવીણભાઈ ઝાલા અને અન્ય ટ્રસ્ટીગણ પણ હાજર રહ્યા હતા અને સમગ્ર દિવસ દરમિયાન મહાકાળી માને સમર્પણ ભાવથી ભક્તિ અને શ્રદ્ધાપૂર્વક નવચંડી હવન કરી અને મહાપ્રસાદ નું આયોજન કર્યું હતું.

    આ કાર્યક્રમના અંતમાં સ્થાનિક ધારાસભ્ય એટલે કે હિંમતનગરના ધારાસભ્ય વીડી ઝાલા પણ પધાર્યા હતા અને મહાકાળી માના આશીર્વાદ લઇ અને સૌ કોઈને ધન્યવાદ આપ્યા હતા. નવચંડીના અંતમાં આશરે 1500 જેટલા ભક્તોએ પ્રસાદનો લાભ લીધો હતો.

    જય મહાકાળી

  • શસ્ત્ર કરતા શાસ્ત્રમાં લખાયેલી વિગતોનું અનુસરણ જ માનવ જીવનને બચાવી શકશે- અજય ઉમટ

    શસ્ત્ર કરતા શાસ્ત્રમાં લખાયેલી વિગતોનું અનુસરણ જ માનવ જીવનને બચાવી શકશે- અજય ઉમટ

    नीरव जोशी , हिम्मतनगर (M-7838880134 & 9106814540)

    • ૨૧મી સદીમાં જો માનવી શસ્ત્રને સમજપૂર્વક નહી સમજે તો પૃથ્વીનું અસ્તિત્વ જોખમાશે
    • વિદેશની વિવિધ કંપનીઓ તેમના વૈજ્ઞાનિકો પાસે શોધ કરાવીને પ્રજાને તેના યદી બનાવી રહી છે.
    • રોબોટ કરતા પણ વધુ ખતરનાક સાબિત થતી શોધ માનવી અને પૃથ્વીનો વિનાશ કરી શકે છે.
    • શસ્ત્ર કરતા શાસ્ત્રમાં લખાયેલી વિગતોનું અનુસરણ જ માનવ જીવનને બચાવી શકશે.
    • હિંમતનગરમાં વિવેચક અને પીઢ પત્રકારનું મનનીય પ્રવચન યોજાયું

    હિંમતનગર : નીરવ જોશી , સાબરકાંઠા 

    ગુજરાતી પત્રકારત્વ ક્ષેત્રે સીમા સ્તંભ ગ્રુપ કહી શકાય તેવા ભાસ્કર ગ્રુપ થી વધારે જાણીતા થયેલ ને છેલ્લા દસ વર્ષથી નવગુજરાત સમય અને અમદાવાદ મિરરના એડિટર ,પત્રકારત્વ જગતના પ્રેરણામૂર્તિ – અજય ઉમટ ગત શનિવારે શસ્ત્ર સાથે શાસ્ત્રનું પૂજન અને તેની વિશદ સમજૂતી આપવા માટે સાબરકાંઠાના વડા મથક હિંમતનગર ખાતે નલિકા ગાંધી ટાઉનહોલ ખાતે પધાર્યા હતા. ઉલ્લેખનીય છે કે એ ભૂતપૂર્વ ધારાસભ્ય રાજુ ચાવડાના માર્ગદર્શન અને સ્પોન્સર્સથી હેઠળ યોજાયેલા કાર્યક્રમમાંથી વાતાવરણ ઘણું ઊર્જા સભર અને સક્રિય લાગી રહ્યું હતું ! Himatnagar Former MLA- રાજુ ચાવડા હિંમતનગરમાં ક્ષત્રિય સમાજનો ઘણું મોટું નામ ધરાવતા હોવાથી શ્રોતાઓએ પણ મોટી સંખ્યામાં હાજરી આપી હતી! 

    ત્યારે પ્રસ્તુત છે પ્રકાંડ પત્રકારત્વ ક્ષેત્રના પંડિત એવા અજય ઉમટની વાણીનો જ્ઞાન સારાંશ.

    ૨૧મી સદીમાં વિશ્વના અનેક લોકોને સોશ્યિલ મીડીયાના માધ્યમ થકી ગુગલ, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટયુબ વગર ચાલતુ નથી ત્યારે અમેરીકાના ભેજાબાજ વૈજ્ઞાનિકોએ માનવીનું મગજ તેની બુધ્ધિથી નહી પણ તેમણે તૈયાર કરેલ ચિપ્સની મરજીથી ચલાવવું પડશે. વિશ્વમાં અત્યારે અનેક દેશો શાસ્ત્રને મુકીને શસ્ત્ર પાછળ દોટ મુકી પોતાનું અસ્તિત્વ જાળવી રાખવા માનવ સંહાર કરી રહ્યા છે. ત્યારે તે વિષય પર શનિવારે હિંમતનગરના ટાઉન હોલમાં નવગુજરાત સમય અને અમદાવાદ મિરરના ગૃપ એડિટર, વિવેચક તથા જાણીતા પત્રકાર અજય ઉમટનું મનનીય પ્રવચન યોજાયુ હતુ. જેમાં તેમણે સતત શસ્ત્ર અને શાસ્ત્ર વિષય પર ઉપસ્થિત લોકોને વિસ્તૃત સમજ આપી હતી. આ પ્રસંગે હિંમતનગરના પૂર્વ ધારાસભ્ય તથા વકતાપુર વસોરાના સંત ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

    ટાઉન હોલ ખાતે યોજાયેલ આ કાર્યક્રમમાં પીઢ પત્રકાર અજય ઉમટે પોતાના અભ્યાસ અને વાંચનને આધારે જે વિગતો રજૂ કરી હતી તે સાંભળીને પ્રબુધ નાગરિકો પણ વિચારતા થઇ ગયા હતા. તેમના જણાવ્યા મુજબ અમેરીકા વૈજ્ઞાનિકોએ કરેલી શોધો મુજબ જો માનવી સત્વરે જાગશે નહી તો તેઓ પોતાના મગજથી નહી પણ કમ્પ્યુટર, મોબાઇલ સહિતના અન્ય માધ્યમો થકી ઉપયોગ કરી રહેલા કમ્પ્યુટરની ચિપ્સની મરજી મુજબ ચાલવું પડશે. તે પાછળ તેમણે કહ્યુ હતુ કે જયારે કોઇપણ મોબાઇલ ધારક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટુબ અથવા તો અન્ય સોશ્યિલ મીડીયાના માધ્યમ થકી જયારે ઉપયોગ કરશે ત્યારે તે માનવીના મગજને બદલી નાખશે.

    એટલુ જ નહી પણ મોબાઇલ ધારક સહિત અન્ય ડેટાના ઉપયોગકર્તાની માહિતી મેળવી લીધા બાદ જાણે અજાણે આ માહિતી વિશ્વના અન્ય લોકો સુધી પહોંચી જશે. ખાસ કરીને અમેરીકા પોતાની મહાસત્તાનું અસ્તિત્વ જાળવી રાખવા માટે વૈજ્ઞાનિકોને મબલખ નાણા આપીને નવી શોધ કરીને તેનો ઉપયોગ માનવીના ઉત્કર્ષ માટે નહી પણ વિનાશ માટે આગામી સમયમાં કરી શકે છે. જોકે ઉપયોગકર્તાઓ આ બધાથી બચવા માટે શસ્ત્રને બદલે શાસ્ત્ર અંગે જાણકારી મેળવશે તો તેમાંથી બચી જવાશે. પરંતુ અત્યારે ૨૧મી સદીમાં જીવતા વિશ્વના મોટા ભાગના લોકોને મોબાઇલ, કમ્પ્યુટર, ઇન્સ્ટાગ્રામ, ગુગલ, ટ્વીટર વગર ચાલતુ નથી. ત્યારે જો પૃથ્વીને તથા માનવ જીવનનું અસ્તિત્વ જાળવી રાખવું હશે તો શાસ્ત્રની જાણકારી વગર શકય નથી.

    કાર્યક્રમની શરૂઆતમાં હિંમતનગરના પૂર્વ ધારાસભ્ય રાજુભાઇ ચાવડા તથા ઉપસ્થિત લોકોની હાજરીમાં શસ્ત્ર પૂજન કરાયું હતુ. ત્યારબાદ વર્ષોથી તેઓ બીજાને મદદરૂપ થવાની ભાવનાવાળા હોવાને કારણે ટાઉન હોલ ખાતે યોજાયેલ કાર્યક્રમમાં પ્રતિકરૂપે ગંગાસ્વરૂપ મહિલાઓનું સન્માન કરીને વિજયાદશમીની ઉજવણીની પ્રતિકરૂપે મોમેન્ટો અપાઇ હતી. આ ઉપરાંત આર્શીવચન પાઠવવા આવેલા સંત લાલજી મહારાજે પોતાના પ્રવચનમાં કહ્યુ હતુ કે તમારૂ ઘર પંચાયતમાં, પંચાયત તાલુકામાં, તાલુકો જિલ્લામાં, જિલ્લો રાજયમાં, રાજય દેશમાં જયારે દેશ વિશ્વના નકશામાં અનેક દેશો અંકિત થયેલા છે અને પૃથ્વીનો ગોળો પણ પાણીમાં છે. ત્યારે બધુ જોતા એમ લાગે છે કે પાણીનો આ ઘડો તમારા ઘરના રસોડામાં છે. જેથી સમજવુ જોઇએ કે દરેક પરિવારે શસ્ત્રને બદલે શાસ્ત્રનું મહત્વ સમજવું જોઇએ.

    આ પ્રસંગે સાબરડેરીના પૂર્વ ચેરમેન જેઠાભાઇ પટેલ, જાણીતા એડવોકેટ રશ્મિભાઇ પંડયા, પૂર્વ કોષાધ્યાક્ષ સી.સી. શેઠ, સાબરકાંઠા બાર એસોસીએશના પ્રમુખ રાજુભાઇ શર્મા, મહામંત્રી વિજયભાઇ પંડયા, પૂર્વ જિલ્લા પ્રમુખ જે.ડી. પટેલ, જયેશભાઇ પટેલ, કોંગ્રેસના અગ્રણી કમલેશભાઇ પટેલ, પ્રદેશ ઉપાધ્યક્ષ કૌશલ્યા કુંવરબા, જિલ્લા સરકારી વકીલ હિરેનભાઇ ત્રિવેદી, ગોપાલસિંહ રાઠોડ, પાલિકા પ્રમુખ વિમલ ઉપાધ્યાય સહિત અગ્રણીઓ મોટી સંખ્યામાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

  • કાગડો : કહેવતોમાં અને કાગવાસમાં જ રહ્યોં છે કે શું? 

    કાગડો : કહેવતોમાં અને કાગવાસમાં જ રહ્યોં છે કે શું? 

    લેખક : ડૉ. રમણિક યાદવ 

    સંકલન નિરવ જોશી , હિંમતનગર

    છેલ્લા 15 દિવસથી શ્રાદ્ધ પક્ષ ચાલી રહ્યો છે ત્યારે જ્યારે પૂર્વજોની યાદ કરીને કાગવાસ નાખવામાં આવે છે ત્યારે કાગડાઓને પણ રાહ જોવામાં આવે છે પરંતુ હાય રે કિસ્મત !!! અત્યારે કાગડાઓ દેખવામાં જ નથી આવતા! કાગડાઓ વિશેની એક રસપ્રદ લેખ મારા ધ્યાનમાં આજે આવ્યો છે તો હું બધા વેબસાઈટના વાચકો સામે રજૂ કરું છું. સાથે કાગડો નામનું પક્ષી કેમ ઘટી ગયા છે ???તો કાગડાઓ કેમ દેખાતા નથી? – એના વિશે આપણે બધા જાગૃત ચિંતન કરવું જ રહે. મોટા શહેરોની વાત જવા દો નાના ગામડાઓ અને નાના શહેરોમાં પણ અત્યારે કાગડા દેખાતા નથી જે ખરેખર ખૂબ આઘાતજનક છે!


    કાગડાઓની ની સંખ્યા વધારવા શું કરવું જોઈએ એના અંગે આપણું કોઈ સૂચન હોય તો આપ જરૂરથી અમને ઇમેલ (joshinirav1607@gmail.com ) કે whatsapp – 9662412621 કરીને જણાવજો


    કાગડો : કહેવતોમાં અને કાગવાસમાં જ રહ્યોં છે કે શું?


    આવ રે કાગડા કઢી પીવા
    મારામાં કાંકરી ખૂંચે છે
    ચણ ચણ બગલી ચણાની દાળ
    હું પપૈયો તું મગની દાળ
    શેરીએ શેરીએ ઝાંખ દીવા
    આવ રે કાગડા કઢી પીવા
    મારામાં કાંકરી ખૂંચે છે.

    ગણ ગણ ગાંઠિયા તેલ તેલ પળી
    ઊઠ રે લાલિયા ઝૂંપડી બળી
    બળતી હોય તો બળવા દે
    ઠરતી હોય તો ઠરવા દે
    આવ રે કાગડા કઢી પીવા
    મારામાં કાંકરી ખૂંચે છે.

    મારા વતન ધ્રાંગધ્રામાં અમારું રહેણાંક પટેલ વાસ નામે એક મોટામાં ડેલામાં હતું જ્યાં મારો જન્મ થયો હતો અને મારુ બચપણ અને યુવાની ( ૧૯૬૬ થી ૧૯૮૯ ) ત્યાં વીતી હતી. લગભગ બે-ત્રણ એકરમાં ફેલાયેલા આ ડેલામાં વચ્ચે એક ૫૦ × ૫૦ ફૂટનો મોટો ઓટલો હતો. રોજ સાંજે ડેલાના છોકરા – છોકરી લેસન પૂરું થાય ત્યારે રમવા ભેગા થતા અને જુદી જુદી રમતોમાં એક રમત ” કાગડો ” નામની રમતાં હતા. એક નાનું કુંડાળું વાળી બધા બેસતા. જે કાગડો થયો હોય તે ઉલટી દિશાએ મો રાખી ઉભો રહે અને અમે એક પથરાની કાંકરી કોઈને આપીએ. જેની પાસે હોય તે અને બીજા પણ એક ઘૂંટણ ઉભો રાખી તેના પર બે હાથ રાખી અને ઘૂંટણ ફેરવતા જાય અને ઉપરનું જોડકણું બધા એક સાથે ગાતા જાય એટલે કાગડો આવે અને કુંડાળા ફરતા ફરીને શોધે કે કાંકરી કોની પાસે છે! જો તે સાચો પડે તો પેલાએ ઉઠી જવાનું અને કાગડો બેસી જાય. અહીં મહત્વ કાગડા જેવી બુદ્ધિનું અને નજરનું કે રમનારાઓની વર્તણુક જાણી લેવાનું મહત્વનું હતું. કોઈને કોઈ ભૂલ કરી બેસે અને કાગડાને ખબર પડી જાય કે કાંકરી કોની પાસે છે! કાગડામાં રહેલા આ ગુણને ખીલવવાનો તે પ્રયાસ હશે કદાચ. આ રમત કોણે શોધી હશે કે આવું ભળતું જોડકણું કોણે બનાવ્યું હશે તે એક પ્રશ્ન છે! આજે બાળકોમાં આ રમત વિશે કોઈ ખ્યાલ જ ન હોય તેવું બની શકે છે.


    હમણાં શ્રાવણ માસ પૂરો થશે અને ભાદરવો માસ શરૂ થશે. હવે કાગડાને યાદ કરી કોઈ કાગડાની એક બે તસ્વીરો કે કોઈ વળી વ્યંગય ચિત્રો મુકશે.

     

    મિત્રો શ્રાદ્ધપક્ષના અનુસંધાને આવું કરશે એટલે આ રમત અને વિગતો યાદ કરવાનો વારો આવશે. ચકલી, કબૂતર અને કાગડા એ શહેરી વિસ્તારના ખાસ તો ઘરોની આસપાસના પંખીઓ હતા. અમારા ડેલાની બહાર વીજળીના થાંભલે હારબંધ બેઠેલા કાગડામાંથી જો કોઈને કરંટ લાગેને મરી જાય તો અમે બધા છોકરાઓ દોડીને જોવા જતા! આજે અહીં રાજકોટમાં ખરેખર પંખી સ્વરૂપે કાગડા જોવા મળતા નથી. શ્રાદ્ધપક્ષમાં જ્યારે બાપુ મારા દાદાને શ્રાદ્ધ નાંખતા ત્યારે મોટા અવાજે ” કાઆઆગ વાઆઆસ ..” એમ બોલતા ત્યારે ખરેખર નવાઈ લાગતી પણ ખૂબ કાગડાઓ આવી જતા અને ભોગ ખાતા હતા.

    આજે શ્રાદ્ધપક્ષ તો આવે છે પણ તે મુજબ બોલવું કે નાંખવું એવું થતું જોવા મળતું નથી. નળિયાં વાળા ઘર નથી. બોલતા શરમ આવે છે. કાગડા છે નહીં એટલે આવતા નથી. ખાલી થાળી બનાવી બહાર મૂકી દઈએ એટલે શ્રાદ્ધ પૂરું એમ માની લઈએ છીએ.

     

    આમ તો એક પંખી તરીકે કાગડા વિશેની સામાન્ય માહિતી દરેક પાસે હોય જ છે. તેનો રંગ, ખોરાક, કદ, વજન, અવાજ વિગેરે પણ તેનાથી પણ વિશેષ કાગડો લોકજીવનમાં અનેક રીતે મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે કારણ કે તે માનવજીવનની આસપાસ વસવાટ કરતું પંખી છે. અનેક રીતે તે પ્રતીકાત્મક ઓળખ ધરાવે છે. અમારા બાળપણમાં અમે અનેક વાર્તાઓ કે બોધકથાઓમાં કાગડાનું પાત્ર નકારાત્મક રીતે જોયું છે. કાગડો આનંદી હોય કે ચતુર હોય કે પછી ફુલણજી પણ હોય! ક્યાંક લુચ્ચો હોય કે ક્યાંક સ્વાર્થી પણ હોય! ક્યાંક ટીખળી હોય તો ક્યાંક સંદેશવાહક હોય તો ક્યાંક તે શુકનિયાળ પણ હોય તો ક્યાંક તે ભવિષ્યવેતા પણ હોય છે! ક્યાંક તે કુટુંબચાહક કે મહેનતુ કે પર – સેવાનું પ્રતીક પણ છે! ક્યારેક તે મિત્રનું પાત્ર ભજવે તો ક્યારેક સફાઈ સેવકનું તો ક્યારેક પિતૃનું પણ! તે લોકકથામાં છે તો દોહામાં પણ છે તો શાયરી અને ગઝલ-ગીતોમાં પણ હોય છે. વડ અને પીપળાના વૃક્ષો ઉગાડવામાં કાગડાનું બહુમૂલ્ય યોગદાન છે. તેના ટેટા ખાધા પછી જ્યાં તે અઘાર કરે છે ત્યાં વડ કે પીપળાનું વૃક્ષ ઊગી જાય છે. આ વૃક્ષઓનાં સીધા બી વાવવાથી તે ઉગતા નથી.

    લોકજીવનમાં કાગડાને સૌથી વધુ મહત્વનું સ્થાન કહેવતો અને રૂઢિપ્રયોગો મારફતે માનવીય ખાસિયતો કે લાક્ષણિકતાઓ દર્શાવવા માટે કરવામાં આવ્યો છે. ભગવદ્દગોમંડલમાં તેની પંખી તરીકેની ઓળખ પહેલા તો તેનો શબ્દાર્થ ” અદેખા માણસ ” તરીકે કર્યો છે. જે વ્યક્તિ અદેખો કે ઇર્ષ્યાળું હોય, મલિન કે નીચ વિચારો કે ઇરાદાઓ વાળો હોય, બહુ જ બોલકો હોય કે પેટમેલો હોય તેને કાગડા સાથે સરખાવવામાં આવ્યો છે. જો કોઈ ખૂબ ચતુર હોય અથવા કોઈના દાવ-પેચમાં જલ્દીથી આવી જાય તેવો ન હોય તો તેને પણ કાગડો કહ્યો છે!

    કહેવતો અને રૂઢિપ્રયોગોમાં કાગડો કેવી રીતે સંકળાયો છે તે વિગતવાર જોઈએ તો;

     

    (૧) કાગડા ઉડવા – કોઈ સભા કે બેઠકમાં માણસોની પૂરતી હાજરી ન હોવી તેમ (૨) કાગડા કકળાવવા – સત્યાનાશ જવું તેમ શાપ આપવો (૩) કાગડાની કોટે કંકોતરી – કોઈ વાત તરત જાહેર કરી દે તેવું; ગામવાતોડિયું (૪) કાગડાની કોટે દહીંથરુ ( કે રતન કે હીરો ) – અપાત્રને દાન અથવા કોઈ ગરીબ પાસે સારી વસ્તુ હોવી (૫) કાગડાની ગુદા માંથી ગંગાજળ કાઢવું – ઘણું મુશ્કેલ કામ હોવું/કરવું (૬) કાગડાની નજરે જોવું – સતર્ક રહેવું કે ચારેકોર નજર રાખી તપાસ કરતા રહેવું (૭) કાગડાનું બેસવું ને તાડ/ડાળનું પડવું – અચાનક કૈક દૈવયોગે બનવું (૮) કાગડાનું હસવું ને દેડકા/ઉંદરનો પ્રાણ જાય – બીજાને નુકશાન અને પોતાને લાભ થાય તેમ કરવું (૯) કાગડાના મોઢે રામ ન હોય – પાપીના મોઢેથી સારો વેણ ન હોય (૧૦) કાગડાના શાપે ઢોર ન મરે – સ્વાર્થીના શાપથી કંઈ અનિચ્છનીય ન બને.
    વધુમાં; (૧૧) કાગડાને સોળે દહાડે શ્રાદ્ધ – માંગી ખાનારને કાયમ સારું ખાવાનું જ મળે (૧૨) કાગડાના હાથે કંકોતરી – રોતો જાય ને મૂઆના ખબર દેતો જાય (૧૩) કાગડાને કાળો રંગવો પડે? – નીચ માણસ નીચ જ હોય (૧૪) કાગડો કાગડીને ના ધીરે – લુચ્ચો માણસ લુચ્ચાને ઉછીનું ન આપે (૧૫) કાગડો કોયલને હસે – કોઈ પોતાનો દોષ ન જુએ અને બીજા પર હસે (૧૬) કાગડો દહીંથરુ લઈ ગયો – છેતરી જવું અથવા સારી વસ્તુ કોઈ અયોગ્યના હાથમાં હોવી (૧૭) કાશીમાં’ય કાગડા તો કાળા જ હોય – મલિન માણસ કોઈપણ સ્થળે મલિન જ હોય છે (૧૮) છત્રી કાગડો થઈ જવી – બધું વીંખાઈ / ઊલટું થઈ જવું (૧૯) કાગનો વાઘ કરવો – નાની વાતને મોટું સ્વરૂપ આપવું (૨૦) કાગરાશ ભણેલો – વધુ ભણેલા માટેનો વ્યંગ (૨૧) કાગનું પીંછ કરીને ઉડાડી દેવું – કોઈને હલકો ચિતરવો (૨૨) કાળના કાગડા ખાઈ ગયો – લાબું જીવન જીવનાર માટે બોલાતો પ્રયોગ (૨૩) નામ એનો નાશ ને કાગડા પામે વાસ – જન્મ લેનારનું મૃત્યુ છે.
    કાગડો, કાગ, કાક, કાગરાજ, કાગરવા અને કાગલો ના વિવિધ નામે ઓળખાતો આ કાગડો માણસના મૃત્યુ પછીનું પિતૃ સ્થાન પણ શોભાવે છે તેવી પણ એક માન્યતા છે. ખાસ કરીને ભાદરવા માસના વદના પંદર દિવસો અને એક અમાસ એમ ગણી સોળ દિવસોનું શ્રાદ્ધપક્ષ બને છે જેમાં રોજ તિથિ અનુસાર મૃતક વ્યક્તિનું શ્રાદ્ધ કરી કાગડાને ભોજન ભોગ આપવાની એક પ્રથા છે. શ્રાદ્ધ અર્પણ કરતી વખતે જે કાગવાસ શબ્દનું ઉચ્ચારણ કરવામાં આવે છે તે કાગ ( કાગડો ) + વાસ ( રહેઠાણ ) એટલે કાગડા બોલાવવા એમ થાય છે તો બીજો અર્થ કાગ + વાસના ( ઈચ્છા ) એવો પણ કરવામાં આવે છે. આ વિધિ પણ હવે ધીમે ધીમે લુપ્ત થતી જતી હોય એમ લાગે છે. મોટાભાગે શહેરી વિસ્તારોમાં કાગડાઓ જોવા મળતા નથી તેથી તેને માત્ર પ્રતીકાત્મક ગણી ભાવ સમર્પિત કરી લેવાય છે. જો કે કબીરસાહેબે આવી પ્રથાની એક રચનામાં ટીકા કરી છે;

    ” જિંદા બાપ કોઈના પૂજે
    મરે બાદ પૂજવાયા
    મુઠ્ઠી ભર ચાવલ લેકે
    કૌવે કો બાપ બનાયા “

    કાગડાને ભવિષ્યવાણી કરનાર તરીકે પણ જોવામાં આવે છે. પશુપંખીની બોલીઓના અભ્યાસ કરનાર – જાણકાર માટે કાગરાશ શબ્દ પ્રયોજવામાં આવે છે. કાગડાનું ઘર આંગણે બેસવું-બોલવું-ઉડવું અને ફરી બેસવાની ક્રિયાને શુકન તરીકે પણ જોવામાં આવે છે તો મહેમાન આવવાની એંધાણી તરીકે પણ લેવામાં આવે છે. અમે નાના હતા ત્યારે ઘરઆંગણે બોલતા કાગડાને મહેમાન આવશે કે કેમ તેની જાણકારી તરીકે એક જોડકણું ગાઈને આનંદ કરતા હતા;

    ” કાગ તારે સોનાની આંખ કાગ તારે રૂપાની પાંખ
    મારે ઘેર મહેમાન આવે તો ઉડીને આઘેરો બેસ..”

    ભડલી વાક્યોમાં પણ એક એંધાણ તરીકે કાગબોલીને લેવામાં આવી છે. જે મુજબ;

    ” રાતે બોલે કાગડા દી’ના બોલે શિયાળ
    તો ભડલી એમ કહે, નિશ્ચે પડશે કાળ “

    ગીર પંથકના પ્રેમીઓ ” કુંવર અને રાણા ” વિશેના દોહાઓ છે કે જે પ્રેમિકા કુંવરને બાપે બીજે પરણાવી દેતા તે કાગડાને સંદેશ પૂછે છે અને આપે પણ છે; ( જોરાવરસિંહ જાદવના એક લેખનો સંદર્ભ છે )

    ” ક્યાંથી આવ્યો કાગ વનરાવન વીંધ કરે
    કે’ને કેડાક માર, કુંવર કયે આરે ઉતરી?
    ગર લાગી ગુડા ગળ્યા, પેટે વધ્યા પિયા
    કાગા કહેજો કુંવરને, રાણો સાને રિયાં..”

    કોઈ પ્રેમિકા-વિરહિણી પત્ની પણ કાગબોલીથી એમ કહે કે શું મારો પ્રિયતમ-પતિ આવશે?

    ” કગવા દેઉ વધાઈયા, પ્રીતમ મિલવે મુજ;
    કાઢી ક્લેજા આપના, ભોજન દઉંગી તુજ..”

    કાગડા સંબંધિત કેટલાક અન્ય શબ્દો પણ ભગવદ્દગોમંડલ દર્શાવે છે; (૧) કાગા નીંદર – કાગડા જેવી અર્ધી ઊંઘ (૨) કાગા મૂંડો – કાગડા જેવો ઢોંગ રચનાર વ્યક્તિ (૩) કાગવાસી – પશુ પંખીની ભાષા જાણનાર (૪) કાગીયો – કાગડાને ખવરાવવાનો લાડવો (૫) કાગડી/કાગણ – કાગડાની નાર (૬) કાગોલિયા – કાગડાના બચ્ચા (૭) કાગડોળ – બદશીકલ/કદરૂપુ (૮) કાગ ડોળીયું – કાગડા જેવા ડોળા વાળું (૯) કાગા રોળ – ખોટો શોરબકોર (૧૦) કાગવાણી – કાગડાની વાણી (૧૧) કાગ દ્રષ્ટિ – ઝીણી નજર (૧૨) કાગમાળ – કાગડાના માળા જેવું કામચલાઉ કે દમ વગરનું.
    કાગડાના તમામ અવગુણો છતાં કેટલાક ગુણો પણ ક્યાંક નોંધાયા છે. કાગડો જીવનભર એક જ સાથી સાથે રહે છે. કાગડો સફાઈનું કામ કરી એક સેવકની ભૂમિકા પણ બજાવે છે. કવિ કાગ બાપુ લખે છે કે પોતાના બાળકોને તો સૌ ઉછેરે પણ કાગડી એક એવી જાત છે કે જે કોયલના ઇંડાને પણ પોતાના સમજી સેવે છે;

    ” પોત સૌ પોતા તણાં ને પાળે પંખીડા
    બચડા બીજાના ( એ તો ) કો’ક જ સેવે કાગડા..”

    માણસ અને કાગડો? કવિશ્રી રમેશ પારેખની એક રચના કાગડા વિશેની ખૂબ મોટો સંદેશ આપે છે. ( પસંદગીના શે’ર છે )

    સડકની વચ્ચોવચ્ચ સાવ કાગડો મરી ગયો
    ખૂલેખૂલો બન્યો બનાવ કાગડો મરી ગયો

    નજરને એની કાળી કાળી ઠેસ વાગતી રહે
    જમાવી એ રીતે પડાવ કાગડો મરી ગયો

    આ કાગડો મર્યો કે એનું કાગડાપણું મર્યું?
    તું એ સિદ્ધ કરી બતાવ, કાગડો મરી ગયો

    શું કાગડાના વેશમાંથી કાગડો ઉડી ગયો?
    ગમે તે અર્થ ધરાવ, કાગડો મરી ગયો

    સદાય મૃતદેહ ચુથી કોને એમાં શોધતો?
    લઈ બધા રહસ્યભાવ કાગડો મરી ગયો.

    કાગડા અને કાબર વિશેનું એક ગીત છે જેમાં કાગડાના વાયદાઓ વિશે ઉલ્લેખ છે;

    ઠાગા થૈયા કરું છું ચાંચુડી ઘડાવું છું
    જાવ કાબરબાઈ કાલ હું આવું છું!

    છેલ્લે એક શે’ર;

    લાખ રાખો શાણપણના કાંકરા
    કાગડાના નસીબમાં કુંજા નથી!

    મારી એક અછાંદસ રચના;

    કાગડો કાગડો કહી મજાક સહુ કરે
    કાગડો બની બતાવ! તને ખબર તો પડે!

    કાગડો ચૂંથે નરક કહી મજાક સહુ કરે
    કાગડો બની કર સેવા! તને ખબર તો પડે!

    કાળા રંગે, કર્કશ કહી મજાક સહુ કરે
    કાગડો બની બોલ રામ! તને ખબર તો પડે!

    કાગડો ચતુર ડોળો કહી મજાક સહુ કરે
    કાગડો બની હાર બાજી! તને ખબર તો પડે!

    કાગડો કાગડો કહી મજાક સહુ કરે
    કાગડો બની જનમ ને! તને ખબર તો પડે

    © ડૉ. રમણિક યાદવ 

    ■ તા. ૧૪ ઓગસ્ટ ૨૦૨૦ ■

    ■ મારા ગ્રંથ ” વિરાસતનો વૈભવ – લોકજીવનમાંથી વીસરાતાં જતા પ્રતીકો, પ્રસંગો અને પ્રથાઓ ” માંથી.

  • ઓનલાઇન જગતના પેકેજીંગ ઇન્ડસ્ટ્રીઝનું ચોકકાવનારું સત્ય!

    ઓનલાઇન જગતના પેકેજીંગ ઇન્ડસ્ટ્રીઝનું ચોકકાવનારું સત્ય!

    સંયોજક: નિરવ જોશી(M-9106814540)

    સૌજન્ય: વન-વગડો ફેસબુક ગ્રુપ

    અંગ્રેજીમાં એક કહેવત છે કે ” Good things comes in a small box”! અર્થાત્ સારી વસ્તુઓ નાનકડાં બોક્સમાં જ આવે. જેમકે સોનાનો છે, વીંટી કે ચાંદીનો સિક્કો વગેરે વગેરે.. છોટા પેકેજ બડા ધમાકા પણ કંઇક આવા જ અર્થમાં છે.

    પણ ઓનલાઇન શોપિંગ કરનારા લોકો માટે આ કહેવત લાગુ પડતી નથી. વાળ ઓળવાનો કાંસકો ઓર્ડર કરજો, જે એનવેલોપ કે પરબીડિયું જેટલી સાઈઝમાં સમાય જાય છે પણ એમેઝોન તરફથી ઓવરસાઇઝ બોક્સમાં જ આવશે. આજકાલ પશ્ચિમના દેશોમાં લોકો ઓનલાઇન શોપિંગ કંપનીઓનાં પેકેજીંગ પ્રેક્ટીસ પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે.

    પેપર આધારિત પેકેજિંગ બનાવવા માટે દર વર્ષે ત્રણ અબજથી વધુ વૃક્ષો કાપવામાં આવે છે પણ ઘરની બહાર આ પેકેજ કચરાનાં ડબ્બામાં ફરીથી રિસાયકલ કરવામાં અબજો રૂપિયા વપરાય છે.યુનાઈટેડ નેશન્સ (FAO) ના ફૂડ એન્ડ એગ્રીકલ્ચર ઓર્ગેનાઈઝેશન અનુસાર છેલ્લાં 10 વર્ષમાં ઓનલાઇન શોપિંગ કરવાની લોકોની ટેવને કારણે પેકેજીંગ કરવાનો ધંધો 65% વધ્યો છે. આ ઇ કોમર્સવાળા ગ્રાહકોની માનસિકતા ઉપર ખાસ સંશોધન કરે છે. જેમ દારૂની ટેવ કોઈને પાડવી હોય તો થોડો થોડો દારૂ શરૂ કરવામાં કોઇ મદદ કરે એટલે કાયમનો બંધાણી થઈ જાય એ જ રીતે ઓનલાઇન શોપિંગ કંપનીઓ નાનકડી વસ્તુને સ્હેજ મોટાં બોક્સમાં પેકિંગ કરીને ગ્રાહકની માનસિકતાની લાભ ઉઠાવે છે.

    નેધરલેન્ડમાં એક કંપની છે જેનું નામ છે એમસ્ટર બ્રાન્ડ માર્કેટિંગ. આ ડચ માર્કેટિંગ રિસર્ચ કંપની દુનિયાભરના ઓનલાઇન શોપિંગ કરનારા લોકો ઉપર, એમની ટેવ કે કુટેવ ઉપર સંશોધન કરે છે. આ કંપનીના સંશોધન પ્રમાણે ગ્રાહક ઓનલાઇન ઓર્ડર કરે એટલે અંદરની વસ્તુ કરતાં પહેલાં પેકેજીંગ બોક્સ જોઈને જ અડધો અંજાય જાય છે અને એનું મગજ બોક્સ ની અંદર રહેલી વસ્તુઓની ઉણપ જોવાનું ચૂકી જાય છે. આ બોક્સની સાઈઝ માટે artificial inteligence અલ્ગોરિધમનો ઉપયોગ કરીને નક્કી કરવામાં આવે છે.

    દરેકનાં ઘરમાં ઓનલાઇન શોપિંગ પછી નીચે ચિત્રમાં બતાવ્યા પ્રમાણે સીન સર્જાતો જ હશે!

    વધુ એક વૈજ્ઞાનિક સંશોધનમાં એવું પણ જાણવા મળ્યું છે કે જેનું પેકેજીંગ નાનું અને એમાં વપરાતા કાગળ કે પ્લાસ્ટિકનું પેકેજીંગ ની જાડાઈ ઓછી હોય એને ગ્રાહકો ઓછી ગુણવત્તાવાળી વસ્તુ માને છે ભલે અંદર સોના જેવી વસ્તુઓ કેમ ન હોય! આ તો ફકત કાર્ડબોર્ડની વાત થઈ પણ એ સિવાય પ્લાસ્ટિક, ફાઈબર, કુશનવાળા હવા ભરેલી નાની પ્લાસ્ટિકની કોથળીઓ, પરપોટા ફોડવાની મજા પડે એવું બ્લિસ્ટર કોથળીઓ કચરામાં ગયા પછી 500 વર્ષ સુધી જમીનમાં વિઘટન પામ્યાં વગર તમારાં ઓનલાઇનના શોપિંગની યાદમાં પૃથ્વીનાં પર્યાવરણમાં જેઠાલાલની બબિતાની જેમ રહે છે.

    આ પશ્ચિમના દેશો એશિયા અને ગરીબ દેશોમાં જ લાકડાં કાપે છે, પોતાનાં દેશમાં વૃક્ષો સુરક્ષિત રાખે છે! ગરમ પ્રદેશ કે ઉષ્ણ કટિબંધનાં દેશોમાંથી લગભગ 76.3 મિલિયન હેક્ટર (189.5 મિલિયન એકર) જંગલો 20 વર્ષોમાં નષ્ટ થઈ ગયા છે. એમેઝોન જેવી એક કંપની એક વર્ષમાં 465 મિલિયન પાઉન્ડ એટલે કે લગભગ 21 કરોડ કિલોગ્રામ પ્લાસ્ટિક પેકેજિંગ કચરો પેદા કરે છે જે પૃથ્વીની ફરતે પાથરો તો 500 વખત પરિક્રમા કરી શકે છે! લાકડાંના ફાઈબરમાંથી લાકડાંનો પલ્પ બનાવવામાં આવે છે એનો આખા વિશ્વનો 54% પલ્પ પેકેજીંગ બોક્સમાં વપરાય છે એની માટે 43 ટકા જંગલો કાપવા પડે છે!

    પશ્ચિમનાં દેશો આ મુસીબત જાણે છે એટલે હવે નવો વિચાર લઈને આવ્યા છે! આને Naked packaging કહે છે. કાર્ડબોર્ડ વગર આરપાર દેખાય એવું પેકેજીંગ!

    પણ એમાંય પેકેજીંગ મટીરીયલ વપરાય?.. ના!!

    પ્રોડક્ટ એવી બનાવવાની કે પ્રોડક્ટ પોતે જ પોતાને મોર કળા સમાવી લે એ રીતે જ વપરાયા પછી સંકોચાઈને બંધ થઈ જાય! આ બહુ પ્રાથમિક અને નવો કોન્સેપ્ટ છે. પેકેજીંગ કરવાની જરૂર પડશે તો પણ બહુ ઓછું પેકેજીંગ મટીરીયલ જોઈએ એવો કીમિયો શોધાશે.

    અત્યારે બ્યુટી પ્રોડક્ટ અને અમુક ફૂડ આઇટમો Naked packaging માં મળે છે. આજકાલ પશ્ચિમમાં નવી એન્ટ્રી પામેલો નેકેડ આઈસ્ક્રીમની તસવીર મૂકું છું. આમાં રાસબરી અગરનું કોટિંગ બહાર કરેલું હોય છે અને અંદર વેનીલા આઈસ્ક્રીમ હોય છે. બહારનું કોટીંગ પણ આઈસ્ક્રીમ સાથે. ખાવાનું! કંઈ ફેંકવાનું જ નહીં!

    આપણે, ઓનલાઇન શોપિંગ કરીએ એમાંય મેઇડ ઈન ચાઈનાનો માલ લેવાનો, અમેરિકન કંપની એમેઝોન માલ મોકલાવે અને કચરો ભારતમાં નાખીને આપણા દેશના પર્યાવરણની મેથી મારવાની!

    ભારતમાં 70% ઓનલાઇન શોપિંગમાં ફકત ઈલેક્ટ્રોનિક , બ્યુટી પ્રોડક્ટ અને કપડાંનું જ શોપિંગ થાય છે જેમાં 20 થી 38 વર્ષનાં યુવાનો સૌથી વધુ ઓનલાઇન શોપિંગ કરે છે.

    ભારત સરકારે e shopping માટે વિદેશી કંપનીઓને આમંત્રણ આપ્યું છે. તમારાં ખિસ્સામાંથી અમેરિકાની કંપનીઓ 27 બિલિયન ડોલર લઈ જાય છે! એમેઝોને 15 બિલિયન ડોલરનું 7 વર્ષ માટે વધુ રોકાણ જાહેર કર્યું છે.

    એની કરતાં ભાઈ થેલી લઈને સ્થાનિક વેપારીની દૂકાનમાં જઈને ખરીદી કરો તો તમારાં ભાઈઓનું ગુજરાન પણ ચાલે અને દેશની ઈકોનોમીને પણ મદદ થાય! તમારો વેપારી ભૂખ્યો મરે અને અમેરિકાવાળો પ્રાઇવેટ જેટમાં ફરે એ તમને મંજૂર છે?

  • અંબાજી ભાદરવી પૂનમ મહામેળો ૨૦૨૪ સુખરૂપ સંપન્ન, જાણો મેળાની ખાસ વિશેષતાઓ

    અંબાજી ભાદરવી પૂનમ મહામેળો ૨૦૨૪ સુખરૂપ સંપન્ન, જાણો મેળાની ખાસ વિશેષતાઓ

    નિરવ જોશી , ખેડબ્રહ્મા (M-7838880134)

    આજરોજ ભાદરવી પૂનમનો અંબાજી ખાતે ભરાયેલો છ દિવસીય મેળો ખૂબ જ આનંદ સંપૂર્ણ વાતાવરણમાં સંપન્ન થયો હતો એટલું જ નહીં પરંતુ બદલાતા સમય સાથે નવા નવા ટેકનોલોજીના પ્રયોગો પણ હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા. તેમજ નવા નિમાયેલા કલેકટર મિહિર પટેલના હસ્તે ઘણા સારી કામગીરી જોવામાં આવી હતી. ખાસ કરીને સફાઈ કામદારોને સન્માન તેમજ મીડિયા કર્મીઓ વડે ધ્વજારોહણ તેમજ અન્ય કાર્યક્રમો વડે ભાદરવી પૂનમનો અંબાજી મેળો ખૂબ જ યાદગાર પ્રસંગ બની રહ્યો હતો !

    પ્રસ્તુત છે ત્રણ ચાર પ્રસંગોની ઝલક… એ વાત પણ ઉલ્લેખનીય છે કે આજે આજ રોજ  ગૃહ રાજ્ય મંત્રી હર્ષ સંઘવી ની મુલાકાત પણ નોંધનીય રહી હતી.

    અંબાજી ભાદરવી પૂનમ મહામેળો ૨૦૨૪ સુખરૂપ સંપન્ન

    *ભાદરવી મેળામાં સેવા આપનાર સેવા કેમ્પો અને પત્રકારશ્રીઓનો સત્કાર સમારોહ યોજાયો*

    *સેવા ભાવનાએ ગુજરાતની સાંસ્કૃતિક ઓળખ છે:- જિલ્લા કલેકટરશ્રી મિહિર પટેલ*

    *પત્રકારોએ માતાજીની સેવા માની પત્રકારત્વ ધર્મ નિભાવ્યો છે:- જિલ્લા કલેકટરશ્રી મિહિર પટેલ*

    જિલ્લા માહિતી કચેરી પાલનપુર દ્વારા સૌ પ્રથમવાર મા અંબા ના મંદિરે ધજા ચડાવવામાં આવી*

    *મેળા દરમિયાન જિલ્લા માહિતી કચેરી અને મીડિયાની પ્રચાર પ્રસારની રાઉન્ડ ધ ક્લોક કામગીરી રહી*

    અંબાજી ભાદરવી પૂનમનો મેળો ૨૦૨૪ અનેક રીતે યાદગાર અને અવિસ્મરણીય બની રહ્યો છે. આજે ભાદરવી પૂનમને મેળાના અંતિમ દિવસે લાખો શ્રદ્ધાળુ માઇભક્તો મા અંબાના દર્શનાર્થે ઉમટી પડ્યા હતા. મા અંબાના આશીર્વાદથી ભાદરવી પૂનમનો મહામેળો સુખરૂપ સંપન્ન થયો છે. જિલ્લા કલેકટર શ્રી અને શ્રી આરાસુરી અંબાજી માતા દેવસ્થાન ટ્રસ્ટ્રના ચેરમેન શ્રી મિહિર પટેલની અધ્યક્ષતામાં માતાજીનો મેળો સુખરૂપ પૂર્ણ થવાની ખુશીમાં મેળામાં લાખો માઇભકતોની નિસ્વાર્થ સેવા કરતા સેવા કૅમ્પોના આયોજકો અને મેળાને વિશ્વના ખૂણે ખૂણે પહોચાડતા પત્રકારશ્રીઓનો સત્કાર સમારોહ યોજાયો હતો. જેમાં તમામ સેવા કેમ્પોના આયોજકો, જિલ્લા માહિતી કચેરી પાલનપુર ટીમ અને પત્રકારશ્રીઓનું ઋણ સ્વીકાર કરતું પ્રમાણપત્ર આપી તેમની સેવાઓને બિરદાવવામાં આવી હતી.

    શક્તિપીઠ અંબાજીમાં લાખો કરોડો શ્રદ્ધાળુઓ આસ્થા શ્રદ્ધા વિશ્વાસ ધરાવતા હોઇ ચાલુ વર્ષે મેળામાં લાખોની સંખ્યામાં માઇ ભક્તો દર્શનાર્થે આવવાની ધારણા હતી. આટલી મોટી સંખ્યામાં માઇ ભક્તો મેળા માં આવતા હોય ત્યારે તેમના દર્શન , વિસામો, પાર્કિંગ ,આરોગ્ય, સુરક્ષા ,અને જાન માલ ની સુરક્ષાનું આયોજન અને વ્યવસ્થા પુરી પાડવા માટે અંબાજી દેવસ્થાન ટ્રસ્ટ અને વહીવટી તંત્ર દ્વારા મેળા માં યાત્રિકોને કોઈપણ પ્રકારની મુશ્કેલી કે અગવડ ન પડે એ પ્રકારનું આયોજન કરવાનો મોટો પડકાર હતો. ત્યારે વહીવટી તંત્ર અને સેવા કૅમ્પો ના આયોજકો ના સંકલનથી માઈ ભક્તોની તમામ સુવિધાઓ સચવાઈ હતી. જ્યારે મેળાના પ્રસાર પ્રચારની કામગીરી પત્રકારોએ સુપેરે નિભાવી હતી.

    જિલ્લા કલેકટરશ્રી મિહિર પટેલે જણાવ્યું કે, કલેક્ટર તરીકે જવાબદારી નિભાવવાની ટૂંકા સમયમાં મેળાની બહુ મોટી જવાબદારી આવી હતી. સેવા કેમ્પોના આયોજકો સાથે સતત મીટીંગ અને સંકલનથી સમગ્ર આયોજન અને વ્યવસ્થાની રૂપરેખા તૈયાર કરી હતી. મેળાની વ્યવસ્થાઓનું સતત મોનીટરીંગ અને ફીડબેક લેવામાં આવ્યું હતું. દર વર્ષે વ્યવસ્થાઓ સારી હોય છે અને ઉત્તરોત્તર તેમાં સુધારો થઈ રહ્યો છે અને સારી વ્યવસ્થાઓ આપવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. કોઈ લગ્નમંડપમાં પણ ન હોય એવા ભવ્ય સેવા કૅમ્પોના મંડપ બંધાયા હતા.

    સેવા કેમ્પોના આયોજકો દ્વારા તંત્રની તમામ સૂચનાઓનું પાલન કરવામાં આવ્યું હતું. સેવા ભાવનાએ ગુજરાતની સાંસ્કૃતિક ઓળખ છે. પત્રકારોએ સમગ્ર મેળાને ઘર ઘર સુધી અને વિશ્વના ખૂણે ખૂણે પહોંચાડી અનન્ય સેવા કરી છે. મેળાના જીવંત પ્રસારણ દ્વારા લોકોને ઘરે બેઠાં મેળાની અનુભૂતિની કરાવી છે. વહીવટીતંત્રનું ધ્યાન દોરી વ્યવસ્થામાં સહયોગ આપ્યો છે. માતાજીની સેવા માની પત્રકારત્વ ધર્મ નિભાવ્યો છે. આપ સૌની સેવા ભાવનાને બિરદાવી હૃદય પૂર્વક આભાર માનું છું.

    આ પ્રસંગે જિલ્લા વિકાસ અધિકારીશ્રી એમ.જે દવે અને જિલ્લા પોલીસવડા અક્ષય રાજ મકવાણા, મંદિર વહીવટદાર શ્રી કૌશિકભાઈ મોદી, નાયબ માહિતી નિયામક શ્રી કુલદીપ પરમાર સહિતના અધિકારીશ્રીઓ અને કર્મચારીશ્રીઓ, સેવા કેમ્પોના આયોજકશ્રીઓ, જિલ્લા માહિતી કચેરી સ્ટાફ અને જિલ્લાના ઇલેક્ટ્રોનિક/ પ્રિન્ટ મીડિયાના તંત્રીશ્રીઓ અને અંબાજીના સ્થાનિક મીડિયાના પ્રતિનિધિઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.


    *જીલ્લા કલેક્ટરશ્રી મિહિર પટેલે શક્તિપીઠ અંબાજી મંદિરે શ્રદ્ધાપૂર્વક ધ્વજારોહણ કર્યું*
    *********
    *ભાદરવી પૂનમે દેશ અને ગુજરાતના ખૂણે ખૂણે થી દર્શન કરવા માઈ ભક્તો અંબાજી ઉમટ્યા:-કલેક્ટરશ્રી મિહિર પટેલ*
    *********

    ભાદરવી પૂનમના ઐતિહાસિક દિવસ અને ખાસ ભાદરવી પૂનમના દિવસે માઈ ભક્તોનો મહેરામણ માં અંબેના દર્શન કરવા, માં નું સાનિધ્ય પ્રાપ્ત કરવા કરવા માટે માં ના દ્વારે ઉમટી પડ્યો હતો. આ શુભ પ્રસંગે જીલ્લા વહીવટી તંત્ર પણ માં ના આશીર્વાદ લેવા માટે કલેક્ટરશ્રી મિહિર પટેલની અધ્યક્ષતામાં મંદિરે પહોંચીને ધ્વજારોહણ કર્યું હતું.

    માં અંબાના મહા મેળાના અંતિમ દિવસ પૂનમના પવિત્ર દિવસે જીલ્લા કલેક્ટરશ્રી મિહિર પટેલની અધ્યક્ષતામાં જિલ્લા વહીવટીતંત્રના અધિકારીશ્રીઓ અને કર્મચારીઓએ શકિતપીઠ અંબાજી ખાતે શ્રદ્ધાપૂર્વક ધ્વજારોહણ કરી મા અંબાના આશીર્વાદ મેળવ્યા હતા. મા અંબાનો મેળો સુખરૂપ સંપન્ન થતાં જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા મા અંબાને આભાર દર્શન પ્રગટ કરવા ધજા ચડાવવામાં આવી હતી. શ્રદ્ધા, ભક્તિ અને આસ્થાના મહાકુંભમાં લાખો યાત્રિકોની સેવા, સલામતી, સુરક્ષા અને રહેવાની જમવાની એમ તમામ સગવડોની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. માં અંબાના આશીર્વાદથી જ આટલું મોટું આયોજન શક્ય બને છે. માં ના આર્શિવાદ માટે જિલ્લા કલેકટરશ્રી મિહિર પટેલે માં અંબાને શીશ ઝુકાવી ધન્યતા અનુભવી હતી. જિલ્લા કલેકટરશ્રીએ ભાદરવી પૂનમનો મેળો સુખરૂપ સંપન્ન થતાં મા અંબાના આશીર્વાદ મેળવ્યા હતા. આ પ્રસંગે કલેકટરશ્રી સહિતના અધિકારીઓ કર્મચારીઓ ચાચર ચોકમાં ગરબે ઘૂમી માના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત કર્યા હતા.

    અંબાજી ભાદરવી પૂનમના મેળામાં 18 મી સપ્ટેમ્બરને ભાદરવી પૂનમને મેળા ના અંતિમ દિવસે લાખો શ્રદ્ધાળુઓ માંના દર્શન માટે ઉમટ્યા હતા. શ્રદ્ધા, ભક્તિ અને આસ્થાના આ મહાકુંભ સમા મેળામાં દર્શનાર્થીઓ આંનદ ઉલ્લાસ અને જય અંબેના જયઘોષ સાથે ઉમટી પડતાં શ્રદ્ધાનો સાગર છલકાયો હતો.


    *આદ્યશક્તિ જનરલ હોસ્પિટલ અંબાજી દ્વારા માતાજીને ધ્વજારોહણ કરાયું*

    *હોસ્પિટલ સ્ટાફની રાઉન્ડ ધ ક્લોક ફરજને લીધે દર્દીઓના ચહેરા પર સ્મિત રેલાયુ*

    ભાદરવી પૂનમના મેળાના અંતિમ દિવસે અંબાજી આદ્યશક્તિ જનરલ હોસ્પિટલ દ્વારા મા અંબા ના મંદિરે ધ્વજારોહણ કરવામાં આવ્યું હતું. સુપ્રિટેન્ડન્ટ શ્રી વાય.કે.મકવાણાની અધ્યક્ષતામાં સ્ટાફ સાથે હોસ્પિટલ થી અંબાજી મંદિર સુધી પદયાત્રા યોજી કર્મચારીઓએ મા અંબાને ધજા ચઢાવી માતાના આશીર્વાદ લીધા હતા.

    ધ્વજા રોહણ પ્રસંગે સ્ટાફ ડોક્ટર્સ, પેરામેડીકલ સ્ટાફ, નર્સ અન્ય વહીવટી અને વર્ગ ૪ નો સ્ટાફ ઢોલ સાથે મંદિર ચાચર ચોકમાં પહોંચ્યા હતા. અને માતાજીને ભક્તિભાવથી ધજા ચડાવી હતી. આદ્યશક્તિ જનરલ હોસ્પિટલ અંબાજી દ્વારા મેળાના સાત દિવસ દરમિયાન યાત્રિકોને ખડે પગે અવિરત મેડિકલ સેવા પૂરી પાડવામાં આવી હતી. મેળાના અંતિમ દિવસે પણ ૫૫૦ જેટલા યાત્રિકોને ઇમરજન્સી સારવાર આપવામાં આવી હતી. જગતજનની મા અંબાના આશીર્વાદથી મેળા દરમિયાન હોસ્પિટલમાં જે પણ કેસ આવ્યા એ સારા સાજા થઈ ગયા હતા અને હોસ્પિટલ સ્ટાફે પણ ખડેપગે રાઉન્ડ ધ ક્લોક ફરજ બજાવી હતી. જેના લીધે દર્દીઓના ચહેરા પર સ્મિત રેલાયુ હતું.

     


    *ભાદરવા સુદ પૂનમના પવિત્ર દિવસે ગૃહમંત્રીશ્રી હર્ષ સંઘવીએ મા અંબાને ધજા ચડાવી*

    *જે લોકો પોતાના ઘરે પણ કામ નથી કરતા તેઓએ મા ના અવસરમાં પદયાત્રીઓની સેવા કરી છે:- ગૃહરાજ્ય મંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવી*

    *ગુજરાત સરકાર દ્વારા અંબાજી તરફના માર્ગો પર પદયાત્રીઓને તમામ પ્રકારની સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવાઈ:- ગૃહરાજ્ય મંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવી*

    ભાદરવી પૂનમ મહામેળાના અંતિમ દિવસે રાજ્યના ગૃહમંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવીએ મા અંબા ને ધજા ચડાવી આશીર્વાદ મેળવ્યા હતા. દર વર્ષે અંબાજી ખાતે યોજાતા ભાદરવી પૂનમના મેળા દરમિયાન મેળાના અંતિમ દિવસે બનાસકાંઠા જિલ્લા પોલીસ દ્વારા માતાજીને ધજા ચડાવાની પરંપરા રહી છે. ત્યારે ગુજરાત રાજ્યના ગૃહપ્રધાન શ્રી હર્ષ સંઘવી બનાસકાંઠા પોલીસ ટીમ સાથે જોડાયા હતા.

    રાજ્યના ગૃહ પ્રધાનશ્રી હર્ષ સંઘવીની આગેવાનીમાં રાજ્યના ડી.જી.પી શ્રી વિકાસ સહાય અને જિલ્લા પોલીસ અધિક્ષકશ્રી અક્ષયરાજ મકવાણા સહિતના અધિકારીશ્રીઓ અને કર્મચારીઓ મોટી સંખ્યામાં ધજા ચડાવવામાં સહભાગી બન્યા હતા. જિલ્લા પોલીસ વિભાગ દ્વારા અંબાજી મેળામાં યાત્રિકોની સુરક્ષા અને સલામતી માટે રાઉન્ડ ધ કલોક ફરજ બજાવવામાં આવી હતી. અંબાજી મંદિર પાસેના ખોડીવલી સર્કલ ખાતે મુખ્ય પોલીસ કંટ્રોલ રૂમ દ્વારા સમગ્ર મેળાનું સંચાલન કરવામાં આવ્યું હતું. દર વર્ષે મેળામાં અંતિમ દિવસે પૂનમે પોલીસ વિભાગ દ્વારા મા અંબાનો મેળો નિર્વિઘ્ને સુખરૂપ પૂર્ણ થતાં મા અંબાને ધજા ચડાવવામાં આવે છે. જે પરંપરા આ વર્ષે પણ યથાવત રાખી પોલીસ વિભાગ દ્વારા ધજા ચડવાવાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં રાજ્યના ગૃહમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ ઉપસ્થિત રહી પોલીસ કર્મચારીઓનો ઉત્સાહ વધાર્યો હતો.

    ગૃહમંત્રીશ્રી હર્ષ સંઘવીએ ભાદરવી પૂનમના પવિત્ર અવસરે જણાવ્યું હતું કે ગુજરાતના ખૂણે ખૂણે થી માઈભક્તો અંબાજી દર્શનાર્થે પધારી રહ્યા છે. અંબાજી પદયાત્રા કરીને આવતા માઈભક્તોની દર કિલોમીટરે લોકો સેવા કરી રહ્યા છે. જે લોકો ઘરે પીવાના પાણીનો ગ્લાસ નથી ભરતા તેવા લોકો હજારો લોકોના પગ દબાવવાનું કામ કરે છે. આવા લોકોનો રાજ્ય સરકાર તરફથી આભાર વ્યક્ત કરું છું. આ વર્ષે ગુજરાત સરકાર દ્વારા રસ્તાઓ ઉપર બાથરૂમ, ટોઇલેટ, મેડિકલ, સફાઈ જેવી વિવિધ સુવિધાઓ કરવામાં આવ્યો છે. આ વર્ષે લાખો માઈભક્તો આવ્યા હોવા છતાં સમગ્ર રસ્તામાં ક્યાંય કચરો જોવા મળ્યો નથી, જેના માટે સફાઈદુતો કામ કરી રહ્યા છે, તેમનો પણ ખૂબ ખૂબ આભાર. લોકોની શાંતિ અને સલામતી માટે કટિબદ્ધ ગુજરાત પોલીસની વર્ષોની પરંપરા મુજબ આજે મંદિર ખાતે ધ્વજા ચડાવવાનો અવસર મળ્યો છે. તે માટે ગુજરાત અને બનાસકાંઠા પોલીસને ખૂબ ખૂબ અભિનંદન આપું છું. આ વખતે ગુજરાત પોલીસની બહેનો મંદિરની સફાઈ કરતાં પણ જોવા મળ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આપણી આસ્થાનો સૌથી મોટો મેળો એવો ભાદરવી પૂનમનો મેળા માટે બનાસકાંઠા પોલીસને ખૂબ ખૂબ અભિનંદન આપું છું.

    ગૃહ મંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવીએ જય અંબે, બોલ માડી અંબેના જયઘોષ સાથે મા અંબાને ધજા ચડાવી ગુજરાતની સુખ શાંતિ સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરી હતી. મા અંબાના આશીર્વાદથી મેળો સુખરૂપ સંપન્ન થયો હોવાનું જણાવી ગુજરાત પર આધશકિત અંબાના સદૈવ આશીર્વાદ કૃપાદ્રષ્ટિ રહે એવી પ્રાર્થના કરી હતી. સમગ્ર મેળા દરમિયાન ગુજરાત પોલીસ દ્વારા માઇભકતોને સારી સેવા સુરક્ષા અને સલામતી પૂરી પાડવા બદલ અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. અને તેમની કામગીરીને બિરદાવી હતી.

     


    *સ્વચ્છતાનું સન્માન:-સફાઈ યોધ્ધાઓનું જિલ્લા કલેકટરશ્રી મિહિર પટેલના હસ્તે સન્માન*

    *જિલ્લા કલકટરશ્રી મિહિર પટેલે સ્વચ્છતા કર્મીઓની સાથે રહી મા અંબા ના દર્શન કર્યા*

    *સ્વચ્છતાની કામગીરીને બિરદાવું છું, તેમને વંદન કરું છું:-કલેકટરશ્રી મિહિર પટેલ*

    અંબાજી ભાદરવી પૂનમના મેળામાં સ્વચ્છતાના યોધ્ધાઓ એવા સફાઈ કર્મચારીઓનું જિલ્લા કલેકટર શ્રી અને શ્રી આરાસુરી અંબાજી માતા દેવસ્થાન ટ્રસ્ટના ચેરમેન શ્રી મિહિર પટેલ દ્વારા વિશેષ સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું. સમગ્ર મેળા દરમિયાન મેળાની સફાઈની જવાબદારી ૧૨૦૦ જેટલા સફાઈ કર્મીઓએ નિષ્ઠાપૂર્વક બજાવી છે.

    વહેલી સવાર થી મોડી રાત સુધી સ્વચ્છતાની કામગીરીમાં જોતરાયેલા સફાઈ કર્મચારીઓની સેવાથી પ્રસન્ન અને સંતોષ વ્યક્ત કરતાં ખુદ જિલ્લા કલેકટરશ્રી મિહિર પટેલે સફાઈ કર્મીઓને માના દર્શન કરાવ્યા હતા. તેમજ મેળા દરમિયાન ની સફાઈ કામગીરીને બિરદાવી સૌને ભાદરવી પૂનમ મેળો સુખરૂપ સંપન્ન થવા બદલ શુભકામના પાઠવી આભાર માન્યો હતો. સફાઈ કર્મીઓએ માથે મા અંબેના ચરણ પાદુકા મૂકી મા ના આશીર્વાદ મેળવ્યા હતા.

    આ પ્રસંગે જિલ્લા કલેકટરશ્રી મિહિર પટેલે જણાવ્યું હતું કે, અંબાજીને સ્વચ્છ રાખવામાં સફાઈ કર્મીઓની ભૂમિકા ખૂબ અગત્યની છે. દેશમાં જ્યારે ‘સ્વચ્છતા હી સેવા’ અભિયાન ચાલી રહ્યું છે, ત્યારે અંબાના ધામમાં સફાઈ કર્મીઓએ આપેલી સેવા ખૂબ અનોખી છે. અંબાજી મંદિર થી લઈ અંબાજી ગામને સ્વચ્છ રાખવામાં સફાઈ યોદ્ધાઓએ યુદ્ધમાં સૈનિકો કામ કરતા હોય એ પ્રકારે નિષ્ઠાપૂર્વક સ્વચ્છતાની જવાબદારી અદા કરી છે. હું તેમની કામગીરીને બિરદાવી તેમને વંદન કરું છું.

    ભાદરવી પૂનમના મહામેળામાં સ્વચ્છતા અંગે વહીવટીતંત્ર દ્વારા વિશેષ કાળજી રાખી મેળા દરમિયાન ક્યાંય ગંદકી કે કચરાના ઢગ જોવા ન મળે એ પ્રકારનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. જિલ્લા કલેકટરશ્રી મિહિર પટેલની સૂચના અને માર્ગ દર્શન હેઠળ સ્વચ્છતા સમિતિના નોડલ અધિકારીશ્રી અને જિલ્લા વિકાસ અધિકારીશ્રી એમ.જે.દવેની સીધી દેખરેખ હેઠળ સ્વચ્છતા સમિતિ દ્વારા સફાઈની કામગીરીને સેવા રૂપે બજવવામાં આવી હતી. જે અંતર્ગત દિવસમાં ત્રણવાર મેળામાં વિવિધ સ્થળે સ્વચ્છતા ઝુંબેશ હાથ ધરી યાત્રાળુઓને સ્વચ્છતાની અનુભૂતિ થાય એ પ્રકારનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

     


    *અંબાજી ભાદરવી પૂનમ મહામેળો – ૨૦૨૪*
    *****
    *જિલ્લા માહિતી કચેરી પાલનપુર દ્વારા સૌ પ્રથમવાર મા અંબા ના મંદિરે ધજા ચડાવવામાં આવી*
    *****
    *મેળા દરમિયાન જિલ્લા માહિતી કચેરી અને મીડિયાની પ્રચાર પ્રસારની રાઉન્ડ ધ ક્લોક કામગીરી રહી*

     

    અંબાજી ખાતે તા. ૧૨ થી ૧૮ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ભાદરવી પૂનમ મહામેળાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. મા અંબાની કૃપાથી મેળો સુખરૂપ સંપન્ન થતાં આજે વિવિધ વિભાગોએ મા અંબાને ધજા ચડાવી આશીર્વાદ મેળવ્યા હતા. મેળા દરમિયાન પ્રસાર પ્રચાર વ્યવસ્થાની કામગીરી કરતા જિલ્લા માહિતી કચેરી, પાલનપુર દ્વારા પત્રકારોને સાથે રાખી પ્રથમ વાર મા અંબાને ધજા ચડાવવામાં આવી હતી.

    જિલ્લા માહિતી કચેરી, પાલનપુર દ્વારા અંબાજી ભાદરવી પૂનમના મેળામાં રાઉન્ડ ધ કલોક કામગીરી કરતા જિલ્લા માહિતી કચેરીના સ્ટાફ અને અંબાજી કવરેજ માટે આવતા ગુજરાતના, જિલ્લાના પત્રકારો અને અંબાજીના પત્રકારો સાથે સંકલન કરી મેળાના પ્રસાર પ્રચારની સુદ્રઢ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. મા અંબાના અવસર ને વિવિધ માધ્યમો થકી ખૂણે ખૂણે પહોચાડતા મીડિયા કર્મીઓ પણ ધજા ચડાવવાના પ્રસંગમાં સહભાગી બની ધન્ય બન્યા હતા.

    જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા મેળાની સુચારું વ્યવસ્થા માટે ૨૬ કમિટીઓ બનાવવામાં આવી હતી. જેમાં સમગ્ર મેળાના પ્રસાર પ્રચારની જવાબદારી જિલ્લા માહિતી કચેરી પાલનપુરને સોંપવામાં આવી હતી. મેળાના પ્રારંભના દસ દિવસ અગાઉથી જિલ્લા સ્તરે અને પ્રાદેશિક કક્ષાએ ઇલેક્ટ્રોનિક અને પ્રિન્ટ મીડિયા તેમજ સોશિયલ મીડિયા સાથે સંકલન અને મીડિયા મેનેજમેન્ટની ખુબ સુંદર કામગીરી માહિતી કચેરી પાલનપુર દ્વારા કરવામાં આવી હતી. માહિતી કચેરી દ્વારા પણ રોજે રોજ મેળાના સાતે દિવસ પત્રકારોને જરૂરી વ્યવસ્થાઓ અને મેળા ની પળે પળ ની વિગતોથી અવગત કરવામાં આવ્યા હતા.

    જિલ્લા માહિતી કચેરીના નાયબ માહિતી નિયામકશ્રી કુલદીપભાઈ પરમારની અધ્યક્ષતામાં કચેરીના તમામ સ્ટાફ તથા પ્રિન્ટ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મીડિયાના પત્રકારો સાથે ખોડીવલી સર્કલથી અંબાજી મંદિર સુધી પદયાત્રા યોજી મા અંબાને ધજા ચઢાવી માતાના આશીર્વાદ લીધા હતા.

    આ ધજારોહણ કાર્યક્રમમાં પ્રાદેશિક માહિતી કચેરી અમદાવાદના નાયબ માહિતી નિયામકશ્રી હિમાંશુભાઈ ઉપાધ્યાય, સાબરકાંઠા માહિતી કચેરીના નાયબ માહિતી નિયામકશ્રી દેવેન્દ્રભાઈ કડિયા, એબીપી અસ્મિતા ચેનલના એડિટર શ્રી રોનક પટેલ સહિત બનાસકાંઠા જિલ્લાના વર્તમાન પત્રો અને ઇલેક્ટ્રોનિક મીડિયાના પ્રતિનિધિઓ તેમજ અંબાજીના સ્થાનિક પત્રકાર મિત્રોની વિશેષ ઉપસ્થિતિ રહી હતી.

  • ગળોને કેમ આર્યુવેદમાં અમૃતવેલ, ગીલોય, અમૃતા જેવા નામથી ઓળખવામાં આવે છે?

    ગળોને કેમ આર્યુવેદમાં અમૃતવેલ, ગીલોય, અમૃતા જેવા નામથી ઓળખવામાં આવે છે?

    સંકલન: નીરવ જોશી , હિંમતનગર (M-7838880134 & 9106814540)

    ( આયુર્વેદ , ઓર્ગેનિક એટલે કે પ્રાકૃતિક ખેતી તેમજ સમગ્ર સાબરકાંઠામાં અનેક પ્રાચીન અર્વાચીન વિશ્વ ને લગતી રસપ્રદ માહિતી મેળવવા કે આપવા અમારો ફોન નંબર પર સંપર્ક કરજો)

    #Tinospora cordifolia
    ગળો, અમૃતવેલ, ગીલોય, અમૃતા

    આપણા પ્રાચીન ધર્મ ગ્રંથોમાં ‘ગળો’ની ઉત્પતિ સંબંધી એક કથા આ પ્રમાણે જોવા મળે છે. રામાયણના યુદ્ધમાં અસુરોના હાથે મૃત્યુ પામેલા વાનરોને ઈન્દ્રદેવે અમૃતવૃષ્ટિ કરી ફરીથી જીવિત કર્યા હતા. તે વખતે અમૃતના જે બિંદુઓ જમીન પર પડયા, તે સ્થાન પરથી આ ગળોની વેલ ઉત્પન્ન થઈ. આથી એને ‘અમૃતા’ નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે.

    ગળોની વેલ થાય છે. વાવવાથી તે ગમે ત્યાં ઊગી શકે છે. આંગણામાં વાવવાથી તે ઘરની અને બગીચાની શોભા બને છે. નાનો અમથો ટૂકડો કાપીને ગમે ત્યાં રોપી દો તો એ ઊગેજ છે. એનું એક નામ ‘અમૃતા’ છે. અમૃત જેવા ગુણો ધરાવતી હોવાથી અને દિવસો ને મહિનાઓ સુધી સૂકાતી કે મરતી ન હોવાથી આવું નામ આપ્યું હશે. એની વેલને વચ્ચેથી કાપી નાખો તો પણ મૂળ વિનાનો ઉપરનો ભાગ મહિનાઓ સુધી લીલો રહી શકે છે. એ ઝડપથી વધે છે. અને આથી એ એક પ્રાણવાન ઔષધિ છે. કાપીને ગમે ત્યાં ફેંકી દો ને જો જમીન સારી હોય કે પાણી મળવા લાગે તો એ મહિનાઓ પછી પણ ઊગી નીકળે છે. આથી જ એનું એક બીજું નામ ‘છિન્ન રુહાક’ છે. કાપવા છતાં ફરીફરીને ઊગી શકે એટલે ”છિન્ન રુહા.”

    લીમડાની ગળો ઉત્તમ ગણાય છે. આપણા દેશમાં લીમડાના અસંખ્ય ઝાડ છે. પ્રત્યેક ઝાડના થડ નજીક ગળો વાવી દેવામાં આવે અને એનો જો છૂટથી ઉપયોગ થાય તો મેલેરિયા નાબૂદીની ઝૂંબેશ ચલાવવી જ ના પડે !
    ગામડે ગામડે, જાહેર બગીચામાં, લીમડાના ઝાડ નજીક અને પ્રત્યેક ઘરના આંગણામાં ગળો જેવી ઔષધિ વાવીને આપણે આરોગ્યક્ષેત્રે ઘણી મોટી ક્રાન્તિ લાવી શકીએ એમ છીએ.
    આવતા ચોમાસામાં ઠેર ઠેર માત્ર ગળો વાવી દેવામાં આવે. લીમડાના પ્રત્યેક ઝાડ નીચે આ વેલો વાવી લીમડા પર ચડાવી દેવામાં આવે તો સરળતાથી એ ઉછરી જાય છે અને આખા પરિવાર માટે, સમાજ માટે અને નીરોગી રહેવા ઈચ્છતા દરેક લોકો માટે એ આશીર્વાદ સમાન સાબિત થઈ શકે તેમ છે.

    જંગલોમાં,ખેતરોના શેઢા પર,ગામડાનાં પાદરમાં ખરાબામાં અને શહેરોના બાગ-બગીચાના વૃક્ષો ઉપર ઘાંસના થુમડા સ્વરૂપે જોવા મળે છે. ગળો ઉત્તમ જડીબુટ્ટી છે.સૃષ્ટિમાં સહેલાઇથી મળી આવતી ગળો અખૂટ સંપતિ છે. વર્ષોથી વનસ્પતિઓનાં મૂળ,થડ,પાન,ફૂલ અને બીજ એ પંચાગનો જુદા જુદા રોગો પર પ્રયોગ કરાયા બાદ ઋષિઓ દ્વારા તેના સૂક્ષ્મ ગુણો શોધી કઢાયા હતા.અતિ મહત્વની ગણાતી ઔષધિ ગળો સર્વ રોગોમાં ઘણી ઉપયોગી છે.સંસ્કૃતમાં તેનું નામ અમૃતા છે.

    તેને ગીલોય પણ કહેવામાં આવે છે. તે એક પ્રકારની લતા/વેલ છે, તેના પાંદડા નાગરવેલના પાન જેવા હોય છે. ગળોનો વેલો થાય છે.તેના વેલા બીજાં મોટાં ઝાડ અને ખેતરોની વાડ ઉપર ચઢે છે.કેટલાક ઠેકાણે એ ખડકના આધારે ચઢે છે.ગળો વર્ષાયુ છોડ છે.તેના વેલાનો ટુકડો કાપીને વરસાદના સમયે રોપવાથી ઉગી જાય છે.તેના કુમળા વેલાની છાલ કોમળ હોય છે. ગળોના વેલા એક સરખા હોતા નથી.તેને એક બાજુએ કાતરીઓ જેવી ગાંઠ હોય છે.તેના વેલાને આંતરે એક-એક પાન આવેલા હોય છે.પાનનો આકાર પીપળાના પાન જેવો તેના મૂળ જાડાં અને કંદ જેવા હોય છે.ગળોના વેલાને નવા કુમળા અંકુરો ફૂટવા લાગે ત્યારે ખેડૂતો વર્ષાના આગમનની આગાહી કરે છે.ગામડાંઓમાં આજે પણ ગળોના ટૂકડા કરી દૂઝણાં ઢોરોને ખાણ તરીકે ઉપયોગ કરે છે.

    ગળોના પાંદડામાં કેલ્શિયમ, પ્રોટીન અને ફોસ્ફરસ મળી આવે છે. તે વાત, કફ અને પિત્ત નાશક હોય છે. ગળો આપણા શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને વધારવામાં પણ મદદ કરે છે. તેમાં જુદા જુદા પ્રકારના મહત્વપૂર્ણ એન્ટીબાયોટીક અને એન્ટીવાયરલ તત્વ મળી આવે છે જેનાથી શરીરને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત લાભ થાય છે. ગળોને ગરીબના ઘરની ડોક્ટર કહેવામાં આવે છે. કેમ કે તે ગામડાઓમાં સરળતાથી મળી આવે છે. ગળોમાં કુદરતી રીતે જ શરીરના દોષને સંતુલિત કરવાની શક્તિ હોય છે.

    ગળો ખુબ ઝડપથી મોટી થતી વેલ છે. ગળોની વેલ જીવનશક્તિથી ભરપુર હોય છે, કેમ કે આ વેલનો જો એક ટુકડો પણ જમીનમાં નાખી દેવામાં આવે, તો તે જગ્યાએ એક નવો છોડ બની જાય છે.

    ગળોની રાસાયણિક સંરચનાનુ વિશ્લેષણ કરવાથી એ જાણવા મળ્યું છે કે તેમાં ગીલોઈન નામનું કડવું ગ્લુકોસાઈડ, વસા આલ્કોહોલ ગ્લીસ્ટેરાલ, બર્બરીન આલ્કોલાઈડ, ઘણા પ્રકારની વસા(ચરબી) અલ્મ અને ઉડનશીલ તેલ મળી આવે છે.

    ઔષધીય ઉપયોગ

    ગળો એક ખુબ જ મહત્વપૂર્ણ આયુર્વેદીક ઔષધી છે. ગળોના પાનની સાથે એની ડાળીઓનો પણ વિવિધ ઔષધિઓમાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે.

    घृतेन वातं सगुडा विबंधं पित्तं सीताढ्यां मधुना कफे च |
    वातास्रमुग्रं रूबुतेलमिश्रा शूंठयामवातं शमयेत् गुडूचि ||

    એટલે કે ગળો-ગુડુચી ગોળ સાથે લેવાથી કબજીયાત, ઘી સાથે લેવાથી વાયુ, સાકર સાથે લેવાથી પીત્ત, મધ સાથે લેવાથી કફ, સુંઠ સાથે લેવાથી આમવાત, દીવેલ સાથે લેવાથી વાતરક્ત અને ગૌમુત્ર સાથે લેવાથી શ્લીપદ-હાથીપગું મટાડે છે. ગળોના સેવનથી રીબાઈ રીબાઈને મરવાનું બનતું નથી.

    રાસાયણિક દ્રષ્ટિએ ગળોમાં બર્બેરિન સહિત અન્ય ક્ષારો, ગિલોઈન નામનું કડવું ગ્લુકોસાઈડ, એક ઉડનશીલ તેલ તથા વસામ્લ જેવાં તત્ત્વો રહેલાં છે. આ તત્ત્વોને તેના ઔષધિય ગુણો માટે જવાબદાર ગણી શકાય.

    લીમડા,બાવળ કે આંબા પર ચઢેલી ગળો વધારે ગુણકારી માનવામાં આવે છે.તેમાંય લીમડા પરની ગળો સર્વશ્રેષ્ઠ ઔષધિ ગણાય છે. ગળોમાંથી છ રસો ઉત્પન્ન થાય છે.કડવો,તૂરો,તીખો અને મધુર રસનો ઉપયોગ વધારે કરવામાં આવે છે. તીખો,કડવો અને તૂરો રસ કફદોષને મટાડે છે તેમજ મધુર રસ વાયુનું શમન કરે છે.ગળોનો મુખ્ય ગુણ વાત,પિત્ત અને કફના દોષોને શાંત પાડવાનો છે.બીજો ખાસ ગુણ જવરઘ્ર છે.ઘી,ગોળ સાથે સેવન કરવાથી વાયુનું અને બંધકોષનું શમન થાય છે.એરંડીયાના તેલ સાથે સેવન કરવાથી વાતરક્તનું અને સૂંઠ સાથે સેવન કરવાથી આમવાયુનું શમન થાય છે.

    ગળાનાં પાનને તેલમાં વાટીને માથા પર ચોપડવાથી શરદીથી દુખતું માથુ મટે છે.તેના પાનને મધમાં વાટીને ગૂમડા પર ચોપડવાથી ગૂમડા મટે છે.આપણું શરીર પંચમહાભૂતોનું બનેલું છે તેથી એ પાંચ તત્વો પૂરા પાડનાર વનસ્પતિ ગણવામાં આવે છે.

    આસપાસના ઝાડ પર ચઢનારી ગળોની વેલ ભારતમાં સર્વત્ર થાય છે. કેટલીક જગ્યાએ તે ખડકોના આશ્રયે પણ થાય છે. જેને ‘ખડકી ગળો’ કહે છે. કડવા લીમડા પર ચઢેલી ગળો સર્વોત્કૃષ્ઠ ગણાય છે. વિષાક્ત વૃક્ષો પર ચઢેલી ગળોનો ઔષધ તરીકે ઉપયોગ ન કરવો. આયુર્વેદિય મતે ગળો સ્વાદમાં તૂરી, કડવી અને તીખી, ગરમ છતાં પિત્તશામક, રસાયન, બળકર, ભૂખવર્ધક, પાચનકર્તા, હૃદય માટે હિતકારી, રક્તવર્ધક અને શોધક, પિત્તસારક, પીડાશામક, ત્રિદોષ નાશક અને આયુષ્યપ્રદ છે. ગળો તાવ, તૃષા, દાહ-બળતરા, રક્તદોષ, પાંડુ રોગ, કમળો, લિવરના રોગો, હૃદય રોગ, ખાંસી, કૃમી, એસિડિટી, ઊલટી, મંદાગ્નિ, મરડો, સંગ્રહણી જેવાં અનેક રોગો મટાડે છે.

    કોઈપણ પ્રકારના તાવમાં પિત્તની વૃદ્ધિ અને જઠરાગ્નિનની મંદતા જરૂરથી હોય છે. ગળો કડવી હોવાથી પરમ પિત્તશામક છે. તે અગ્નિ પ્રદીપક પણ છે. એટલે ગમે તે કારણથી આવેલા તાવનું તે ઉત્તમ ઘરગથ્થુ ષધ છે. લીલી ગળોનો ચારેક ચમચી જેટલો રસ કાઢી તેમાં એક ચમચી તુલસીનો રસ મિશ્ર કરી સવાર-સાંજ લેવો. બે-ત્રણ દિવસમાં જ તાવમાં રાહત જણાશે. ધીમેધીમે ભૂખ પણ ઉઘડશે.

    મર્હિષ ચરકે ધાવણની શુદ્ધિ કરનારા દસ શ્રેષ્ઠ ઔષધોમાં ગળોનો સમાવેશ કર્યો છે. માતાનું ધાવણ જો કફથી દૂષિત થયું હોય તો બાળકને તે પચવામાં ભારે પડે છે, બાળકને ઊલટીઓ થાય છે, મુખમાંથી લાળ પડયા કરે છે, તેમજ બાળક સુસ્ત અને નિદ્રાળુ થઈ જાય છે. ધાવણની શુદ્ધિ માટે માતાએ પચવામાં હલકો ખોરાક લેવો. તેમજ ગળો, સૂંઠ, હરડે, બહેડા અને આમળા સરખા વજને લઈ તેનો અધકચરો ભૂક્કો કરી, બે ચમચી જેટલા આ ભૂક્કાનો ઉકાળો કરી સવાર-સાંજ પીવો. ચાર-પાંચ દિવસમાં જ ધાવણ શુદ્ધ થતા બાળક સ્વસ્થ થઈ જશે.

    ગળો આયુર્વેદ પ્રમાણે યોગવાહી ઔષધ છે. (એટલે કે બીજા ઔષધ સાથે મિશ્ર કરતા એના અને પોતાના એમ બંનેના ગુણોનું વહન કરે છે.) જેમ કે ઘી સાથે ગળો લેવાથી વાયુના રોગ, ગોળ સાથે લેવાથી મળાવરોધ-કબજિયાત, સાકર સાથે લેવાથી પિત્તના રોગો, મધ સાથે કફના રોગો, એરંડિયા-દિવેલ સાથે વાતરક્ત (ગાઉટ) રોગ તથા સૂંઠ સાથે લેવાતી તે આમવાત-રૂમેટોઈડ અર્થાઈટીસ મટાડે છે.
    ગળોના ટૂકડા કરી, છૂદીને પલાળી રાખવાથી એમાંથી ઘાટો, ઠંડો અને અમૃત જેવા ગુણવાળો રસ નીકળશે. સવાર સાંજ આ રસ પીવાથી તાવ, મેલેરિયા, તરસ, દાહ, કમળો, કોઢ, ચામડીના રોગો, લેપ્રસી-વાતરક્ત, પ્રમેહ અને કૃમિ જેવા અનેક રોગો મટી શકે છે.

    ગળોને આયુર્વેદના ઋષિઓએ ત્રિદોષ શામક કહી છે. વાયુ, પિત્ત અને કફ એ ત્રણેય દોષનું જે શમન કરે તે ત્રિદોષ શામક. એના આ ગુણના કારણે જ કદાચ કોઈ પણ પ્રકૃતિના માણસને એ અનુકૂળ આવે છે. પચવામાં તે હળવી અને પાચન શક્તિને સુધારનારી છે.
    રસાયન હોવાથી તે ધાતુ પરિપોષણ ક્રમને વ્યવસ્થિત કરી શરીરને તંદુરસ્ત અને યુવાન રાખવામાં મદદ કરે છે. એના નિયમિત સેવનથી વૃદ્ધાવસ્થા જલદીથી આવતી નથી. ગળો, ગોખરુ અને આમળાના સમભાગ સંયોજનથી ‘રસાયન ચૂર્ણ’ નામની એક દવા બને છે, જેના નિયમિત સેવનથી લાંબા સમય સુધી નીરોગી જીવન જીવી શકાય છે.
    ગળોના ધનમાં અતિવિષ, ઇન્દ્રજવ, લીંડીપીપર, મંડૂરભસ્મ અને સિંધાલૂણ મેળવીને સંશમની વટીનામની દવા બને છે જે બાળકો અને વૃદ્ધોના અનેક રોગોમાં ઉપયોગી છે.
    ગળોને બળ તથા વીર્યની વૃદ્ધિ કરનાર પણ કહી છે. હૃદય માટે પણ તે હિતકર છે. સંગ્રાહી હોવાથી ઝાડા, પ્રદર, પ્રમેહ, શરદી, રક્તપિત્ત અને ઊલટી જેવા રોગોમાં પણ ઉપયોગી છે. ગળોના રસમાં કે ઉકાળામાં દિવેલ મેળવીને પીવાથી વાતરક્ત એટલે કે લેપ્રસી રોગ કાબૂમાં આવી મટી શકે છે.
    ગળોના હીમને મધ સાથે આપવાથી ગમે તેવી ઊલટી હોય તો પણ તે કાબૂમાં આવી જાય છે.
    ગળોમાંથી ગળોસત્ત્વ, અમૃતારિષ્ટ, અમૃતા ગૂગળ, સંશમની વટી, રસાયન ચૂર્ણ અને ગુડુચ્યાદિ કવાથ જેવા અનેક ઔષધો બને છે.
    ગળો, ગોખરું અને આમળાના સમભાગે બનાવેલા ચૂર્ણને રસાયન ચૂર્ણ કહે છે. વૈદ્યોનું તે ખૂબ જ પ્રિય ઔષધ છે. રસાયન ચૂર્ણ પિત્તના રોગોમાં અકસીર છે. આંખ, છાતી, હાથ-પગના તળીયા કે મૂત્ર ત્યાગ વખતે દાહ-બળતરા થતી હોય તેમાં તથા અમ્લપિત્ત-એસિડિટીમાં એક ચમચી જેટલું આ ચૂર્ણ સવાર-સાંજ લઈ, ઉપર ગાયનું દૂધ પીવું. આ સરળ ઉપચારનું લાંબા સમય સુધી પાલન કરવાથી ઉત્તમ લાભ થાય છે.

    રસાયન ચૂર્ણની જેમ સંશમની વટી, અમૃતા ક્વાથ, અમૃતા ગુગળ, ગુડુચ્યાદિ વટી, ગુડુચી ઘૃત વગેરેમાં ગળો મુખ્ય ઔષધ રૂપમાં વપરાય છે. આ ઔષધો જુદા જુદા અનેક રોગોમાં ઉપયોગી છે. (સંશમની એટલે જે વધેલા દોષોને ઓછા કરે અને ઓછા હોય તો સમાન કરે.)

    એનાં પાન મધુર હોય છે. આથી એનાં પાનનું શાક ખુબ સ્વાદીષ્ટ લાગે છે, જે તાવમાં ઉત્તમ છે. ગળો તીખી, કડવી, પચી ગયા પછી મધુર, રસાયન, મળને રોકનાર, તુરી, ઉષ્ણ, પચવામાં હલકી, બળ આપનાર, જઠરાગ્નીને પ્રદીપ્ત કરનાર, ત્રીદોષઘ્ન (કડવા રસથી પીત્ત અને કફને મટાડે છે. ઉષ્ણ હોવાથી વાયુને હણે છે. પચી ગયા પછી મધુર રસથી વાજીકર-રસાયન છે.) તથા આમ, તરસ, બળતરા, પ્રમેહ, કોઢ, ઉધરસ, રક્તાલ્પતા-પાંડુ, કમળો, કુષ્ઠ, વાતરક્ત, કૃમી, જ્વર, ઉલટી, ઉબકા, દમ, હરસ, મુત્રકષ્ટ અને હૃદયરોગને મટાડનાર છે.

    ગળોનો રસ ત્રણ ચમચી અને ગળોનું ચુર્ણ અડધીથી એક ચમચી સવારે, બપોરે અને રાત્રે લેવું. કોઈ પણ વૃક્ષ પર ચડેલી ગળો ઔષધમાં વાપરી શકાય, પરંતુ લીમડા પર ચડેલી ગળો ઉત્તમ ગણાય છે. લીમડા, બાવળ કે આંબા પર ચડેલી ગળોની વેલ વધારે ગુણકારી ગણાય છે, તેમાં પણ લીમડા પરની શ્રેષ્ઠ. તાજી લીલી ગળો મળે તો તેનો ઉપયોગ કરવો, નહીંતર સુકી ગળોનું ચુર્ણ વાપરી શકાય. ગળોના વેલા પર કાગળ જેવી પાતળી છાલ હોય છે, જે દુર કરવાથી અંદર લીલીછમ માંસલ ગળો જોવા મળે છે. એના નાના નાના ટુકડા કરી છાંયડે સુકવવાથી સુંદર લીલાશ પડતું બારીક ચુર્ણ તૈયાર થઈ શકે. ઔષધોમાં આવું તાજું ચુર્ણ જ વાપરવું જોઈએ.
    ગળોનું ચુર્ણ એક ચમચી અને રસ બેથી ત્રણ ચમચી સવાર-સાંજ લઈ શકાય.

    (૧) ગળો, ધાણા, લીમડાની અંતરછાલ અને રતાંજળી(રક્તચંદન)નો ઉકાળો સવાર-સાંજ પીવાથી જઠરાગ્ની પ્રદીપ્ત થઈ સર્વ પ્રકારના તાવ મટે છે.

    (૨) ગળોનો રસ સાકર નાખી પીવાથી અમ્લપીત્ત તરત જ મટે છે અને પીત્તથી થતી ઉલટી તત્કાળ શાંત થાય છે.

    (૩) ગળોના બે ચમચી રસમાં બે ચમચી મધ નાખી પીવાથી ત્રણે દોષોથી થતી ઉલટી મટે છે.

    (૪) ગળોનો રસ અથવા ગળોનો ઉકાળો અડધો કપ સવાર-સાંજ પીવાથી અને માત્ર મગના સુપ અને ભાત પર રહેવાથી કોઢમાં એકદમ ફાયદો થાય છે.

    (૫) ગળોના રસમાં મધ અથવા સાકર નાખી પીવાથી કમળો જલદી મટે છે.

    (૬) ગળો અને ત્રીફળાના ઉકાળામાં મધ અને પીપરનું ચુર્ણ નાખી સવાર-સાંજ પીવાથી સર્વ પ્રકારના નેત્રરોગ મટે છે. (ઉકાળો ઠંડો થયા પછી એમાં મધ નાખવું.)

    (૭) ગળોનું વસ્ત્રગાળ બારીક ચુર્ણ ૧ કીલો અને ગોળ, મધ અને ઘી દરેક ૧૬૦ ગ્રામ મેળવી ચાટણ બનાવવું. એકથી બે ચમચી આ ચાટણ સવાર-સાંજ લેવાથી કોઈ રોગ થતો નથી, ઘડપણ આવતું નથી કે વાળ ધોળા થતા નથી.

    (૮) ઠંડા પાણીમાં ગળોનો કંદ ઘસી અરીઠા સાથે પીવડાવવાથી સાપનું ઝેર ઉતરે છે.

    (૯) ગળો અને સૂંઠનો કાઢો-ઉકાળો પીવાથી આમવાત મટે છે.

    (૧૦) ગળોના કલ્કમાં મધ નાખી ખાવાથી કફ મટે છે.

    (૧૧) ગળોના રસમાં મધ નાખી ચાટવાથી મુત્રકૃચ્છ (ટીપે ટીપે પેશાબ થવો) મટે છે.

    (૧૨) ગળો અને ગુગળને એરંડાનાં પાંદડાના રસમાં ઘસી પેટ ઉપર લેપ કરવાથી કૃમી મટે છે.

    જીર્ણ જ્વર ઉપર: (૧૩) ગળોના ઉકાળામાં લીંડીપીપરનું ચુર્ણ નાંખી પીવાથી જીર્ણ જ્વર મટે છે.

    (૧૪) ગળો, આમળાં અને નાગરમોથનો ઉકાળો પીવાથી કોઇપણ તાવ મટે છે.

    (૧૫) ગળોનો રસ જીરુ અને સાકર સાથે લેવાથી હૃદયરોગમાં લાભ થાય છે.

    (૧૬) ગળોનો રસ ઘી સાથે લેવાથી વાયુ મટે છે.

    (૧૭) શક્તિ માટે ગળોનો રસ ડાંગરની ધાણી-મમરા સાથે લેવો.

    (૧૮) અરૂચી દુર કરવા દાડમ સાથે ગળોનો રસ લેવો.

    https://www.facebook.com/share/p/u5nXozQgG2cQKMdB/?mibextid=oFDknk

  • બ્રહ્મસમાજ હિમતનગર દ્વારા વિદ્યા ઉત્તેજક ઇનામ વિતરણ સ્નેહમિલન કાર્યક્રમ

    બ્રહ્મસમાજ હિમતનગર દ્વારા વિદ્યા ઉત્તેજક ઇનામ વિતરણ સ્નેહમિલન કાર્યક્રમ

    નીરવ જોશી,હિંમતનગર (M-7838880134 & 9106814540)

    આજના સમયમાં ભણતરની સાથે સાથે બાળકોના મન અને ઉત્સાહને દિશા આપે તેવા કાર્યક્રમોની પણ જરૂર છે આવા જ એક કાર્યક્રમ અંતર્ગત સમસ્ત બ્રહ્મ સમાજ હિમતનગર દ્વારા વિદ્યા ઉત્તેજક ઇનામ વિતરણ સ્નેહ મિલન કાર્યક્રમ તા.15-09-24 રવિવાર ના રોજ હિમતનગર ટાઉન હોલ ખાતે આયોજિત કરાયો હતો.

    જેમાં મુખ્ય વક્તા તરીકે શ્રી ધર્મેન્દ્ર ભાઈ જોષી કહ્યું હતું કે આજનો જમાનો Artificial intelligence નો છે, જેથી આપણે તન અને મનની સાથે સાથે મગજ પર વધુ ભાર આપવો પડશે.

    પ્રમુખ મુકેશ ભાઈ જાનીએ બ્રહ્મ સમાજ માં વિવિધ કાર્યક્રમોની પ્રોજેક્ટર પર આછી ઝલક આપી પ્રેઝન્ટેશન આપ્યું હતું.

    આ પ્રસંગે નાગરિક બેંકના ચેરમેન હિરેનભાઈ ગોર,પ્રફુલભાઇ વ્યાસ , સર્વાનંદભાઈ ભટ્ટ અને ડૉ.વિપુલભાઈ જાનીની ઉપસ્થિતિ રહેલ.


    સંજયભાઈ વેદિયાએ સમગ્ર કાર્યક્રમ નું સંચાલન કરેલ.
    ભરતભાઇ ભટ્ટ પંકજભાઈ મહેતા અને રીટાબેન જોષી એ સ્પર્ધક વિજેતાઓ ની જાહેરાત કરી હતી મહામંત્રી જયંતભાઈ જોષીએ દાતાઓ તથા સમગ્ર બ્રહ્મ બંધુઓનો આભાર માન્યો હતો.

  • અંબાજી શક્તિપીઠમાં માતાજીનું હૃદય બિરાજમાન હોવાથી શ્રદ્ધાળુઓની વિશેષ આસ્થા

    અંબાજી શક્તિપીઠમાં માતાજીનું હૃદય બિરાજમાન હોવાથી શ્રદ્ધાળુઓની વિશેષ આસ્થા

    નીરવ જોશી,હિંમતનગર (M-7838880134 & 9106814540)

    ભાદરવી પૂનમ મહામેળો ૨૦૨૪: વિશેષ*

    અંબાજી શક્તિપીઠમાં માતાજીનું હૃદય બિરાજમાન હોવાથી શ્રદ્ધાળુઓની વિશેષ આસ્થા

    ભગવાન વિષ્ણુએ ચક્ર દ્વારા દેવી સતિના શરીરના ટુકડા કર્યા. જે પૃથ્વી પર જુદી જુદી જગ્યાએ જ્યાં જ્યાં પડ્યા ત્યાં ત્યાં શક્તિપીઠોનું નિર્માણ થયું

    ભક્તિ શક્તિ અને શ્રદ્ધાનું સર્વોચ્ચ શિખર એટલે યાત્રાધામ અંબાજી. માતાજીનું હૃદય અહીં બિરાજમાન હોવાથી શ્રધ્ધાળુઓ આ શક્તિપીઠમાં વિશેષ આસ્થા ધરાવે છે. દેવી ભાગવત પુરાણમાં પણ શક્તિપીઠ અંબાજીનો મહિમા વર્ણવાયેલો જોવા મળે છે. આગામી ૧૨ થી ૧૮ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ભાદરવી પૂનમે અહીં મોટો મેળો ભરાશે ત્યારે આવો જાણીએ શક્તિપીઠ અંબાજીનો મહિમા..

    યાત્રાધામ અંબાજીમાં યોજાતા ભાદરવી પૂનમના મહામેળામાં હૈયાથી હૈયુ દળાય એવો માનવ મહેરામણ ઉમટશે. દુનિયાભરમાંથી માઈભક્તોનું ઘોડાપૂર મેળામાં ઉમટે છે. શ્રદ્ધા વિશ્વાસ અને ભક્તિના ત્રિવેણી સંગમ સમા આ શક્તિપીઠમાં માતાજીનું હૃદય બિરાજમાન હોવાની પુરાણોમાં માન્યતાને લીધે જ શ્રધ્ધાળુઓમાં અંબાજી શક્તિપીઠનું વિશેષ મહત્વ છે.

    મા અંબેના પ્રાગટ્યની મૂળ કથા પુરાણ ઉપર આધારીત એક કથા મુજબ પ્રજાપિતા દક્ષે બૃહસ્પતિ સક નામના મહાયજ્ઞનું આયોજન કર્યુ હતું. જેમાં દક્ષે બધા દેવોને નિમંત્રણ આપ્યુ હતું. પરંતુ પોતાના જમાઇ શંકર ભગવાનને બોલાવ્યા ન હતાં. પિતાને ત્યાં યજ્ઞ છે તેવા સમાચાર સાંભળીને ભગવાન શંકરની સમંતિ ન હોવા છતાં દેવી સતિ પિતાના ઘેર પહોંચી ગયાં. ત્યાં યોજાયેલા યજ્ઞમાં ભગવાન શિવને આમંત્રણ ન જોતાં અને પિતા દક્ષના મોઢે પતિની નિંદા સાંભળતા દેવી સતિએ યજ્ઞ કુંડમાં પડી પોતાનો પ્રાણ ત્યજી દીધો.

    ભગવાન શિવજીએ દેવીસતીના નિશ્વેતન દેહને જોઇને તાંડવ આદર્યુ અને દેવી સતિના દેહને ખભે ઉપાડી ત્રણેય લોકમાં ઘુમવા માંડ્યાં. ત્યારે આખીયે સૃષ્ટિનો ધ્વંસ થઇ જશે તેવા ડરથી ભગવાન વિષ્ણુએ પોતાનું ચક્ર છોડીને દેવી સતિના શરીરના ટુકડા કર્યા. જે પૃથ્વી પર જુદી જુદી જગ્યાએ જ્યાં જ્યાં પડ્યા ત્યાં ત્યાં શક્તિપીઠોનું નિર્માણ થયું. આવા 51 શક્તિપીઠોમાં અંબાજી શક્તિપીઠનું અનોખું અને અલગ મહાત્મ્ય હોવાથી માઇભક્તોમાં મા અંબેનું ધામ અંબાજી પ્રત્યે વિશેષ શ્રદ્ધા આસ્થા રહેલી છે.

    દેવી ભાગવતની દંતકથા અનુસાર પૌરાણિક સમયમાં મહિષાસુર નામે સમગ્ર બ્રહ્માંડ માટે ખતરનાક રાક્ષસ હતો. તેથી ત્રિદેવ બ્રહ્મા- વિષ્ણુ- મહેશના નેતૃત્વમાં તમામ દેવતાઓ આખરે બ્રહ્માંડની સર્વોચ્ચ શક્તિ મહાદેવી આદ્યશક્તિના અંતિમ આશ્રયે ગયાં. જ્યાં બચાવ અને મદદ માટે તેમની પૂજા કરી. જેથી આદ્ય દેવીશક્તિ સૂર્યના કિરણોના તેજસ્વી વર્તુળથી ઘેરાયેલા શસ્ત્રો સાથે પૃથ્વી પર અવતર્યા અને દેવીએ તેમની પવિત્ર તલવારથી મહિષાસુર રાક્ષસને મારી નાખ્યો અને ત્યારથી તેઓ વિશ્વમાં મહિસાસુર મર્દિની તરીકે પ્રખ્યાત થઇ ગયાં. રામાયણમાં કહેલી દંતકથા અનુસાર ભગવાન શ્રીરામ અને લક્ષ્મણ સીતાજીની શોધમાં શ્રૃંગી રૂષિના આશ્રમમાં આવ્યાં. જ્યાં તેમને ગબ્બર ઉપર દેવી અંબાજીની પૂજા કરવાનું કહેવામાં આવ્યું. ભગવાન શ્રીરામે તે મુજબ કર્યું અને જગત માતા શક્તિદેવી અંબાજીએ તેમને અજયબાણ નામનું ચમત્કારિક તીર આપ્યું. જેની મદદથી ભગવાન શ્રીરામે યુદ્ધમાં તેમના દુશ્મન રાવણ પર વિજય મેળવ્યો અને તેને મારી નાખ્યો.

    *શ્રીકૃષ્ણની ચૌલક્રિયા*

    એવી પણ એક દંતકથા છે કે દ્વાપર યુગના સમયગાળા દરમિયાન ભગવાન કૃષ્ણના વાળ પણ અહીં આ ગબ્બર ટેકરી પર કાઢવાની ક્રિયા જેને ચૌલક્રિયા કહેવાય છે પણ કરવામાં આવ્યા હતાં. તેમના પાલક માતાપિતા નંદ અને યશોદાએ પણ દેવી અંબાજી અને ભગવાન શિવની પૂજા કરી હતી. મેવાડના જાણીતા રાજપૂત રાજા મહારાણા પ્રતાપ આરાસુરી અંબા ભવાનીના સાચા ભક્ત હતાં. તેમને એકવાર માતા અંબાજીએ બચાવ્યા હતાં. તેથી તેમણે તેમની પ્રખ્યાત તલવાર માતા આરાસુરી અંબાજીના પવિત્ર ચરણોમાં ભેટ સ્વરૂપે અર્પણ કરી હતી.

    દર વર્ષે અંબાજી ખાતે ભાદરવી પૂનમનો મેળો યોજાય છે. યાત્રાધામ સાથે પૌરાણિક અને ઐતિહાસિક અનેક માન્યતાઓ અને દંતકથાઓ જોડાયેલી છે. જેમાં શ્રદ્ધાળુઓને સંપૂર્ણ વિશ્વાસ હોઈ દર વર્ષે ભાદરવી પૂનમના મેળામાં લાખો કરોડોની સંખ્યામાં માઇભક્તો પદયાત્રા કરી મા અંબાના દર્શનાર્થે ઉમટે છે અને ધન્યતા અનુભવે છે. મા અંબા ભાવિક શ્રદ્ધાળુઓની મનોકામના પૂર્ણ કરતા હોવાની શ્રદ્ધાળુઓની માન્યતાને પગલે દર વર્ષે મેળામાં યાત્રિકો દર્શનાર્થીઓની સંખ્યામાં સતત વધારો થતો જોવા મળે છે. રાજ્ય સરકાર, શ્રી પવિત્ર યાત્રાધામ વિકાસ બોર્ડ, શ્રી આરાસુરી અંબાજી માતા દેવસ્થાન ટ્રસ્ટ અને જિલ્લા વહીવટીતંત્ર તથા સેવાભાવી સંસ્થાઓના સંયુક્ત પ્રયાસથી લાખો માઇભકતો માટે મેળામાં રહેવા, જમવા , સુવા અને દર્શનની વિશેષ સગવડો ઉપલબ્ધ કરવામાં આવે છે.


    *ભાદરવી પૂનમ મહામેળો ૨૦૨૪ વિશેષ*

    *ઇ.સ. ૧૮૪૧ માં શરૂ થયેલી પગપાળા યાત્રા સંઘની પરંપરા આજે પણ યથાવત્*

    *શિહોરીના રાજવી ભીમસિંહે અંબાજી જવાની માનતા લઇ પગપાળા સંઘની સ્થાપના કરી હતી*

    *લાલ દંડા સંઘે અંબાજી પગપાળા યાત્રાની શરૂઆત કરી હોવાનું અનુમાન*

    *નાના-મોટા ૧૫૦૦ થી વધુ સંઘ ભાદરવી પૂનમે અંબાજી આવે છે*

     

    દેશના ૫૧ શક્તિપીઠોમાં સૌથી અગત્યનું સ્થાન ધરાવતું શક્તિપીઠ અંબાજી કરોડો માઈભક્તોની આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. શકિત, ભક્તિ અને સંસ્કૃતિના ત્રિવેણી સંગમ સમો આ મેળો ઐતિહાસિક અને પૌરાણિક મહત્વ ધરાવે છે. જેમાં ભાદરવી પૂનમના મહામેળાનું વિશેષ મહત્વ હોઇ કરોડો માઇભકતો આ મેળાની આતુરતાથી રાહ જોતા હોય છે. ભાદરવી પૂનમ ના મેળામાં પગપાળા આવવાનું અને આસો માસમાં શરૂ થતી નવરાત્રિમાં માતાજીને આમંત્રણ આપવાની પરંપરા હોઈ લાખો શ્રદ્ધાળુઓ આ મેળામાં પગપાળા સંઘ લઈ આવે છે. ઇ.સ. ૧૮૪૧ માં શરૂ થયેલી પગપાળા યાત્રા સંઘની પરંપરા આજે પણ યથાવત્ છે.

    ભારતીય પંચાંગ મુજબ ભાદરવા બાદ આસો મહિનો આવે છે. જેમાં મા આદ્યશક્તિની આરાધના માટે નવ દિવસનું નવરાત્રી પર્વ ઉજવાય છે. ભાદરવી પૂનમના મેળાનું ધાર્મિક મહત્ત્વ એ છે કે, નવરાત્રિ નિમિત્તે મા અંબાના શક્તિપીઠને ધજા ચડાવી લોકો પોતાના ગામ લઈ જાય છે. અનેક પગપાળા સંઘો ગરબો લઈ માના દ્વાર સુધી આવે છે. મા અંબાને નવરાત્રિ નિમિત્તે પોતાના ગામ આવવા માટેનું આમંત્રણ આપે છે. વર્ષોથી ચાલી આવતી આ પરંપરાના કારણે ભાદરવી પૂનમ નિમિત્તે મા અંબાને નવરાત્રીનું આમંત્રણ આપવા માટે અનેક ભાવિક ભક્તો ભાદરવી પૂનમના મહામેળામાં આવી મા અંબાના આશીર્વાદ લઈ માને નવરાત્રિ નિમિત્તે પોતાના ગામ પધારવા માટેનું આમંત્રણ આપે છે.

    *અંબાજી પદયાત્રાનો ઇતિહાસ*

    એક માન્યતા મુજબ ભાદરવી પૂનમની આ પદયાત્રાનો ઇતિહાસ રોમાંચક છે. પાટણના શિહોરીનાં રાજમાતાના કુંવર ભીમસિંહને પંચાવન વર્ષ થયા હોવા છતાં પણ સંતાનની ખોટ હોવાથી રાજમાતાએ એક દિવસે રામસિંહ રાયકા નામના ભૂવા પાસેથી આ બાબતે સલાહ માગી ત્યારે તેમને ખબર પડી કે, તેમની કુળદેવી અંબાજી છે અને એના આશીર્વાદ થકી તેમને ત્યાં પારણું બંધાશે. ત્યાર બાદ ભીમસિંહને ત્યાં પુત્ર જન્મ્યો હતો. ભીમસિંહને ત્યાં પારણું બંધાતાં તેઓએ સવા વર્ષ અંબાજી ખાતે યજ્ઞ કરવા અને એકાવન ભૂદેવોને જમાડવા અંબાજી પધારવા કહ્યું હતું. ભુવાજી અને ૫૧ બ્રાહ્મણો સન ૧૮૪૧ ની ભાદરવા સુદ દસમના રોજ એક સંઘ રૂપે અંબાજી જવા નીકળ્યા હતા. પ્રથમવાર ભીમસિંહ બાપુના આમંત્રણથી અંબાજી પહોંચેલા આ બ્રાહ્મણોએ પાંચ વર્ષ સુધી અંબાજી જવાની માનતા લઇને પગપાળા સંઘની સ્થાપના કરી હતી જે પરંપરા આજે દેશવ્યાપી બની ચૂકી છે. આજે નાના-મોટા ૧૫૦૦ થી વધુ સંઘ ભાદરવી પૂનમે અંબાજી પહોંચે છે.

    *લાલ દંડા સંઘે અંબાજી પગપાળા યાત્રાની શરૂઆત કરી હોવાનું અનુમાન*

    વર્ષો અગાઉ અમદાવાદમાં જ્યારે પ્લેગ રોગ ફાટી નીકળ્યો હતો. ત્યારે તત્કાલીન નગરશેઠ દ્વારા મા અંબાની બાધા રાખવામાં આવી હતી કે, ‘જો શહેરમાંથી પ્લેગ રોગ નાબૂદ થઇ જશે તો તેઓ મા અંબાનાં દર્શને આવશે. ભાદરવી પૂનમમાં નગરના બ્રાહ્મણો સંઘ લઈ અંબાના સાંનિધ્યમાં આવશે.’- જેને પગલે વર્ષો પહેલાં અમદાવાદથી પાંચ બ્રાહ્મણો અંબાજી પગપાળા આવ્યા હતા. દાંતા રાજવી પરિવાર વર્ષોથી અંબાજી આવતા લાલ દંડા સંઘને તમામ સુવિધાઓ કરી આપે છે. આજે પણ આ પરંપરા અવિરત ચાલુ છે. જ્યારે પણ લાલ દંડા સંઘ દાંતા પહોંચે છે ત્યારે રાજવી પરિવાર દ્વારા તેનું ભવ્ય સ્વાગત કરવામાં આવે છે. દાંતા રાજવી પરિવારના જૂના મહેલમાં રહેલા મા અંબાના મંદિરમાં પૂજા કરી તે બાદ આ લાલ દંડા સંઘ અંબાજી પ્રસ્થાન કરે છે. જ્યાં અંબાજી દેવસ્થાન ટ્રસ્ટના ચેરમેન કમ કલેક્ટર આ લાલ દંડા સંઘનું સ્વાગત કરે છે.

    આધુનિક યુગમાં પણ લોકોની આસ્થા અકબંધ છે. દર વર્ષે યોજાતા ભાદરવી પૂનમના મેળામાં લાખોની સંખ્યામાં માઇભક્તો મા અંબાનાં દર્શન કરી નવરાત્રિ નિમિત્તે પોતાના ગામ પધારવા મા અંબાને આમંત્રણ આપે છે. આજે પણ જ્યારે ભાદરવી પૂનમનો મેળો યોજાય છે ત્યારે ગુજરાત જ નહીં પરંતુ અન્ય રાજ્યોમાંથી પણ લોકો પગપાળા આવી મા અંબાનાં દર્શન કરે છે. પોતાની જે પણ મનોકામના છે તેને મા અંબા આગળ મૂકે છે અને તે પૂર્ણ થતાં જ લોકો કઠિન પદયાત્રા કરી મા અંબાનાં દર્શન કરી ધન્યતા અનુભવે છે.

    સમગ્ર ગુજરાતના તેમજ વિદેશી ગુજરાતી માના ભક્તો પણ પદયાત્રા કરે છે. મોટા શહેરો જેવા કે અમદાવાદ, સુરત ,વડોદરા, આણંદ અને તેના જિલ્લાઓના ઘણા બધા પદયાત્રીઓ છેલ્લા ત્રણેક દિવસ એટલે કે 9 તારીખથી પદયાત્રા કરીને મા અંબાના મંદિરે પહોંચવા લાગ્યા છે.

    અમદાવાદના દસકોઈ તાલુકાના ગતરાળ ગામના મા અંબાના આવા જ એક ગ્રુપ ને મળવાનું રવિવારે થયું! ભક્તોને કહેવા પ્રમાણે આજથી ચાર પાંચ વર્ષ પહેલા તો 200 જેટલા ભક્તો આ ગામથી ચાલીને અંબાજી આવતા હતા પરંતુ હવે કોરોના પછી સંખ્યા ઘટી છે અને હવે 70 થી 80 જેટલા ભક્તો ચાલીને આજરોજ માં અંબાના દર્શન કર્યા હતા.

     

     

  • ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પરથી અષ્ટવિનાયકને એક અરજી

    ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પરથી અષ્ટવિનાયકને એક અરજી

    વિરલ રાઠોડ, અમદાવાદ

     

    ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પરથી અષ્ટવિનાયકને એક અરજી

     

    તહેવાર પાછળ પણ વિજ્ઞાન હોય છે. વિજ્ઞાનને સમવા માટે મેજિકને બાજુએ મૂકીને થોડું લોજીક લગાવવું પડે. અષાઢ પછી શ્રાવણ અને પછી ભારદવો. શ્રીકાર વરસાદ બાદ થોડી રાહત થાય એ પછી થોડો તડકો શરૂ થાય. આ વર્ષે ભારદવામાં અષાઢી માહોલ જોવા મળ્યો. ભારદવાનો ખૂંચતો અને ખંજવાળ ઉપડાવી દેતો તડકો મિસિંગ છે. સાર્વત્રિક વરસાદી માહોલમાં આ વર્ષે બાપા (સિદ્ધિવિનાયક)નું આગમન થવાનું છે. બાપાના આગમન પૂર્વે એક નાનકડી અરજી કરી છે. જેમાં સૌની વિનંતી છે, અપીલ છે અને એક્શન લેવા માટેની તીવ્ર રિક્વેસ્ટ છે.

     

     

    કેમ છો કાર્તિકેયના અનુજ? દુંદાળા દેવ પધારો. આખરે ભારદવા મહિનાની ચોથ આવી ગઈ. ઘરમાં રિદ્ધિ-સિદ્ધિના આશીર્વાદ આપવા માટેની ઘડી નક્કી થઈ ગઈ. એકદંતજી, એક વાત કહેવી છે. તમે તો વિદ્યાના દેવ છો, અંતર્યામી છો અને કૌશલ્યપ્રધાન છો. જ્યાં બળ કામ નથી આવતું ત્યાં કળ કેમ વપરાય, આપના પાસેથી શીખવા જેવું છે. વિનાયકજી, વિધ્ન એવું છે કે, જ્યારે તમે દર વર્ષે પધારો છો એની પહેલા આ ખાંડ, દૂધ અને સાકરના ભાવ ખૂબ જ વધી જાય છે. આ કારણે તમને અર્પણ કરવામાં આવતા ભોગમાં અમારો સ્નેહભાવ તો જોડાય છે પણ આવું કેમ? આ વખતે અમારા ગામમાં ભયાનક પૂર આવ્યું એમાં પણ કોમર્શિયલ સિલિન્ડરના ભાવ વધ્યા. ગૌરનંદન, આ ખોટી નિંદામણ (કોઈ પણ પાક સાથે ઊગી નીકળતી બિનજરૂરી વનસ્પતિ) જેવી સમસ્યાનો ઉકેલ કહેજો ને…

    મૂષકના મિત્ર કલિકાળમાં દિવસ એવા જોવા પડે છે જ્યાં એક દીકરો જ એની મંદબુદ્ધિ માતાને અકાળે યમરાજાને સોંપી દે છે. આવી આત્માને લેવા માટે કદાચ યમરાજા પણ રાજી નહીં હોય. જેને પુત્ર-પુત્રી ન થતા હોય એ તમારે શરણે આવીને આશીર્વાદ લે છે. બાપા, આ સંકુચિત સમાજમાં આવા કપાતર ન પાકે એવી તને દુઃખના ભાવ સાથેની અપીલ છે. આ ધરતી પર તમે પણ કર્મ અર્થે બંધાયેલા હતા. રિદ્ધિ સિદ્ધિના સ્વામિ આ નંદનવન ગણાતી ધરતી પર, તમારા મમ્મીના અવતાર (દુર્ગા)ને સૌથી વધુ માનતી પ્રજાના પ્રદેશમાં અસુર બનીને અવતરેલા માણસનો કાયમી સંહાર થશે? તમે પણ અશોકસુંદરીના ભાઈ છો. એ ભૂમિ ઉપર પણ એક દીકરી કોઈની બહેન હતી. જે અકાળે ખોટી રીતે પીંખાઈ ગઈ. તમને બધી ખબર છે નામ આપવાની તમને જરૂર ન હોય. તમારા સુપડા જેવા કાન પાસે અઢળક વાતો આવતી હશે. માણસના નાનકડા કાન પાસે આવતી વાતોમાં ઉશ્કેરણીનો ઉકરડો ઠલવાતો બંધ થાય તો કેટલાય ઝઘડા ઓછા થઈ જાય.

     

     

    બાપા, અમે તમને સીધી જ અરજી કરી શકીએ છીએ તો ભગવારંગ ધારણ કરીને બેઠેલા શેતાન રૂપી સંતોનો નીવડો લાવોને..કારણ કે, આવા ખોટા લોકોએ ભગવા પહેરી લીધા એટલે ભોળી પ્રજાએ એને ભગવાન માની લીધા છે.

     

    સાદગી અને સંપૂર્ણતાનું તમે પ્રતિક છો પણ જ્યારે આ લોકોના આશ્રમ પર નજર કરીએ ત્યારે પેલેસને પણ ટક્કર મારે એવી જાહોજલાલી જોવા મળે છે. આટલી સુવિધા અને આંતરિક સુંદરતા તમારા મહેલમાં પણ નથી જોઈ. આવું થાય ત્યારે એવું લાગે બાપા કે, સનાતન ધર્મનો દાટ વાળવા માટે આ જ વંદાછાપ કુદરતના ખોટા વકીલનો હાથ હશે.

     

    ધર્મને લઈને જ્યારે ખોટું થાય ત્યારે આ જ બની બેઠેલા બાબાઓ સમજૂતીના ધારા ધોરણ અને શાસ્ત્રોના પાનાઓ આગળ ધરીને મુદ્દાને ફંગોળી નાખે છે. આશ્રમ પર એક વેબ સીરિઝ પણ બનેલી છે. સાદુ જીવન જીવે એને સાધુ કહેવાય. વ્યક્તિના ત્યાગ, અડગતા અને સંયમતાની મિસાલ આપવી પડે એ સંત કહેવાય.

    વિદ્યાના દેવ આપનું દિમાગ જેટલું દોડે છે એનાથી અનેકગણી ગતિથી અહીંયા માણસો દોડે છે. ખબર નહીં કઈ દિશામાં દોટ ચાલી રહી છે. તમારા સતત હલતા કાન અમને એ શીખવાડે છે કે, ઉશ્કેરણીજનક કે ખોટા મુદ્દાઓને કાનની અંદર નહીં જવા દેવાના. તમારા એક તૂટેલા દાંતથી એ શીખવા મળે છે કે, જીવનમાં કંઈક ખૂટતું હોય તો એનો શોક કરવાના બદલે એને સૌદર્યની દ્રષ્ટિથી સ્વીકારવાનું. ખામી હોવા છતાં ખુશ રહેવાનું. આમ તો ફાંદવાળા દેવ છો તમે. માણસોની ફાંદ હોય તો એ અસ્વસ્થતાનું પ્રતીક મનાય છે. રોગનું ઘર બને છે. પ્રભુ, એવું ન બની શકે કે, મીઠાઈ તમારી પ્રસાદ તરીકે ખાઈએ છતાં કોઈને ડાયાબિટીઝ ન વધે અને મિલાવટ મુક્ત વસ્તુ મળે? તમારી ફાંદ એ શીખવાડે છે કે, પેટમાં જે હોવું જોઈએ એ શુદ્ધ હોવું જોઈએ. વાત કોઈની કોઈને કોઈ દિવસ લીક ન થવી જોઈએ. તમારી લાંબી સૂંઢ અમને અમારા કેરિયરની લાઈનને, વિચારોની વેવલેન્થને, પોઝિટિવ થિકિંગને, સારપની સીરિઝને લાંબી કરતા શીખવાડે છે. તમારા નાના પગ એ સમજાવે છે કે, નાનું-મોટું કશું હોતું નથી. ક્યારેક નાના બની જવામાં ભલાઈ હોય છે. મોટપ દરેક જગ્યાએ દેખાડવાની હોતી નથી. તમારા હાથ એટલે ભલાઈ માટે ટેકો દેવો અને નફ્ફટાઈ માટે કળથી કામ લેવું. તમે સાક્ષાત મોટિવેશનની મૂર્તિ છો.

     

    વેલકમ વિનાયક ગૌરીશંકર

  • વાહ! વાત તેવા પત્રકાર યુગલના જીવનની – જેના મહેનતુ જીવનનું સન્માન થયું!

    વાહ! વાત તેવા પત્રકાર યુગલના જીવનની – જેના મહેનતુ જીવનનું સન્માન થયું!

    આલેખન: સંજય સ્વાતિ ભાવે, સંકલન: નીરવ જોશી (M-7838880134  & 9106814540

    અભિનંદન !
    પુનિતાબહેન નાગર-વૈદ્ય અને તેજસ વૈદ્ય દંપતિને ‘લાડલી’ મીડિયા અવૉર્ડ – સંજય સ્વાતિ ભાવે

    પત્રકાર દંપતિ પુનિતા અને તેજસને નારીકેન્દ્રી પત્રકારત્વ માટે 2024ના વર્ષ માટેનું પ્રતિષ્ઠિત લાડલી મીડિયા સન્માન હમણાં થોડાક સમય પહેલાં જ મુંબઈના થાણા ખાતે યોજાયેલા એક સમારંભમાં મળ્યું છે.
    પુનિતા નાગર-વૈદ્ય ‘દિવ્ય ભાસ્કર’ની મહિલા પૂર્તિ ‘મધુરિમા’ના ચીફ સબ-એડિટર અને તેજસ વૈદ્ય બી.બી.સી. ગુજરાતીના રિપોર્ટર છે. આ સિદ્ધી મેળવનાર સંભવત: આ પહેલું દંપતિ છે.

     

    પુનિતા અને તેજસને રિજનલ કૅટેગરીમાં વિડિયો અને પ્રિન્ટ માધ્યમો માટે આ અવૉર્ડ મળ્યો છે. તેમની પસંદગી 14 ભાષાઓની 798 એન્ટ્રીઝમાંથી થઈ છે.
    લાડલી અવૉર્ડ સળંગ બીજા વર્ષે મેળવનાર તેજસ માર્ચ મહિનામાં ‘ ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ’ ગ્રુપના ‘ રામનાથ ગોએન્કા અવૉર્ડ ફૉર જર્નાલિઝમ’ થી પણ સન્માનિત થયા હતા.
    Laadli Media and Advertising Awards for Gender Sensitivity એ Population First નામની સંસ્થા દ્વારા આપવામાં આવે છે. 2007 થી શરૂ કરવામાં આવેલો આ અવૉર્ડમાં જુદી જુદી કૅટેગરિઝમાં કુલ 74 ઇનામોનો સમાવેશ થાય છે.
    અવૉર્ડ આપનાર સંસ્થાની ઓળખ social impact organization તરીકેની છે અને તે United Nations Population Fund ની સહાયથી ચાલે છે.તેના કાર્યક્ષેત્રમાં સ્ત્રી સશક્તિકરણ, સ્ત્રી-પુરુષ સમાનતા અને સામાજિક જાગૃતિને લગતા ઉપક્રમોનો સમાવેશ થાય છે.
    * * * * *


    પુનિતાબહેનને આ સન્માન ‘ધાત્રી માતા’ એટલે કે ધાવ(ણ)-માતા પર તેમણે લખેલા માહિતી લેખ માટે મળ્યું છે.આ ફીચર ‘દિવ્ય ભાસ્કર’ ની મહિલા પૂર્તિમાં 1 ઑગસ્ટ 2023ના રોજ પ્રસિદ્ધ થયો હતો.
    તેજસને આ લાડલી અવૉર્ડ ચાર મીનિટની વિડિયો ફિલ્મ માટે મળ્યો છે. તે કાગળ વીણવાનું કામ કરતી મહિલાઓ દ્વારા ચલાવવામાં આવતી સ્ટેશનરી બનાવતી સહકારી મંડળી વિશે છે.તેજસની ફિલ્મ 06 જૂન 2023ના રોજ પ્રસારિત થઈ હતી.
    * * * * *
    પુનિતાબહેન ફીચરમાં ધાત્રી માતા દ્વારા દાનમાં આપવામાં આવતા દૂધના એકત્રિકરણના વૈશ્વિક સ્તરે અને ભારતમાં ચાલતા ઉપક્રમની માહિતી આપે છે.

    કોઈમ્બતુરનાં સત્યાવીસ વર્ષનાં શ્રીવિદ્યાને સાત મહિનામાં 105 લીટર દૂધનું દાન કરવા માટે પારિતોષિક એનાયત થયું હતું. દસ માહિનાની દીકરી અને ચાર વર્ષના દીકરાના માતા શ્રીવિદ્યા બ્રેસ્ટ મિલ્ક ડોનેશનના પ્રચાર-પ્રસારમાં પણ સક્રિય છે એમ પુનિતાએ લખ્યું છે.

    બાળકની તંદુરસ્તી માટે ધાવણની આવશ્યકતા,તે શરીરમાંથી લઈને સાચવવા માટેની પ્રક્રિયા અને દાન કરવા માટેની સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત પાત્રતા વિશે પણ લેખમાં જાણવા મળે છે.અમદાવાદ અને વડોદરામાં પણ ધાવણ-દાન અને breast milk bank ની પ્રવૃત્તિ ચાલે છે.
    * * * * *
    તેજસની ફિલ્મ ગોમતીપુરમાં કાગળની બનાવટોનું ઉત્પાદન કરતા નાનાં કારખાના વિશે છે.તે સ્ટેશનરી બનાવતી ‘ગીતાંજલિ’ સહકારી મંડળીના ઉપક્રમે ચાલે છે. મંડળી સ્વાશ્રયી મહિલા સંગઠન ‘સેવા’ના સહયોગથી ચાલે છે.

    તેમાં બનેલા ચોપડા,નોટબુક્સ, જુદા જુદા પ્રકારની ફાઇલ્સ વગેરે ઉત્પાદનો માતબર કંપનીઓ જથ્થામાં ખરીદે છે.
    પાંચ મહિલાઓથી 1995માં શરૂ થયેલી આ મંડળી અત્યારે બસો સભ્યો અને બે કરોડ રૂપિયાનું ટર્નઓવર ધરાવે છે.આ ઉપક્રમથી મહિલાઓનું જીવનધોરણ અને સમાજમાં તેમનું સ્થાન કેવી રીતે ઊંચું આવ્યું તે પણ જાણવા મળે છે.

    ફિલ્મમાં મશીન પર કોઈ મહિલા કાગળનો જથ્થો કટ કરતાં દેખાશે તો કોઈક પન્ચિન્ગ મશીન પર કામ કરતાં દેખાશે.તેર વર્ષ સુધી કાગળ વીણીને ગુજરાન ચલાવનારાં અને સાત ધોરણ ભણેલાં પાલી બહેન અત્યારે મંડળીના પ્રમુખ છે.

    ચૂંટેલાં વિડિયોઝ અને મહિલાઓની મુલાકાતના ટૂંકા બાઈટસ સાથેની આ સ્ટોરિ સઘન અને સોંસરી બની છે.’સેવા’ના સ્થાપક ઇલાબહેન ભટ્ટે તેમના પુસ્તક ‘ગરીબ,પણ છૈયે કેટલાં બધાં’ (ગૂર્જર પ્રકાશન, 2007)ના ‘રદ્દી વીણનારાં’ પ્રકરણમાં ‘ગીતાંજલિ’ મંડળી વિશે લખ્યું છે.
    * * * * *
    જૂનાગઢનાં પુનિતા(જન્મ 1980) અને સોમનાથના તેજસ (1977) બંનેએ સાયન્સ ગ્રૅજ્યુએટ થયાં બાદ ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાંથી 2001-2ના વર્ષમાં પત્રકારત્વની માસ્ટર્સ ડિગ્રી અને મનમેળ મેળવ્યાં છે. તે 2005થી મંગલ દામ્પત્યમાં અને તે પહેલાંથી પત્રકારત્વના વ્યવસાયમાં પરિણમ્યાં.
    અમદાવાદ અને મુંબઈના અખબારો તેમ જ ન્યૂઝ ચૅનલ્સમાં વીસેક વર્ષથી કાર્યરત છે.પુનિતા-તેજસની નવ વર્ષની દીકરી રાવિના તેઓએ અનાવેલા સુંદર વિડિયોઝ ફેસબુક પર ઘણા લોકપ્રિય છે.
    પત્રકાર દંપતિને અભિનંદન અને વધુ સિદ્ધીઓ માટે શુભેચ્છા.

     

    પુનિતાનો લેખ :
    https://www.divyabhaskar.co.in/magazine/madhurima/news/dhatri-devo-bhava-131611219.html
    તેજસનો વિડિયો

    4 સપ્ટેમ્બર 2024
    Laadli awards