કવિ: Nirav Joshi

  • 1215 દિવ્યાંગજનો માટે નિ:શુલ્ક સાધન સહાય કેમ્પ યોજાયો

    1215 દિવ્યાંગજનો માટે નિ:શુલ્ક સાધન સહાય કેમ્પ યોજાયો

    નીરવ જોશી, હિંમતનગર ( M-7838880134) joshinirav1607 @gmail.com 

    આજરોજ સાબરકાંઠાના દિવ્યાંગનો માટે સોનેરી દિવસ ઉગ્યો હતો! ખાસ કરીને ગરીબ દિવ્યાંગો જેમને પોતાના રોજબરોજ કાર્યોમાં તકલીફ પડે છે તેમને અનેક રીતે મદદરૂપ થવા માટે કેમ્પ યોજીને, તેમનું લિસ્ટ બનાવીને આજરોજ તેમને 22 જેટલા અલગ અલગ પ્રકારના સાધનો પૂરા પાડવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત 1,215 જેટલા દિવ્યાંગોને લાભાનવિત કરવા માટે અનોખો દિવ્યાંગ સહાયતા મેળો કેન્દ્રીય મંત્રીની ઉપસ્થિતિમાં સંપન્ન થયો હતો.

    સાબરકાંઠાના હિંમતનગર ખાતે કેન્દ્રીયમંત્રીશ્રી ડૉ. વીરેન્દ્ર કુમારની અધ્યક્ષતમાં દિવ્યાંગજનો માટે નિ:શુલ્ક સાધન સહાય કેમ્પ યોજાયો

    કુલ ૧૨૧૫ લાભાર્થીઓને રૂ.૧.૨૮ કરોડના  રર પ્રકારના વિવિધ સાધનોનું વિતરણ કરાયું

     દિવ્યાંગ લોકોમાં અપાર શક્તિ સાથે કૌશલ્ય છુપાયેલુ હોય છે. આ પ્રતિભાને બહાર લાવવા સૌએ પ્રયત્નો કરવા જોઈએ – કેન્દ્રીયમંત્રીશ્રી ડૉ. વીરેન્દ્ર કુમાર

    સાબરકાંઠા જિલ્લામાં માનનીય કેન્દ્રીય મંત્રીશ્રી સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા મંત્રાલય, ભારત સરકાર  ડૉ. વીરેન્દ્ર કુમારની અધ્યક્ષતામાં  હિંમતનગરની બહેરા મુંગા શાળા મોતીપુરા  ખાતે   નિ:શુલ્ક દિવ્યાંગ સાધન સહાય કેમ્પ યોજાયો હતો.સમગ્ર દેશના 20 સ્થળો ઉપર નિઃશુલ્ક દિવ્યાંગ સાધન સહાય કેમ્પ યોજાયો હતો.

    ભારત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા વિભાગ હેઠળની એડીપ યોજના હેઠળ ભારતીય કૃત્રીમ અંગ નિર્માણ નિગમ (એલીમ્કો)ભારત સરકારનું સાર્જનિક ક્ષેત્રનું સાહસ છે. જે દિવ્યાંગ લોકો માટે કૃત્રિમ અંગો અને દિવ્યાંગતામાં સહાયક બને તેવા સાધનોનું નિર્માણ કરવાનું કાર્ય કરે છે.


    સાબરકાંઠા જિલ્લાના તમામ તાલુકાઓમાં એલીમ્કો અને જિલ્લા વહિવટી તંત્ર દ્વારા કૂલ ૧૫ મૂલ્યાંકન કેમ્પો કરવામાં આવ્યા હતા. જે અંતર્ગત કુલ ૩૦૪૭ દિવ્યાંગજનો હાજર રહ્યા હતા. તેમની દિવ્યાંગતા પ્રમાણે  વિવિધ સાધન સહાય મંજુર કરવામાં આવ્યા હતા. જે માટેનો વિતરણ કેમ્પ યોજાયો હતો.

    આ કાર્યક્રમમાં કેન્દ્રીયમંત્રીશ્રી વીરેન્દ્રકુમારે જિલ્લાવાસીઓને કેમ છો.. મજામાં છો… કહી સંબોધન કર્યું હતું. તેઓએ જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રના વિકાસમાં તમામ વર્ગોનો સહિયારો સાથ રહ્યો છે. દિવ્યાંગ લોકોમાં અપાર શક્તિ સાથે કૌશલ્ય છુપાયેલુ હોય છે. આ શક્તિને બહાર લાવવા સૌ કોઈએ સાથે મળી પ્રયત્ન કરવા જોઈએ. નવીન સાધન સહાય દિવ્યાંગજનોની દિવ્યાંગતામાં મદદરૂપ સાબિત થશે. આ સાધન સહાય થકી દિવ્યાંગજનો આત્મ સ્વાવલંબી બન્યા છે. આત્મનિર્ભર દિવ્યાંગજન થકી સમાજ સાથે દેશ પણ આત્મનિર્ભર બન્યો છે.


    વધુમાં તેમને ઉમેર્યું હતું કે સુગમ્ય ભારત અભિયાન અંતર્ગત વિકલાંગ વ્યક્તિઓના સામાજિક-આર્થિક પરિવર્તન પ્રત્યે મજબૂત પ્રતિબદ્ધતા સાથે, ભારત સરકાર સાર્વત્રિક સુલભતા માટે મોટા પાયે જાગૃતિ લાવવાના પ્રયાસો કરી રહી છે.સુલભ ભૌતિક વાતાવરણ, પરિવહન, માહિતી અને સંચાર ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવવા માટે કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે.

    આ કાર્યક્રમમાં સાંસદશ્રી દિપસિંહ રાઠોડ,રાજ્યસભા સાંસદશ્રી રમીલાબેન બારા અને જિલ્લા કલેક્ટરશ્રી નૈમેષ દવેએ પ્રાસંગિક ઉદબોદન કર્યું હતું. અને હાજર રહેલા દિવ્યાંગજનોનો ઉત્સાહ વધાર્યો હતો.

    આ કેમ્પ આગામી 30 નવેમ્બર સુધી જિલ્લાના કુલ ૬ તાલુકાના વિવિધ સ્થળોએ વિતરણ કાર્યક્રમ યોજાશે. સમગ્ર જિલ્લાના ૩૦૪૭ લાભાર્થીઓને કુલ રૂ.૩.૪૭ કરોડની કીટોનું વિતરણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. ઉલ્લેખનીય છે કે હિંમતનગર ખાતે યોજાયેલા કાર્યક્રમમાં કુલ ૧૨૧૫ લાભાર્થીઓને રૂ.૧.૨૮ કરોડના  રર પ્રકાર વિવિધ સાધનોનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું.

    આ વિતરણ કાર્યક્રમ દરમિયાન જિલ્લા વહીવટી તંત્ર સાબરકાંઠા અને જી.એમ.ઇ.આર.એસ હોસ્પીટલ દ્વારા જે દિવ્યાંગજનો પાસે દિવ્યાંગતા અંગેનું ડૉક્ટરી પ્રમાણપત્ર નથી તેમને  સ્થળ પર પ્રમાણપત્ર મળી રહે તેવું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
    આ કેમ્પમાં દિવ્યાંગજનોની શારીરિક દિવ્યાંગતામાં મદદરૂપ થઈ શકે તે અર્થે ટ્રાઇસીકલ, વ્હિલચેર,કાખઘોડી, કાનનું મશીન,બ્લાઇન્ડ ફોલ્ડિંગ સ્ટીક, એમ.એસ.આઇ.ડી.કીટ, કૃત્રિમ અંગો, કેલીપર્સ,ઇલેક્ટ્રીક મોટર સાઇકલ,મોબાઇલ ફોન વગેરે વિવિધ 22 પ્રકારના સાધન નિઃશુલ્ક વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતુ.

    આ કેમ્પમાં નગરપાલિકા પ્રમુખશ્રી વિમલભાઇ ઉપાધ્યાય, હિંમતનગર ધારાસભ્યશ્રી વી. ડી ઝાલા, અગ્રણી કુ. કૌશલ્ય કુંવરબા, અગ્રણી કનુભાઈ પટેલ, તાલુકા પંચાયત પ્રમુખશ્રી ભુમિકાબેન પટેલ  ચૌધરી,  પ્રાંત અધિકારીશ્રી, જિલ્લા સમાજ સુરક્ષા અધિકારીશ્રી મહેશભાઈ પટેલ, વિવિધ અમલીકરણ અધિકારીશ્રીઓ તેમજ મોટી સંખ્યામાં દિવ્યાંગજનો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

  • હિંમતનગરમાં સૂર્ય ઉપાસનાનું છઠ પર્વ બિહારી સમાજે ધામધૂમથી ઉજવાયું

    હિંમતનગરમાં સૂર્ય ઉપાસનાનું છઠ પર્વ બિહારી સમાજે ધામધૂમથી ઉજવાયું

    નીરવ જોશી, હિંમતનગર (M-7838880134)

    સમગ્ર વિશ્વમાં બિહારીઓ જ્યાં પણ રહે છે ત્યાં છઠપૂજાની ધૂમ હંમેશા લાભ પાચમથી જોવા મળે છે. ખાસ કરીને ગુજરાતીમાં લાભ પાચમ પછી દુકાનોના મુરત થાય છે.. ત્યારે એના પછીનો દિવસ સૂર્ય ઉપાસનાનો ત્રણ દિવસનું પર્વ છઠપૂજા સમગ્ર બિહારમાં ધામધૂમથી કૌટુંબિક ભાવનાથી અને ઉપાસના અને તપસ્યાના ભાવથી ઉજવવાનું શરૂ થાય છે!

    પહેલો દિવસ એટલે કે લાભ પાચમ નો પહેલો દિવસ ‘નહાય ખાય ‘ બીજો દિવસ ‘ખરના’ અને ત્રીજો દિવસ એટલે કે છઠપૂજા નું સમાપન. છઠ પુજાના દિવસે સાંજે બિહારી પરિવારો ખૂબ જ ભાવભક્તિથી ડૂબતા સૂર્ય એટલે કે અસ્તગામી થતા સૂર્યનારાયણની ઉપાસના કરે છે!

    સમગ્ર વિશ્વમાં આ એક જ બિહારી કોમ કે બિહારી લોકો છે જેમાં અસ્ત થતા એટલે કે ડૂબતા સૂરજને અર્ધ આપવામાં આવે છે ! ખરના પછી આખો દિવસ 36 કલાક થી કોઈપણ ભોજન કે પાણી પીતા નથી! આમ 36 કલાકનો ઉપવાસ નકોડો કરે છે!

    છઠ્ઠી તિથિના સાંજના સૂર્યને અર્ધ આપી અને બીજા દિવસે સવારે ઉદય સૂર્યને અર્ધ આપી છઠપૂજાનું સમાપન કરવામાં આવે છે!

    આ વખતે છઠ પૂજાના બીજા દિવસે એટલે કે વહેલી સવારે કાર્તિક માસની સાતમ અને આઠમ ભેગી થઈ ગઈ હતી ત્યારે સોમવારે વહેલી સવારે હિંમતનગરના મહેતાપુરા પાસે આવેલા એનજી સર્કલ પાસેની હાથમતી નદીના કિનારે તેમજ મહાવીરનગરના અમરનાથ સોસાયટીમાં છઠપૂજા ઘાટ નિર્મિત કરીને છઠપૂજાનો ભાવભર્યું શ્રદ્ધા પૂર્વક સમાપન થયું હતું.

    સાબરકાંઠાના હિંમતનગરમાં આશરે 40 થી 50 જેટલા બિહારી સમાજના કુટુંબ વસે છે જેમાં 20 જેટલા ભગત પરિવાર ત્રણ ચાર પ્રજાપતિ પરિવાર અને ચાર પાંચ યાદવ તેમજ શ્રીવાસ્તવ પરિવારો વસેલા છે, ભોલેશ્વર વિસ્તારમાં પણ આશરે ૨૫ જેટલા  બિહારી પ્રજાપતિ સમાજના પરિવારો રહે છે જેઓએ ત્રણ દિવસનું છઠ મૈયાનું વ્રત જેને છઠ પૂજા કહેવામાં આવે છે અને સૂર્ય ઉપાસના કરવામાં આવે છે …તે શ્રદ્ધાપૂર્વક ઉજવ્યું હતું.

     

  • છઠ પૂજામાં છઠી મૈયાની કેમ પૂજા કરવામાં આવે છે, ડૂબતા સૂરજને અર્ધ શા માટે ?

    છઠ પૂજામાં છઠી મૈયાની કેમ પૂજા કરવામાં આવે છે, ડૂબતા સૂરજને અર્ધ શા માટે ?

    Manjit Thakur, Delhi 

    छठ में गुहार छठी मइया की और पूजा भगवान सूर्य की. क्यों?

    —————————————————
    छठ का त्योहार आते ही देश के विभिन्न हिस्सों में लोग यह सवाल पूछने लग जाते हैं कि आखिर बिहार, झारखंड, पूर्वांचल या आसपास के क्षेत्र में ही छठ क्यों मनाया जाता है?

    यह पर्व कब से मनाया जा रहा है और इसकी सर्वव्यापकता का राज क्या है? छठ पर्व में कुछ बातें ऐसी हैं, जिन पर बारीकी से गौर करने की जरूरत है. पहली बात कि यह त्योहार सूर्योपासना का त्योहार है और इसमें उगते सूरज की ही नहीं, डूबते सूर्य की भी आराधना की जाती है.

    इस त्योहार को मनाने के लिए किसी पुरोहित या कर्मकांड की जरूरत नहीं होती है और इस त्योहार में जातिगत रूढ़ियों से दूर होकर व्यापक समाज की भागीदारी होती है. इसमें प्रयोग की जाने वाली वस्तुओं, फल और उत्पाद जरूरी तौर पर स्थानीय प्रकृति के होते हैं.

    ऐसे में यह अनुमान लगाया जा सकता है कि यह पर्व ‘सभ्यता-पूर्व’ पर्व है और इसकी जड़ें उस समय तक जाती हैं, जब समाज अपने ठोस रूप में संगठित होना शुरू नहीं हुआ था. शायद इसलिए भी इसमें सभी जाति-वर्ण के लोग एक जैसी श्रद्धा से भाग लेते हैं.

    देश के पूर्वी हिस्से खासकर मिथिला या देश के अन्य हिस्सों में ऐसे पर्व कई हैं, जूड़-शीतल, होली या खेती-किसानी से जुड़े बैशाखी जैसे त्योहार. ऐसे पर्वों को बाद में वैदिक साहित्यों से भी जोड़ दिया गया या उसमें उसे शामिल कर लिया गया हो-तो कोई आश्चर्य नहीं. छठ को भी कई लोग पौराणिक आख्यानों से जोड़ते हैं, पर पौरोहित्य कर्म या कम कर्मकांड साबित करते हैं कि छठ हमारी शास्त्रीय परंपरा का पर्व न होकर जनमानस से उपजा त्योहार है.

    प्रसिद्ध साहित्यकार रामधारी सिंह दिनकर ने अपनी किताब ‘संस्कृति के चार अध्याय’ में संकेत देते हैं कि हो सकता है इस प्रकार के पर्व उन अनार्य और जनजातीय महिलाओं द्वारा आर्यों की संस्कृति में प्रविष्ट किए गए हों, जिनसे विवाह आर्य लोगों ने इन क्षेत्रों में आगमन के बाद किया था. लेकिन इस तर्क में एक पेच है, जनजातीय लोग प्रकृतिपूजक तो थे, लेकिन सूर्योपासक भी थे इस पर संदेह है! सूर्य तो आर्यों के देवता थे!

    पेंगुइन हिंदी के संपादक और सामाजिक विश्लेषक सुशांत झा के मुताबिक, “छठ से जुड़ा एक सिद्धांत शाकलद्वीपी ब्राह्मणों से भी संबद्ध है. शाकलद्वीपी ब्राह्मण बिहार के मगध और भोजपुर इलाकों में रहते हैं. संभवत: कुछ पूर्वी उत्तर प्रदेश में भी. ये शाकलद्पीवी कौन थे?”

    शाकलदीपी या शकद्वीपी ब्राह्मण वे थे जो शक द्वीप पर निवास करते थे जिसे आधुनिक समय में ईरान कहा जाता है. कहते हैं कि सुदूर अतीत में कभी ये लोग मगध से ही शक द्वीप को गए थे और इसीलिए इन्हें मग भी कहा गया. लैटिन ग्रंथों में ईरान के प्राचीन निवासियों की एक जाति को मैगिज भी कहा गया है जो सूर्य के उपासक थे.

    गौर कीजिए कि ईरानी मूल के पारसी भी सूर्य के उपासक हैं. शाकलदीपी ब्राह्मणओं के कुलगीत को मगोपाख्यान कहा जाता है. लेकिन सवाल ये है कि ये शाकलदीपी ब्राह्मण ईरान से बिहार कैसे आए?

    सुशांत एक किस्सा सुनाते हैं कि कृष्ण के पुत्र साम्ब को कुष्ठ रोग हुआ तो वैद्यों ने उन्हें सूर्य की आराधना करने के लिए एक यज्ञ करने की सलाह दी. कुष्ठ रोग से जुड़ी भ्रांतियों की वजह से स्थानीय ब्राह्मणों ने इससे इनकार कर दिया तो कृष्ण ने शक द्वीप के ब्राह्मणों को द्वारका आमंत्रित किया जो सूर्य के उपासक भी थे और वैद्य भी. ऐसा भौगोलिक रूप से भी सही लगता है. कहते हैं कि साम्ब का रोग उन्होंने अपनी युक्तियों से दूर कर दिया और वहीं बस गए. इस प्रकार सूर्योपासक एक वर्ग गुजरात में बस गया.

    लेकिन कालांतर में जब द्वारका का पतन हुआ और वह समुद्र में विलीन हो गई, तो ये शक-द्वीपीय ब्राह्मण मगध के इलाकों में बस गए जिसका महाभारत काल के बाद पुन: उत्थान हो रहा था. ये वहीं ब्राह्मण हैं जिनकी वजह से गंगा के दक्षिण भी सूर्य मंदिरों की एक श्रृंखला बनी और उनके पुरोहित ये शाकलदीपी ही होते हैं.

    सुशांत झा एक और मार्के की बात कहते हैं, “संभवत: सूर्योपासन और छठ पूजा उस समय से शुरू हुई हो लेकिन यहां पर भी एक पेच है. ब्राह्मण पुरोहितों द्वारा शुरू की गई सूर्योपासना में वैदिक मंत्र और कर्मकांड जरूर होने चाहिए थे लेकिन छठ पूजा में ऐसा नहीं है! एक बात और, गुजरात के भरुच में जो पहले भृगुकच्छ था, नर्मदा के तट पर है, और वहां सूर्य और उनकी पत्नी ऊषा की पूजा का बड़ा केंद्र था.”

    वहां बाद में गुर्जर सम्राट जयभट्ट द्वितीय ने एक विशाल सूर्य मंदिर की स्थापना भी की. गुर्जर राजा-गण वैसे भी बड़े सूर्योपासक हुए. यानी गुजरात में बसे शाकलदीपी ब्राह्मणों की वजह से वहां सूर्योपासना प्रचलित हुई जो बाद में मगध आई.

    हाल के कुछ शोध बताते हैं कि सूर्य मंदिरों की श्रृंखला गंगा से उत्तर मिथिला में थी. गंगा से दक्षिण ये श्रृंखला संभवत: उड़ीसा के कोणार्क तक पहुंच गई थी.

    औरंगाबाद का देव, पटना का पुन्डारक (प्राचीन नाम पुण्यार्क) और झारखंड में कई जगह मिल रहे सूर्य मंदिर इस बात का संकेत करते हैं. ये बात सच है कि छठ पूजा सिर्फ मगध में ही नहीं होती, बल्कि मिथिला में भी उसी श्रद्धा से मनाई जाती है. सवाल यह है कि मिथिला में सूर्योपासना कब से शुरू हुई?

    सवाल यह भी है क्या कर्मकांडी विधि से सूर्योपासना और लोकाचार के रूप में छठ के तौर पर मनाई जाने वाली नदी और सूर्य की पूजा में कितनी साम्यता है और कितना अंतर है?

    महाभारत और विभिन्न पुराणों के आधार पर लिखे अपने ग्रंथ युगांधर में शिवाजी सावंत लिखते हैं, “एक बार स्यमंतक मणि को लेकर श्रीकृष्ण और बलराम में मतभेद हुआ और बलराम अपने समर्थकों के समूह के साथ मिथिला में आकर रहने लगे.

    श्रीकृष्ण ने जब प्राग्ज्योतिषपुर (वर्तमान गुवाहाटी और आसपास का इलाका) के राजा नरकासुर का वध किया तो फिर द्वारका वापसी के दरम्यान उन्होंने बलराम से मिथिला में मुलाकात की और उन्हें वापस लौटने के लिए मनाया. कहते हैं कि बलराम के बहुत सारे साथी उस प्रदेश में बस गए!”

    क्या उस इलाके में यादवों की सघन आबादी का उस पौराणिक घटना से कोई संबंध है? क्या उस इलाके की भाषा मैथिली और गुजराती में कुछ समानता होने का यह कारण हो सकता है?

    क्या मैथिली, बांगला, नेपाली और गुजराती में कुछ सामानता के सूत्र उस पौराणिक घटना में निहित हो सकते हैं? यह गहन शोध का विषय है. हालांकि मौजूदा इतिहास लेखन लोक-कथाओं और लोकगीतों को बतौर साक्ष्य नकारता है, लेकिन विद्वानों को इस दिशा में भी काम करना चाहिए.

    सामा चकेबा और साम्ब का मिथिला से संबंध

    छठ पूजा के आसपास ही मिथिला में सामा-चकेबा का लोकपर्व मनाया जाता है जो भाई-बहन के अटूट प्रेम का प्रतीक है. सामा (या श्यामा!) कृष्ण की बेटी थी और साम्ब की बहन. सामा पर मंत्री चुरक (जिसे चुगला कहा गया) ने एक ऋषि से अवैध संबंध का आरोप लगाया जिसपर कृष्ण ने सामा को पक्षी बनने का श्राप दे दिया.

    बाद में साम्ब ने तपस्या कर कृष्ण को इस बात के लिए मनाया कि वे सामा को श्राप मुक्त करे.

    कृष्ण ने कहा कि सामा साल में एक बार आठ दिनों के लिए मनुष्य रूप में सामने आएगी और उसी दौरान सामा-चकेबा का पर्व मनाया जाता है. लोकगीतों में मंत्री चुरक (चुगला) की निंदा की जाती है और उसकी मूंछ में आग लगा दी जाती है.

    गौरतलब है कि सामा-चकेबा छठ के खरना दिन शुरू होता है और पूर्णिमा दिन खत्म. सामा-चकेबा मिथिला में ही मनाया जाता है और छठ व्रत के बारे में कहते हैं कि असाध्य और गंभीर रोग जैसे कुष्ठ, विकलांगता, दाग, बदनामी, आपदा इत्यादि को दूर करने की प्रार्थना की जाती है.

    इससे पहले हम वर्णन कर चुके हैं कि साम्ब को कुष्ठ रोग था जिसके लिए शाकलदीपी ब्राह्मणों को शक द्वीप से बुलाया गया था और जो बाद में मगध में बसे या फिर से बसे!

    यहां कुछ न कुछ ऐसा है जो साम्ब, कुष्ठ रोग, गुजरात (द्वारका), शाकलदीपी ब्राह्मण, सूर्य-मंदिरों की श्रृंखला, छठ और सामा-चकेबा में एक महीन संबंध दर्शाता है. हालांकि यह प्रश्न अब भी अनुतरित है कि सामा-चकेबा का त्योहार सिर्फ मिथिला में ही क्यों मनाया जाता है, गुजरात या ब्रज के इलाकों में क्यों नहीं!

    क्या ब्रज या गुजरात के लोकगीतों या देश के अन्य इलाके में इस तरह के किसी पर्व के संकेत हैं? संभवत: ये संकेत अभी तक नहीं मिले हैं.

    लेकिन सबसे बड़ी बात ये कि अगर शाकलदीपी ब्राह्मणों की इसमें भूमिका थी या उनके प्रभाव में परवर्ती राजाओं ने सूर्यमंदिरों का निर्माण कराया तो एक सवाल फिर भी अनुतरित है: छठ पूजा में मंत्रों-कर्मकांडों और पुरोहितो का अभाव और समाज के हर वर्ग द्वारा इसे श्रद्धा से मनाया जाना.

    हालांकि एक धारणा बौद्ध धर्म से भी संबंधित है. सूर्य, बौद्ध और हिंदू परंपराओं में भी मिलते हैं और कई सारे सूर्य मंदिर उन राजाओं द्वारा बनवाए प्रतीत होते हैं जो बौद्ध भी थे. तो क्या सूर्योपासना की कोई ऐसी विधि विकसित कर दी गई जो पुरोहित और कर्मकांड-विहीन थी और जिसने बाद में छठ का रूप ले लिया?

    एक कथा के मुताबिक, बहुत संभव है कि छठ पूजा अंग-राज की कर्ण की वजह से लोक-पर्व में परिवर्तित हो गया हो.

    कर्ण को जीवनभर सूत-पूत्र का लांछन झेलना पड़ा था और उन्होंने सूर्य से खुद को मान्यता देने की प्रार्थना की थी ऐसा सूर्य ने किया भी. कर्ण का चरित्र एक विद्रोह का चरित्र है और ऐसा संभव है कि परवर्ती पीढ़ियों ने उस विद्रोह को एक प्रतीक के रूप में पुरोहित-विहीन और कर्मकांड विहीन कर लिया हो.

    छठ पूजा में वही वस्तुएं, फल या उत्पाद प्रयोग में लाए जाते हैं जो स्थानीय हैं. लेकिन उस दृष्टि से देखने पर तो लगता है कि छठ पूजा की शुरुआत तब की है जब मानव सभ्यता सिर्फ फल-फूल और कंदमूल पर जी रही था और मिठाई बनाना नहीं सीखा था या सुव्यवस्थित खेती का विकास नहीं हुआ था. समाज में वर्ण-व्यवस्था स्थापित नहीं हुई थी या अपने शुरुआती रूप में थी.

    कुल मिलाकर इतना कहा जा सकता है कि छठ पर्व समाजिक समरसता और उदारता का बड़ा प्रतीक पर्व है और शायद यहीं इसकी लोकप्रियता का कारण भी है.

    इसमें अगर हम प्राचीन मिथिला की उदार जनक-परंपरा और बाद के युग में क्षेत्र का बौद्ध धर्म के प्रभाव में होना भी जोड़ दें-तो उदार परंपराओं की एक श्रृंखला बन जाती है. बहरहाल, छठ पर्व पर अभी कई दृष्टिकोण आने बाकी हैं.

    (इस लेख में सूर्योपासना के संदर्भ पेंगुइन हिंदी के संपादक, लेखक और सामाजिक विश्लेषक सुशांत झा से बातचीत के आधार पर लिखे गए हैं)

     

    FB link :

     

     

  • વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રાનો શુભારંભ 22 નવેમ્બરે સાબરકાંઠામાં થશે

    વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રાનો શુભારંભ 22 નવેમ્બરે સાબરકાંઠામાં થશે

    નીરવ જોશી, હિંમતનગર (M-7838880134)

    વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રા

      સાબરકાંઠામાં આગામી તા.૨૨ મી નવેમ્બરથી ૨૫ મી જાન્યુઆરી સુધી “વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રા” 

    સાબરકાંઠાના ૫૧૮ ગ્રામ પંચાયતોમાં ચાર આધુનિક રથ ભ્રમણ કરશે

         સાબરકાંઠા જિલ્લા કલેક્ટર શ્રી નૈમેષ દવેની અધ્યક્ષતામાં વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રા ની સમીક્ષા બેઠક યોજાઇ હતી.

           આ બેઠકમાં વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રા અંગે ચર્ચા કરાઇ હતી.જેમાં કેન્દ્ર સરકારશ્રી ની વિવિધ જન કલ્યાણકારી યોજનાઓની માહિતી અને લાભો દરેક ઘર સુધી પહોંચાડવાનો હેતુ સાથે સમગ્ર દેશમાં  તા.૧૫મી નવેમ્બરથી ૨૬મી જાન્યુઆરી સુધી “વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રા”નું આયોજન કરવામાં આવ્યુ છે. જે અંતર્ગત સરકારશ્રીની વિવિધ યોજનાઓની માહિતી ગ્રામજનો સુધી પહોંચાડવા વિવિધ પ્રકારના કાર્યક્રમો યોજવામાં આવશે. જે અંતર્ગત સાબરકાંઠા જિલ્લામાં તા. 22 નવેમ્બર 2023 થી વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રાની શરૂઆત કરવામાં આવશે.જિલ્લાની 518 ગ્રામ પંચાયતો ખાતે ચાર આધુનિક રથ ભ્રમણ કરશે અને સરકારની વિવિધ યોજનાઓનો જાણકારી આપવાની સાથે લાભાર્થીઓને લાભ આપવામાં આવશે.

     

      વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રાના આગમન સમયે રથનું સ્વાગત, વડાપ્રધાનશ્રીનો વિડીયો સંદેશ, વિકસિત ભારતના સંકલ્પ લેવડાવવા સહિતના વિવિધ પ્રકારના કાર્યક્રમો યોજાશે.

     

           વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રાના આયોજન નો મુખ્ય ઉદ્દેશ છેવાડાના માનવી કે જે વિવિધ યોજનાઓનો લાભ લેવા પાત્ર છે પરંતુ લાભ મળ્યો નથી તેમના સુધી પહોંચવાનો છે. ઉપરાંત યોજનાઓની માહિતીનો પ્રચાર-પ્રસાર કરી નાગરિકોમાં જાગૃતિ લાવવા, સરકારી યોજનાઓના લાભાર્થીઓ સાથે વાર્તાલાપ કરી તેમના અનુભવ જાણવા તેમજ યાત્રા દરમિયાન નિશ્ચિત વિગતો દ્વારા સંભવિત લાભાર્થીઓની નોંધણી કરાવી તેમને પણ સરકારી યોજનાઓનો લાભ અપાવી ૧૦૦ ટકા લક્ષ્ય હાંસલ કરવાના ઉદ્દેશ સાથે આ યાત્રા યોજાશે.

     

          જનસેવાના ઉદ્દેશ સાથે યોજનાર આ યાત્રા દરમિયાન સરકારની વિવિધ યોજનાઓની માહિતી અને લાભો પાત્રતા ધરાવતા નાગરિકોને આપવામાં આવશે.

     

          વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રા દરમિયાન આયુષ્યમાન ભારત યોજના, પ્રધાનમંત્રી ગરીબ અન્ન કલ્યાણ યોજના, દીનદયાલ અંત્યોદય યોજના, પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના, ઉજ્જવલા યોજના, પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા યોજના, કિસાન સન્માન યોજના, કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ, પોષણ અભિયાન, જલ જીવન મિશન, સ્વામિત્વ યોજના, જનધન યોજના, જીવન જ્યોતિ વીમા યોજના, સુરક્ષા વીમા યોજના, અટલ પેન્શન યોજના, પ્રાકૃતિક કૃષિ અને રસાણિક ખાતરોનો વપરાશ ઓછો કરવા સહિતની ૧૭ થી વધુ યોજનાઓને આવરી લેવામાં આવી છે.

          આ બેઠકમાં જિલ્લા વિકાસ અધિકારી શ્રી હર્ષદ વોરા જિલ્લા પોલીસ વડા શ્રી વિજય પટેલ  નિવાસી અધિક કલેક્ટર શ્રી દિગંત ભટ્ટ, ગ્રામ વિકાસ એજન્સી નિયામકશ્રી પાટીદાર તેમજ અન્ય અમલીકરણ અધિકારી ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

     

     


    વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રા તારીખ 15 નવેમ્બર ના રોજ અંબાજી ખાતે ગુજરાતના રાજ્યપાલ દેવવ્રતની હાજરીમાં વડાપ્રધાન મોદીની પ્રેરણાથી અને  ભુપેન્દ્ર પટેલ ની ઉપસ્થિતિમાં રાજ્યવ્યાપી કાર્યક્રમ શરૂ થઈ ગયો છે.

    રાજ્યપાલશ્રી આચાર્ય દેવવ્રતની ગરિમામય ઉપસ્થિતિમાં યાત્રાધામ અંબાજી ખાતેથી વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રાનો રાજ્યવ્યાપી શુભારંભ કરાવતા મુખ્યમંત્રીશ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ*

    *આદિજાતિઓના ગૌરવ અને સ્વાભિમાનને પુનઃસ્થાપિત કરવાનું કામ વડાપ્રધાનશ્રીએ કર્યું છે: રાજ્યપાલશ્રી આચાર્ય દેવવ્રત*

    *આદિવાસી સમુદાય હવે વિકસિત ભારતના નિર્માણમાં પણ અગ્રેસર બને તેવી નેમ વડાપ્રધાનશ્રીએ સેવી છે: મુખ્યમંત્રીશ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ*
    **************
    *રાજ્યના 14,620 ગામોમાં 129 રથો બે મહિના સુધી પરિભ્રમણ કરી સરકારી યોજનાઓની માહિતી પૂરી પાડશે*
    **************
    *વડાપ્રધાનશ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ ઝારખંડથી વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રાનો દેશવ્યાપી શુભારંભ કરાવ્યો*

    વિશ્વ પ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ અંબાજી ખાતે આજે ભાઈબીજના પવિત્ર દિવસે મુખ્યમંત્રીશ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલે આદ્યશક્તિ માં અંબાના દર્શન કરી અંબાજી નજીક ચીખલા ખાતેથી રાજ્યપાલશ્રી આચાર્ય દેવવ્રતની ગરિમામય ઉપસ્થિતિમાં ભગવાન બિરસા મુંડાને પુષ્પાજંલિ અર્પણ કરી જનજાતિય ગૌરવ દિવસની ઉજવણી અને વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રાનો રાજ્યવ્યાપી શુભારંભ કરાવ્યો હતો. સમગ્ર રાજ્યના 14,620 ગામોમાં 129 રથો બે મહિના સુધી પરિભ્રમણ કરી સરકારી યોજનાઓની માહિતી પૂરી પાડશે જેનો લાભ રાજ્યના અંતરિયાળ વિસ્તારમાં વસતા વન બંધુઓને મળશે.

    આ સાથે દેશના વડાપ્રધાનશ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ ઝારખંડ રાજ્યમાંથી વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રાનો પ્રારંભ કરાવ્યો હતો. આ પ્રસંગે ગુલામીની માનસિકતાને ત્યજી વર્ષ-2047 સુધીમાં ભારતને વિકસિત રાષ્ટ્ર બનાવવાના સંકલ્પ લેવડાવ્યા હતા.

    આ પ્રસંગે રાજ્યપાલશ્રી આચાર્ય દેવવ્રતે નાગરિકોને નવા વર્ષની શુભેચ્છાઓ પાઠવી જણાવ્યું કે, આદિવાસીઓના ભૂલાયેલા ઇતિહાસને ઉજાગર કરવા તથા આદિજાતિઓના ગૌરવ અને સ્વાભિમાનને પુન: સ્થાપિત કરવા માટે વડાપ્રધાનશ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ ભગવાન બિરસા મુંડાના જન્મ સ્થળથી જનજાતિ ગૌરવ દિવસની ઉજવણી અને વિકસિત ભારત યાત્રાનો શુભારંભ કરાવ્યો છે. જો માનવ શરીરનું પ્રત્યેક અંગ સારુ હોય તો જ માણસ સારી રીતે જીવન જીવી શકે એવી જ રીતે સમાજના તમામ લોકો શિક્ષિત હોય, સમૃદ્ધ હોય તો જ રાષ્ટ્રનો વિકાસ થઇ શકે એમ જણાવી તેમણે કહ્યું કે દેશના વડાપ્રધાનશ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદી ગરીબો, શોષિતો, પીડિતો, દલિતો સહિત સમગ્ર માનવ સમાજના કલ્યાણ માટે કામ કરે છે.

    દેશમાં પ્રથમવાર ભારતના સર્વોચ્ચ પદ પર આદિવાસી મહિલા શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુને રાષ્ટ્રપતિ બનાવી આદિવાસીઓનું ગૌરવ વધાર્યુ છે એવી જ રીતે સમગ્ર વિશ્વમાં ભારતના ગૌરવને વધારવાનું કામ આદરણીય વડાપ્રધાનશ્રીએ કર્યુ છે. તેમણે આદિવાસી લોકોની સરળતા, સજ્જનતામાંથી પ્રેરણા લેવાની વાત કરતાં કહ્યું કે વિશ્વમાં અત્યારે યુદ્ધ ચાલી રહ્યા છે ત્યારે પ્રકૃતિમય જીવન જીવતા આદિવાસીઓના જીવનમાંથી પ્રેરણા મેળવી સુખ-શાંતિ મેળવી શકાય છે.

    રાજ્યપાલશ્રીએ જણાવ્યું કે, આદિવાસી ભાઈઓએ આઝાદીના સંગ્રામમાં મહત્વનું યોગદાન આપ્યું છે. પંજાબના જલિયાવાલા બાગ હત્યાકાંડ જેવો જ નરસંહાર ગુજરાતના સાબરકાંઠાના પાલ-દઢવાવ-ચિતરીયાના આદિજાતિ વિસ્તારમાં થયો હતો જેમાં 1200 જેટલાં આદિવાસી ભાઈ-બહેનો શહીદ થયા હતા. એને ઉજાગર કરી તેમના યોગદાનને બિરદાવવાનું કામ તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી આદરણીય શ્રી નરેન્દ્રભાઈએ કર્યુ હતું.

    રાજ્યપાલશ્રીએ જણાવ્યું કે આજે વડાપ્રધાનશ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીના નેતૃત્વમાં ભારત તમામ ક્ષેત્રોમાં વિકાસની નવી ઉડાન ભરી રહ્યો છે. જેના લીધે આદિવાસી ભાઈઓનો પણ વિકાસ થયો છે. ભારતને વિકસિત રાષ્ટ્ર બનાવવા માટે સરકારની તમામ યોજનાઓ ઘર-ઘર સુધી પહોંચાડવા વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. દેશભરમાં સરસ રસ્તાઓનું નિર્માણ થયું છે. હવે લડાકુ વિમાનો ભારતમાં બની રહ્યા છે અને તેની વિદેશોમાં નિકાસ કરવામાં આવે છે. વર્ષ-2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતનું નિર્માણ કરવાનું છે ત્યારે આજે દેશમાં આર્થિક વિકાસની ક્રાંતિ આવી છે.

    રાજ્યપાલશ્રીએ ઉમેર્યું કે વડાપ્રધાનશ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીના નેતૃત્વમાં વિદેશોમાં ભારતનું માન-સન્માન વધ્યું છે અને ભારતના લોકોને દુનિયા ખુબ માન આપે છે. આજે દેશમાં શિક્ષણ, કૃષિ, ઉધોગ અને પ્રાચીન વિરાસત સહિત ચોતરફ વિકાસ થઇ રહ્યો છે. આખી દુનિયામાં શાંતિ સ્થાપવાનું કામ માત્ર ભારત જ કરી શકે એમ છે જણાવી તેમણે ભારત સરકાર અને રાજ્ય સરકારની વિવિધ કલ્યાણકારી યોજનાઓનો લાભ લેવા અનુરોધ કર્યો હતો.

    મુખ્યમંત્રીશ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલે ઉપસ્થિત સૌને દિવાળીના પ્રકાશ પર્વ અને નવા વર્ષની શુભકામનાઓ પાઠવી નવા વર્ષનો પહેલો જાહેર કાર્યક્રમ મા અંબાજીના ધામ અને આદિજાતિ વિસ્તાર દાંતા, બનાસકાંઠાથી કરી રહ્યાની ખુશી વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું કે, વિશ્વના સૌથી લોકપ્રિય નેતા અને દેશના યશસ્વી વડાપ્રધાનશ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ અંબાજીથી ઉમરગામ, વલસાડથી ઝારખંડ અને છેક નોર્થ-ઇસ્ટ સુધીના તમામ આદિવાસી સમુદાયના કલ્યાણ તેમજ જનજાતિય વિસ્તારના વિકાસ માટે દેશને આગવી દિશા આપી છે.

    ગુજરાતમાં વનબંધુ કલ્યાણ યોજના અમલી બનાવીને આદિવાસીઓના સર્વાંગી વિકાસનો પાયો વડાપ્રધાનશ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ નાંખ્યો છે એમ જણાવી મુખ્યમંત્રીશ્રીએ જળ, જમીન અને જંગલ સાથે જોડાયેલા આદિવાસી બાંધવોની રહેણીકહેણી, પ્રથાઓ અને પ્રકૃતિ સાથેના અનુકૂલનને અતૂટ રાખીને તેમને વિકાસની મુખ્ય ધારામાં લાવવાની પરિપાટી વડાપ્રધાનશ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ આપી છે એમ જણાવ્યું હતું.

    આદિવાસી વિસ્તારના ગ્રીન ગ્રોથ, હોલિસ્ટિક ડેવલોપમેન્ટ કરી આદિવાસી સમુદાયનો ઇતિહાસ, અસ્મિતા અને વિરાસતો વિશ્વ સમક્ષ ઉજાગર કરવાનું અને સૌ તેનું ગૌરવગાન કરે તેવા આયામો વડાપ્રધાનશ્રીએ કર્યા છે. તો ભગવાન બિરસા મુંડાજીની જન્મ જયંતિને જનજાતિ ગૌરવ દિવસ તરીકે ઉજવવાની પરંપરા શરૂ કરાવી વડાપ્રધાનશ્રીએ સમગ્ર આદિજાતિ સમુદાયને ગૌરવ અપાવ્યું છે.

    આદિવાસી સમુદાયના ઉત્કર્ષ અને ઉન્નતિ માટે સતત કાર્યશીલ એવા વડાપ્રધાનશ્રીએ વિકસિત ભારતના નિર્માણનો સંકલ્પ આપણને આપ્યો છે જેને પરિપૂર્ણ કરવા મુખ્યમંત્રીશ્રીએ સૌને આહવાન કર્યું હતું. તેમજ આઝાદી જંગમાં જે રીતે આદિવાસીઓ યોગદાન આપવા આગળ આવ્યા તેમ વડાપ્રધાનશ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીના નેતૃત્વમાં આ વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રામાં આગળ આવવા અનુરોધ કર્યો હતો. તેમજ આદિવાસી સમાજના સાથ, વિશ્વાસ અને સહિયારા પ્રયાસથી જ વિકસિત ભારતનો સંકલ્પ સાકાર થઇ શકશે એવો દ્રઢ વિશ્વાસ મુખ્યમંત્રીશ્રીએ વ્યક્ત કર્યો હતો.

    સ્વરાજની લડાઈ બાદ હવે આ સુરાજ્ય માટે યોગદાન આપવાનો અમૃતકાળ – કર્તવ્યકાળ ચાલી રહ્યો છે. આદિવાસી સમુદાય હવે વિકસિત ભારતના નિર્માણમાં પણ અગ્રેસર બને તેવી નેમ વડાપ્રધાનશ્રીએ સેવી છે ત્યારે આદિવાસીઓના કલ્યાણ અને વિકાસ વિના વિકસિત ભારતનો સંકલ્પ પરિપૂર્ણ ન થઈ શકે એમ મુખ્યમંત્રીશ્રી કહ્યું હતું.

    આ પ્રસંગે રાજ્યપાલશ્રી અને મુખ્યમંત્રીશ્રી એ વિકસિત ભારત સંકલ્પ યાત્રાના રથને લીલીઝંડી આપી પ્રસ્થાન કરાવ્યું હતું. અને વિવિધ યોજનાના લાભાર્થીઓને લાભોનું વિતરણ કર્યું હતું.

    આ પ્રસંગે પ્રભારી મંત્રીશ્રી બલવંતસિંહ રાજપુત, આદિજાતિ વિકાસ મંત્રીશ્રી ડૉ. કુબેરભાઈ ડીંડોર, રાજ્ય મંત્રીશ્રી બચુભાઈ ખાબડ, લોકસભા સાંસદશ્રી પરબતભાઈ પટેલ, રાજ્યસભા સાંસદશ્રી બાબુભાઇ દેસાઈ, ધારાસભ્યો સર્વશ્રી કેશાજી ચૌહાણ, શ્રી અનિકેતભાઈ ઠાકર, શ્રી માવજીભાઈ દેસાઈ, સંગઠનના પ્રભારીશ્રી જયંતિભાઈ કવાડીયા અને પ્રમુખશ્રી કીર્તિસિંહ વાઘેલા, પૂર્વ મંત્રીશ્રી હરિભાઈ ચૌધરી, પૂર્વ સાંસદશ્રી દિનેશભાઈ અનાવાડીયા, પૂર્વ ધારાસભ્યશ્રી મણીભાઈ વાઘેલા, ભારત સરકારના સચિવશ્રી વર્ષા જોષી, અગ્ર સચિવશ્રી મોના ખંધાર અને શ્રી એસ.મુરલીક્રિષ્ના, ભારત સરકાર નાણાં વિભાગના નિયામકશ્રી ડો. રોઝમેરી અબ્રાહમ, કલેકટરશ્રી વરુણકુમાર બરનવાલ, જિલ્લા વિકાસ અધિકારીશ્રી સ્વપ્નિલ ખરે, પોલીસ અધિક્ષક અક્ષયરાજ મકવાણા સહિત અધિકારી- પદાધિકારીઓ અને વિશાળ સંખ્યામાં આદિજાતિ સમુદાયના લોકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

  • ભારતના 80 જેટલા માછીમાર પાકિસ્તાન જેલમાંથી સ્વદેશ પાછા ફર્યા, સાંજે પોરબંદર પહોંચશે

    ભારતના 80 જેટલા માછીમાર પાકિસ્તાન જેલમાંથી સ્વદેશ પાછા ફર્યા, સાંજે પોરબંદર પહોંચશે

    નીરવ જોશી, વડોદરા (M-7838880134)

    કેન્દ્ર સરકાર તથા ગુજરાત સરકાર ના સંયુક્ત પ્રયાસો થકી મત્સ્યોધોગ ખાતું ગુજરાત રાજ્ય ના અથગ પરિશ્રમ થી પાકિસ્તાન ખાટે જેલ માં બંધ કુલ 80 મચ્છીમારો ની દિવાળીના પાવન દિવસ ઘર વાપસી થઈ છે. છેલ્લા ત્રણ ચાર વર્ષ થી માછીમારો પાકિસ્તાની અલગ અલગ જેલમાં પુરાયેલા હતા. મત્સ્યોધોગ ખાતાના ની ટીમ દ્વારા વાઘા સરહદ થી ટ્રેન મારફત વડોદરા તથા વડોદરા થી લક્ઝરી બસ દ્વારા વેરાવળ ખાતે લઈ જવામાં આવ્યા છે.

     

    આ ઘટના અંગે ટીમના લિડર  જીગ્નેશ ગોહેલ મદદનીશ મત્સ્યોધોગ નીયામક ( ટીમ લીડર્) તથા ટિમમાં ધ્રુવ કુમાર દવે, પરવેઝ મહિડા, કૌશિકભાઈ દવે, ઓનરાઝા મકરાણીએ પણ ખંતથી આ કાર્ય ને પૂર્ણ કરવા સાથ સહકાર આપેલ છે તથા પોલિસ ઈન્સ્પેક્ટર અસારી સાહેબ તથા તેઓના ટીમે પણ માછીમારોની સુરક્ષા અર્થે કટિબદ્ધ રહેલ. જેના કારણે માછીમાર સમાજ માં ખુશીની લહેર જોવા મળેલ.

    વધુમાં આ માછીમારો આશરે ત્રણ વર્ષ જેટલી સજા પાકિસ્તાનની અલગ અલગ જેલમાં કાપીને વતન પાછા ફર્યા છે ત્યાં પાકિસ્તાનમાં પણ એક સમાજસેવી સંસ્થા આ માછીમારોના મુક્તિ માટે પ્રયાસ કરતી હોય છે. હજુ પાકિસ્તાનની જેલમાં 160 થી પણ વધારે માછીમારો અલગ અલગ જેલમાં સજા ભોગવી રહ્યા છે ત્યારે આ માછીવારોની પણ જલ્દી મુક્તિ થાય અને ભારત સરકાર તેમના સ્વદેશ પાછા ફરવા માટે પ્રયત્નો વધારે તેજ કરે તેવી લાગણી એના પરિવારજનો ધરાવે છે અને કેન્દ્ર સરકારને વિનંતીઓ કરે છે.

  • સાબરકાંઠાના કલેક્ટર નૈમેશ દવેએ દિવાળીની પાઠવી શુભેચ્છા

    સાબરકાંઠાના કલેક્ટર નૈમેશ દવેએ દિવાળીની પાઠવી શુભેચ્છા

    નીરવ જોશી, હિંમતનગર (M-7838880134)

    સાબરકાંઠાના કલેક્ટર નૈમેશ દવે સાહેબે સાબરકાંઠા જિલ્લા વાસીઓને દિવાળીની હાર્દિક શુભેચ્છા પાઠવતા જણાવ્યું હતું કે દિવાળી દરમિયાન સાવચેત રહી અને દિવાળીની ઉજવણી કરવાની. સ્વચ્છ ભારતની ઉજવણી છેલ્લા બે મહિનાથી ચાલી રહી છે ત્યારે જિલ્લા વાસીઓ પણ સ્વચ્છતા નું પૂરેપૂરું ધ્યાન રાખવાનું છે. દિવાળીની ઉજવણી માં ગંદકી ના કરીએ તેમજ નકામો કચરો ગમે તેમ ના ફેલાવીએ તેવી સલાહ પણ કલેક્ટરે જિલ્લા વાસીઓને આપી છે. સમગ્ર જિલ્લો સુખી થાય અને બધા સુખાકારી મેળવે તેવી દિવાળીની હાર્દિક શુભેચ્છા અને નુતન વર્ષા અભિનંદન પણ દવે સાહેબ પાઠવે છે.

     

  • હિંમતનગરમાં આર્યુવેદિક હોસ્પિટલ વડે આયોજીત આયુષ મેળામાં 400થી પણ વધુ લોકોએ લાભ લીધો

    હિંમતનગરમાં આર્યુવેદિક હોસ્પિટલ વડે આયોજીત આયુષ મેળામાં 400થી પણ વધુ લોકોએ લાભ લીધો

    संकलन: नीरव जोशी, हिम्मतनगर (M-7838880134)

    • દરરોજ દરેક માટે આયુર્વેદ’
    • ભારતીય આયુર્વેદ થકી નાગરીકોની આરોગ્ય સુખાકારીમાં વધારો થાય તે માટે હિંમતનગર ખાતે  આયુષ મેળાનું આયોજન 
    • ૪૦૦ થી વધુ લોકોએ આયુષ મેળાનો લાભ મેળવ્યો.

          આયુર્વેદ અંગે લોકજાગૃતિ અને પ્રચાર પ્રસાર માટે આયુર્વેદ શાખા, જિલ્લા પંચાયત સાબરકાંઠા  દ્રારા આઠમા રાષ્ટ્રીય આયુર્વેદ દિવસ નિમિત્તે સાબર સોસાયટી મહાવીરનગર હિંમતનગર ખાતે જિલ્લા પંચાયત પ્રમુખ શ્રીમતી ભારતીબેન પટેલે આયુષમેળાને ખુલ્લો મુક્યો હતો.

         ભારતીય સંસ્કૃતિમાં આયુર્વેદનું ખૂબજ મહત્વ છે વર્તમાન સ્થિતિમાં આયુર્વેદનું મહત્વ વિસરાઈ રહ્યું છે, અને એલોપેથીક દવાઓનું ચલણ વધી રહ્યું છે. આ એલોપેથીક દવાઓ લાંબા ગાળે શરીરને ખૂબજ નુકસાન કરે છે. પરિણામે તેમાંથી નવી તકલીફો જેવી કે એસિડિટી, ગેસ, પેટનો દુખાવો જેવી સામાન્ય તકલીફો ઉપરાંત કિડની અને લીવર પર અસર જેવી ભયાનક બીમારીઓ ઉદભવે છે. આવા સમયે આયુર્વેદ એ ખૂબજ અસરકારક ઉપચાર બની રહે છે. આપણા ગ્રંથોમાં પણ આયુર્વેદનું મહત્વ દર્શાવાયું છે. ત્યારે સરકારના સહયોગથી  યોજાયેલા આયુષ મેળા એ સમાજને ખૂબ ઉપયોગી બની રહે છે.     

             આ પ્રસંગે જિલ્લા પંચાયત પ્રમુખ શ્રીમતી ભારતીબેને આયુર્વેદની મહત્વ અને તેની ઉપયોગીતા અંગે લોકોને વાકેફ કર્યા હતા. તેમણે આ અંગે જણાવતા કહ્યું હતું કે, ‘આપણા વેદોમાં આયુર્વેદનું મહત્વ અને ઉપચારો દર્શાવ્યા છે. વિશ્વ આખું આજે ભારતના આયુર્વેદમાં વિશ્વાસ કરતું થયું છે ત્યારે આપણે એલોપેથિક પર જીવી રહ્યા છીએ અને આયુર્વેદને નકારી રહ્યા છે. તેમણે આ અંગે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આપણા ત્યાં એવી ગ્રંથિ છે કે સસ્તુ અને સરળતાથી મળી રહે તેની કિંમત ન હોય! એટલેજ કદાચ આજે આયુર્વેદની કિંમત વિસરાઈ રહી છે. આપણા વડીલો અને પૂર્વજો જે આયુર્વેદની વાત કરતા તેને આપણે સ્વીકારી નુકસાનકારક એલોપેથીકથી છુટકારો મેળવવાનો છે.        

           

    ‘દરરોજ દરેક માટે આયુર્વેદ’ના સ્લોગન સાથે શરૂ થયેલા આયુષ મેળામાં નાડી પરીક્ષણમાં, અગ્નિકર્મ, દંત વિભાગ, સ્ત્રી રોગ અને ગર્ભ સંસ્કાર, બાળ રોગ, પંચકર્મ, લાઈફ સ્ટાઈલ ડિસઓર્ડર, જનરલ આયુર્વેદ અને હોમિયોપેથી ,પ્રાકૃતિક પરીક્ષણ અને તે મુજબ માર્ગદર્શન ,બીપી સુગર ચેકઅપ ,વેલનેસ ઓપીડી જેવા નિદાન સારવાર કેમ્પ તથા દિનચર્યા, ઋતુચર્યા,વનસ્પતિ પ્રદર્શન, પંચકર્મ, મિલેટ પ્રદર્શન, યોગ પ્રદર્શન જેવા પ્રદર્શનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. બાળકો માટે સુવર્ણપ્રાસનનું આયોજન કરાયુ હતું.   જેમાં કુલ ૪૦૦થી વધુ લોકોએ નિદાન પરિક્ષણ કરાવ્યુ હતુ. આશરે ૭૦૦થી વધારે લોકોએ આયુષ મેળાના પ્રદર્શનનો લાભ લીધો હતો.   

        આ પ્રસંગે હિંમતનગર ધારાસભ્યશ્રી વી.ડી. ઝાલા, જિલ્લા વિકાસ અધિકારીશ્રી હર્ષદ વોરા, જિલ્લા આયુર્વેદીક અધિકારીશ્રી ખરાડી, જિલ્લા પંચાયતના સભ્યો, આયુર્વેદિક વિભાગના ડોકટરો તેમજ મોટી સંખ્યામાં દર્દીઓ, નાગરીકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.      


    હિંમતનગર ખાતે  પી.સી એન્ડ પી.એન ડી ટી એક્ટ અંતર્ગત એક દિવસીય વર્કશોપ યોજાયો

    ****

          સાબરકાંઠા જિલ્લાના  તાલુકા હેલ્થ કચેરી હિંમતનગર ખાતે પી.સી એન્ડ પી.એન ડી ટી એક્ટ સમિતિના ચેરમેનશ્રી  કૌશલ્યા કુંવરબાના અધ્યક્ષ સ્થાને એક દિવસિય વર્કશોપ યોજાયો હતો. વર્કશોપમાં હિંમતનગર તાલુકાનો સેક્સ રેશીયો તથા ગામ વાઇઝ સેક્સ રેશીયો અંગે માહિતી આપવામાં આવી હતી. વર્કશોપના અંતે હાજર રહેલ મહાનુભાવો દ્વારા  સ્ત્રી ભ્રુણ હત્યા ન થાય તે અંગે પ્રતિજ્ઞા લેવામાં આવી હતી.આ વર્કશોપમાં તાલુકાના સરપંચ શ્રીઓ, તાલુકા સદસ્યશ્રીઓ તથા લક્ષીત દંપતીઓ હાજર રહ્યા હતા.


    સફાઇ ઝુંબેશ અંતર્ગત ખેડબ્રહ્માના તુવેર ગામે સફાઇ કરાઈ

    સ્વચ્છતા હી સેવા કાર્યક્રમ અંતર્ગત સાબરકાંઠા જિલ્લામાં  ખેડબ્રહ્મા તાલુકાના તુવેર ગામે સફાઈ કરવામાં આવી હતી. સફાઈ ઝુંબેશ દરમિયાન તુવેર ગામના જાહેર રસ્તાની આજુબાજુ ઉગી નીકળેલા ગાંડા બાવળ દૂર કરવાની કામગીરી કરવામાં આવી હતી. સ્વચ્છતા હી સેવા અભિયાન દેશમાં સ્વચ્છતા અંગે જાગૃતિ સાથે પ્રોત્સાહન આપતું મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્રવ્યાપી અભિયાન બની રહ્યું છે. આ અભિયાન થકી નાગરિકો સ્વચ્છતાની પહેલ કરી સફાઈ ઝુંબેશ માં સક્રિયપણે જોડાઇ રહ્યા છે.જિલ્લાના નાગરીકો સફાઈ કરીને  સ્વચ્છતા ત્યાં પ્રભુતાના સૂત્રને સાર્થક કરી રહ્યા છે.

  • રાજ્યના કાર્ડિયાક તબીબો જનતાને હ્રદયરોગ સંદર્ભે માર્ગદર્શન આપશે

    રાજ્યના કાર્ડિયાક તબીબો જનતાને હ્રદયરોગ સંદર્ભે માર્ગદર્શન આપશે

    નિરવ જોશી ,હિંમતનગર (M-7838880134)

    છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી હૃદય રોગના હુમલા થી અનેક નાની ઉંમરના યુવાનો અને કેટલાક આધેડ ઉંમરના લોકો મોતને હવાલે થયા છે પરિણામે હવે ગુજરાત સરકારનો સ્વાસ્થ્ય વિભાગ પણ સક્રિય થતું જોવા મળી રહ્યો છે.શનિવારે સવારના અને આખો દિવસ ગુજરાત સરકારનો હ્રદયસ્પર્શી અભિગમ ઓનલાઇન નાગરિકોને અનુભવવા મળશે.

    ……..
    *રાજ્યના ખ્યાતનામ કાર્ડિયાક તબીબો રાજ્યની જનતાને હ્રદયરોગ સંદર્ભે માર્ગદર્શન આપશે*
    ………
    *છેલ્લા પાંચ વર્ષના હ્રદયરોગના કેસ સંદર્ભે રીસર્ચ અને ડેટા એનાલિસીસ કરાશે : પ્રવક્તા મંત્રી શ્રી ઋષિકેશ પટેલ*

    *4થી નવેમ્બરે હ્રદયરોગ સંદર્ભે અમદાવાદની યુ.એન.મહેતા હોસ્પિટલ ખાતે પ્રેસ – કોન્ફરન્સ યોજાશે

    *“હ્રદયની વાત દિલથી કરીએ” ઝુંબેશ અંતર્ગત પ્રજાજનો હ્રદયરોગ સંબંધિત પ્રશ્નો https://forms.gle/trxwRiBW9vXSzyYL8 આ લિક દ્વારા પૂછી શકશે*
    ……….
    રાજ્યમાં હ્રદયરોગ સંબંધિત ઘટનાઓ સંદર્ભે રાજ્ય સરકારના આરોગ્ય વિભાગે 4 નવેમ્બર , 2023ના રોજ અમદાવાદની યુ.એન. મહેતા ઇન્સ્ટીટ્યુટ ખાતે પ્રેસ-કોન્ફરન્સનું આયોજન કર્યું છે.

    મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઇ પટેલના દિશાદર્શનમાં હાથ ધરાયેલી કવાયત અંતર્ગત આરોગ્યમંત્રી શ્રી ઋષિકેશ પટેલે યુ.એન. મહેતાના ડાયરેક્ટર ડૉ. ચિરાગ દોશીને છેલ્લા પાંચ વર્ષના હ્રદયરોગ સંબંધિત ડેટાના આધારે રીસર્ચ તેમજ એનાલિસીસ કરવા સૂચના આપી હતી. આ વિશ્લેષણમાં અન્ય રાજ્યોમાં પણ હ્રદયરોગ અંગેની સ્થિતિનું વિશ્લેષણ હાથ ધરાશે.

    આરોગ્યમંત્રીશ્રીએ રાજ્યની અન્ય ખાનગી કાર્ડિયાક હોસ્પિટલના ડેટા અને રીસર્ચનું સંકલન કરીને તબીબોની પેનલને રાજ્યના નાગરિકોને માહિતગાર કરવા માટે એક પ્રેસ – કોન્ફરન્સનું આયોજન કરવા સૂચન કર્યું હતુ. જેના પગલે છેલ્લા પાંચ વર્ષના ડેટા અને તેના પર થયેલ રીસર્ચ અને એનાલીસીસને આધારે 4 નવેમ્બરે રાજ્યની જનતા સમક્ષ હ્રદયરોગ અંગેની વિગતો સમક્ષ મૂકવામાં આવશે.

    રાજ્યની જનતામાં હાર્ટઅટેક કે કાર્ડિયાક અરેસ્ટને લઇને પેનિક ના થાય , લોકોમાં આ બાબતે જે કંઇપણ ગેરસમજ હોય તે દૂર થાય, રાજ્યની પ્રત્યેક જનતા સુધી સાચી માહિતી પહોંચે તે મુખ્ય આશયથી નિષ્ણાંત તબીબો દ્વારા આ સંવાદ હાથ ધરવામાં આવશે.

    આ પરિસંવાદમાં સહભાગી બનવા માટે યુ.એન.મહેતા હોસ્પિટલ દ્વારા એક ગુગલફોર્મ જનરેટ કરવામાં આવ્યું છે.

    https://forms.gle/trxwRiBW9vXSzyYL8 આ લિંક પર નાગરિકોએ કેટલીક પ્રાથમિક માહિતી સાથે હ્રદયરોગ, હાર્ટ કે કાર્ડિયાક એરેસ્ટ અથવા હ્રદયને લગતા અન્ય કોઇપણ પ્રશ્નો અને મુંઝવણો પૂછી શકશે.

    જેમાંથી કેટલાક કોમન સવાલોના જવાબ પણ આ પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં આપવામાં આવશે.

    આ સમગ્ર પ્રેસ- કોન્ફરન્સ લાઇવ કરવામાં આવશે. એટલે રાજ્યના મહત્તમ લોકો તબીબો દ્વારા આપવામાં આવતી માહિતી મેળવી શકે, તેનું જ્ઞાનવર્ધન કરી શકે.

  • સાબરકાંઠાની ૪૭૩ શાળાઓમાં જિલ્લા શૈક્ષણિક સિદ્ધિ સર્વેક્ષણ યોજાયુ

    સાબરકાંઠાની ૪૭૩ શાળાઓમાં જિલ્લા શૈક્ષણિક સિદ્ધિ સર્વેક્ષણ યોજાયુ

    નીરવ જોશી , હિંમતનગર (M-7838880134)

    સાબરાકાંઠાની ૪૭૩ શાળાઓમાં જિલ્લા શૈક્ષણિક સિદ્ધિ સર્વેક્ષણ યોજાયુ

    અંગ્રેજી અને ગુજરાતી માધ્યમના કુલ ૧૩,૪૦૮  જેટલા વિદ્યાર્થીઓ સર્વેક્ષણમાં  જોડાયા

    રાષ્ટ્રીય સ્તરે પરખ PARAKH ( Performance Assessment, Review and Analysis of Knowledge for Holistic Development) & NCERT દ્વારા બીજી અને ત્રીજી નવેમ્બરના રોજ State Education Achievement Survey (SEAS)-2023 અંતર્ગત ધોરણ ત્રણ,છ અને નવ ના વિદ્યાર્થીઓનું મૂલ્યાંકનનું આયોજન  કરવામાં આવ્યુ હતુ. આ સર્વેક્ષણ ગોખણપટ્ટીને બદલે ક્ષમતા આધારિત શીખવાની પદ્ધતિની પસંદગી અને બેન્ચમાર્ક મૂલ્યાંકનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ક્ષમતા-આધારિત શિક્ષણને અપનાવવાથી વિદ્યાર્થીઓના સર્વાંગી વિકાસને પ્રોત્સાહન મળે એ માટે શૈક્ષણિક સિદ્ધિ સર્વેક્ષણ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારી  શાળાઓ, સરકારી સહાયિત શાળાઓ અને ખાનગી શાળાઓમાં યોજાયુ હતુ. .

    સાબરકાંઠા જિલ્લાના આઠ તાલુકાઓમાં  ૪૭૩  શાળાઓમાં ધોરણ ત્રણ ,છ અને નવમાં શૈક્ષણિક સિદ્ધિ સર્વેક્ષણ હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું.જેમાં અંગ્રેજી માધ્યમ અને ગુજરાતી માધ્યમના કુલ ૧૩,૪૦૮  જેટલા વિદ્યાર્થીઓ સર્વેક્ષણમાં  જોડાયા હતા. આ સર્વેની કામગરી માટે  બી.એડ કોલેજના ૫૨૧ જેટલા પ્રશિક્ષણાર્થીઓને ફિલ્ડ ઈન્વેસ્ટીગેટર તરીકેની તાલીમથી સજ્જ કરવામાં આવ્યા હતા.

    આ સર્વેક્ષણની કામગીરીમાં જિલ્લા શિક્ષણાધિકારીશ્રીમતિ  મીતાબેન ગઢવી, જિલ્લા પ્રાથમિક  શિક્ષણાધિકારીશ્રી હર્ષદભાઈ ચૌધરી, જિલ્લા શિક્ષણ તાલીમ ભવનના પ્રાચાર્યશ્રી કે ટી પોરાણીયા, નાયબ ડીપીઇઓ અલકાબેન નીનામા, ડૉ. એમ.જી ચૌહાણ,ડો. નિશાદ ઓઝા, તા.પ્રાથમિક શિક્ષણાધિકારીશ્રીઓ, બીઆરસી કો-ઓર્ડીનેટરશ્રીઓ,સીઆરસી કોઓર્ડીનેટશ્રીઓ  જોડાયા હતા. સમગ્ર સર્વેક્ષણનું અમલીકરણ અને આયોજન ડાયટ ના સિનિયર લેક્ચરર અશ્વિન મો.પટેલે કરી હતી.

  • સારંગપુર ખાતે પ્રાકૃતિક કૃષિ પ્રશિક્ષક તાલીમનું આયોજન

    સારંગપુર ખાતે પ્રાકૃતિક કૃષિ પ્રશિક્ષક તાલીમનું આયોજન

    નીરવ જોશી, અમદાવાદ (M-7838880134)

    *ગુજરાત પ્રાકૃતિક કૃષિ વિકાસ બોર્ડ અંતર્ગત BAPS સ્વામિનારાયણ મંદિર, સારંગપુર ખાતે “પ્રાકૃતિક કૃષિ પ્રશિક્ષક તાલીમ” નું આયોજન* .

    ગુજરાત રાજ્યમાં પ્રાકૃતિક કૃષિનો વ્યાપ વધે તે માટે 10-10 ગ્રામ પંચાયતોના કુલ 1455 ક્લસ્ટર બનાવવામાં આવેલ છે. ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક કૃષિ પદ્ધતિની તાલીમ આપવા માટે દરેક ક્લસ્ટરમાં એક તાંત્રિક પ્રશિક્ષક (ટેક્નિકલ માસ્ટર ટ્રેનર) તથા એક ખેડૂત પ્રશિક્ષક ( ફાર્મર માસ્ટર ટ્રેનર) નિયુક્ત કરવામાં આવેલ છે.


    આ તમામ માસ્ટર ટ્રેનરને પ્રાકૃતિક કૃષિ અંગે વિસ્તૃત માર્ગદર્શન મળે તેમાટે ગુજરાત પ્રાકૃતિક કૃષિ વિકાસ બોર્ડ અંતર્ગત BAPS સ્વામિનારાયણ મંદિર, સારંગપુર ખાતે “પ્રાકૃતિક કૃષિ પ્રશિક્ષક તાલીમ” નું તા. 1/11/23 થી 2/11/23 દરમ્યાન આયોજન કરવામાં આવેલ હતું. આ તાલીમમાં સૌરાષ્ટ્રના રાજકોટ, જામનગર, દેવભૂમિ દ્વારકા, સુરેન્દ્રનગર, મોરબી, જૂનાગઢ, પોરબંદર, ગીર સોમનાથ, અમરેલી, ભાવનગર તથા બોટાદ જિલ્લાના 800 જેટલા ખેડૂતો ઉપસ્થિત રહેલ હતા.

    આ તાલીમના ઉદ્ઘાટન કાર્યક્રમાં BAPS સ્વામિનારાયણ મંદિરના કોઠારીશ્રી, સ્વામી જ્ઞાનેશ્વરદાસજીએ ઉપસ્થિત રહી આશીર્વચન પાઠવેલ.

    આ કાર્યક્રમમાં પ્રાકૃતિક કૃષિના રાજ્ય સંયોજક શ્રી પ્રફુલભાઈ સેનજલિયા, સૌરાષ્ટ્ર વિભાગના સંયુક્ત ખેતી નિયામક શ્રી ગૌરવ દવે તથા સંયુક્ત બાગાયત નિયામક શ્રી આર.એચ. લાડાણી તેમજ આત્મા વડી કચેરી, ગાંધીનગરના ડેપ્યુટી ડાયરેક્ટર શ્રી પી.બી.ખીસ્તરીયાએ ઉપસ્થિત રહી વિસ્તૃત માર્ગદર્શન પૂરું પાડેલ.

    આ તાલીમમાં નિષ્ણાતો દ્વારા પ્રાકૃતિક કૃષિને લગત જુદા જુદા વિષયો જેવાકે પ્રાકૃતિક કૃષિનું મહત્વ, ખેતીમાં ઉપયોગી કુદરતી વ્યવસ્થાઓ, પ્રાકૃતિક કૃષિના મુખ્ય આધાર સ્તંભ, પ્રાકૃતિક કૃષિમાં પોષણ વ્યવસ્થા, પાક સંરક્ષણ, પંચ સ્તરીય વ્યવસ્થા, બાગાયતી પાકોમાં પ્રાકૃતિક કૃષિ, પ્રાકૃતિક કૃષિ પદ્ધતિનો વ્યાપ વધારવા માટે ડીજીટલ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ વગેરે વિષયો ઉપર વિસ્તૃત માર્ગદર્શન પૂરું પાડવામાં આવેલ હતું.