ટૅગ Raj Goswami

  • પહેલું સુખ એ જાતે નર્યા – કહેવત સાર્થક કરતું મિલિન્દ સોમણનો પરિવાર

    પહેલું સુખ એ જાતે નર્યા – કહેવત સાર્થક કરતું મિલિન્દ સોમણનો પરિવાર

    સંકલન: નિરવ જોશી અમદાવાદ (M-7838880134  & 9106814540)

    રાજ ગોસ્વામી ( લેખક, વરિષ્ઠ એડિટર)

    મોર્નિંગ મ્યુસિંગ્સ (રવિવાર સ્પેશિયલ):

    મિલિંદ સોમણનું નામ યાદ છે? વર્ષો પહેલાં તેની તે વખતની ગર્લફ્રેન્ડ અને મોડેલ મધુ સપ્રે સાથે ટફ શૂઝની એક જાહેરાતના વિવાદને લઈને અથવા ગાયક અલિશા ચિનોયના મ્યુઝિક વિડીઓ ‘મેઈડ ઇન ઇન્ડિયા’ના કારણે મિલિંદનું નામ મનમાં ગુંજે તે શક્ય છે, પરંતુ તેની એ ઓળખાણ પુરતી નથી. આજે 57 વર્ષની વયે આ એક્ટર અને મોડેલ તેની ફિટનેસને કારણે વધુ જાણીતો છે.


    એમાં જાણે મોણ નાખ્યું હોય તેમ, તેની વૃદ્ધ માતા અને પત્ની પણ ‘વટલાયાં’ છે. કદાચ ભારતનો આ પહેલો પરિવાર છે જ્યાં મા-દીકરો અને પુત્રવધુ ત્રણેય ફિટનેસ પાછળ દીવાનાં છે. કદાચ એટલે જ તેમને ભારતનું ‘ફિટેસ્ટ ફેમિલી’ કહેવાય છે.
    બે વર્ષ પહેલાં, તેની 55મા જન્મદિવસનું સેલિબ્રેશન કરવા માટે મિલિંદે ગોવામાં એક બીચ પર નિર્વસ્ત્ર દોડ લગાવી હતી. તેનો હેતુ નગ્નતા બતાવાનો નહોતો, પણ તેની ફિટનેસનું પ્રદર્શન કરવાનો હતો. પાછી એ તસવીર તેની પત્નીએ જ લીધી હતી અને સાર્વજનિક કરી હતી. મિલિંદે તે તસવીર સાથે લખ્યું હતું, “હેપ્પી બર્થ ડે ટૂ મી, ફિફ્ટી ફાઈવ એન્ડ રનિંગ.”

    આ સાથેની તસવીર જુવો. તેમાં 57 વર્ષનો મિલિંદ, તેની 84 વર્ષની માતા ઉષા અને 32 વર્ષની પત્ની અંકિતા છે. ત્રણેય કેવાં ફિટનેસ પ્રેમી છે તે તમને તેમના શરીર અને ચહેરા પરથી દેખાશે (ઉષા બહેને સાડી પહેરીને દીકરા સાથે અમદાવાદથી મુંબઇની દોડ કરી હતી). ત્રણેયે ભેગા મળીને તેમની ફિટનેસ ફિલોસોફી પર ‘કીપ મૂવિંગ’ નામનું આ એક સરસ પ્રેરણાદાયી પુસ્તક લખ્યું છે.

    પુસ્તકનો મુખ્ય સંદેશ એ છે કે સ્વાસ્થ્ય અને ફિટનેસ માટે કોઈપણ ઉંમરે માનસિકતા ઘડી શકાય છે. ત્રણે જણાએ તેમની ઉંમરના અલગ અલગ પડાવ પર ફિટનેસને લક્ષ્ય બનાવ્યું હતું. અર્થાત, “આ ઉંમરે હવે કંઈ ના થાય” અથવા “મારે હજુ વાર છે” જેવું કશું હોતું નથી. જગ્યા ત્યાંથી સવાર.

    શરીર કોઇ પણ ઉંમરે ફિટ થવા માટે કહ્યાગરા બાળકની જેમ તૈયાર હોય છે. મુસીબત ખાલી મનની હોય છે, જે વંઠેલા વયસ્ક જેવું હોય છે.

    “If you do not challenge yourself every day, consciously create small challenges for yourself, your body begins to get weaker and weaker.”
    – Milind Soman, Keep Moving.

  • પ્રાઈવસીની પોસ્ટ ના બને, પોએટ્રી બને – રાજ ગોસ્વામી

    પ્રાઈવસીની પોસ્ટ ના બને, પોએટ્રી બને – રાજ ગોસ્વામી

    રાજ ગોસ્વામી (લેખક, ચિંતનકાર) સંકલન: નિરવ જોશી હિંમતનગર (M-7838880134)

    આજકાલ ઘણા બધા લોકો અને ખાસ કરીને ટીનેજર્સ પેઢીને સોશિયલ મીડિયા અને સ્ટેટસ એટલે કે whatsapp સ્ટેટસ સમાજને પોતાના વિશે માહિતી આપવાનું એક અગત્યનું સાધન લાગે છે !પરંતુ એના ઉપયોગમાં શું શું ધ્યાન રાખવું -એ પ્રખ્યાત ચિંતનકાર રાજ ગોસ્વામી સમાજને જણાવે છે.

    મોર્નિંગ મ્યુસિંગ્સ:

    ઈન્સ્ટાગ્રામ મિત્ર મેહુલ ભટ્ટને “કૌન બનેગા કરોડપતિ”નો એક એપિસોડ જોઈને પ્રશ્ન થયો કે લોકો સોશિયલ મીડિયા સહિતનાં સાર્વજનિક માધ્યમોમાં સાવ અજાણ્યા લોકો સમક્ષ પોતાની અંગત વાતો જાહેર કરવા/મૂકવા કેમ પ્રેરાતા હશે?”

    સૌથી મોટું કારણ છે વેલિડેશનનું- કોઈ આપણને જુવે અને આપણે વિશેષ છીએ તેવું સ્વીકારે તેવી ભાવના સાથે લોકો પોતાની અંગત બાબતોને સાર્વજનિક કરે છે, કારણ કે લોકો એમ માને છે કે તેમનું જે અંગત છે, એ જ તેમને બીજાથી અલગ પાડે છે, અને તેની સૌએ નોંધ લેવી જોઈએ. દરેક વ્યક્તિમાં ઊંડે ઊંડે પોતે નિરર્થક છે તેવી ભાવના હોય છે. એટલે એ અસુરક્ષામાંથી બહાર આવવા માટે તેને બીજાઓના વેલિડેશનની આવશ્યકતા મહેસૂસ થાય છે.

    લોકોમાં હંમેશાં એવી વૃત્તિ હોય છે કે તેઓ તેમની પોઝિટિવ ઇમેજને લોકો સમક્ષ મૂકે. જેવી રીતે લોકો ફોટોશોપ અથવા ફિલ્ટરનો ઉપયોગ કરીને પોતાની “અમુક” રીતની સેલ્ફી પોસ્ટ કરે છે, તેવી જ રીતે લોકો તેમની અંગત બાબતોને જાહેર કરીને તેમના વ્યક્તિત્વ (એટલે કે જીવન)ને અમુક રીતે “આકાર” આપે છે, જેથી તેઓ શ્રેષ્ઠ નજર આવે.

    અમેરિકન પોપ આર્ટિસ્ટ, એન્ડી વારહોલે, અમેરિકામાં ટીવી નવું નવું આવ્યું, ત્યારે કહ્યું હતું કે, “in the future, everyone will be famous for 15 minutes.” સોશિયલ મીડિયાના જમાનામાં તો લોકો 5 મિનીટમાં “ફેમસ” થઇ જાય છે. એક જમાનામાં આપણા રોલ મોડેલ સમાજ સેવકો, નેતાઓ, સાહિત્યકારો, વિજ્ઞાનીઓ અને કલાકારો હતા.

    આ એવા લોકો હતા, જેમની પ્રખ્યાતિ તેમની લાંબા ગાળાની નક્કર સિદ્ધિઓ અને સમાજમાં તેમની ઉપયોગિતામાંથી આવતી હતી. જ્યારે ટેલિવિઝન (અને હવે ઇન્ટરનેટ) આવ્યું, ત્યારે સેલિબ્રિટીઓનો એક એક એવો વર્ગ પેદા થયો, જે લોકોનું મનોરંજન કરીને પ્રખ્યાત થવા લાગ્યો છે.

     

    સોશિયલ મીડિયાએ અંગત અને સાર્વજનિકની સીમારેખા ભૂંસી નાખી છે. ઉત્તરોત્તર એમાં નિજી જીવનને ખુલ્લું કરવાનું ચલણ વધી ગયું છે, એટલે દંભ અને શો-ઓફમાં વધારો થયો છે. આપણને એવો ભ્રમ છે કે લોકો માટે આપણે જેટલા ખુલ્લા થતા રહીએ, તેટલું જ આપણે કશું હાંસલ કરીએ છીએ. વધુ પડતા સોશ્યલાઇઝેશનથી સંપર્કો વધે છે અને દૈનિક જીવન આસાન થાય છે તે સાચું, પરંતુ એમાં તમે જે ‘તમે’ છો, તેનો ભોગ લેવાય છે અને તમે બીજા ‘કોઈક’ બની જાવ છો.

     

    લોકો પોતાની ઇમેજ બનાવવા માટે કોઈપણ હદ સુધી જાય છે, પણ છેવટે એ ‘પોતે’ ખોવાઇ જાય છે.

     

    નિજી સ્તરે સીંચિત થતું જીવન વધુ સાર્થક અને સુખી હોય છે, અને તે નિજી રહે તો જ તેની પવિત્રતા જળવાય છે. પ્રાઈવસીની પોસ્ટ ના બને, પોએટ્રી બને.

    Email- joshinirav1607@gmail.com

  • સાર્થક જલસો મેગેઝીન વાચકોને આપશે 10 વર્ષનું નવું નજરાણું

    સાર્થક જલસો મેગેઝીન વાચકોને આપશે 10 વર્ષનું નવું નજરાણું

    રાજ ગોસ્વામી ,અમદાવાદ (સંકલન: નિરવ જોશી)-7838880134

    ગુજરાતી સાહિત્ય ક્ષેત્રે છેલ્લા ઘણા સમયથી ઇન્ટરનેટ અને ઓનલાઇન ગુજરાતી સાહિત્યના પ્રચાર પ્રસારના કારણે નવી નવી પ્રકારના પડકારો લેખકો , પત્રકારો અને સાહિત્યકારો સામે ઊભા થયા છે !આવા સમયે ગુજરાતી વાચકો માટે સાર્થક પ્રકાશક એ શરૂ કરેલા એક મેગેઝીન સફળતાપૂર્વ દસ વર્ષ પૂરા કર્યા છે!-  એ જાણીને મને ખૂબ આનંદ થયો. 

    આ કૌતુહલ પ્રેરક મેગેઝિનનું નામ છે – *જલસો*  અને આ ગુજરાતી ભાષાના વાચકો માટે ઉત્તમ જલસો કરાવે તેવું મેગેઝીન 10 વર્ષથી ચાલી રહ્યું છે !

    આ 10 વર્ષની પૂર્ણાહુતિના પ્રસંગે સિદ્ધહસ્ત અને જાણીતા તેમજ ખૂબ જ તટસ્થ એવા પત્રકારોએ / લેખકો અને સાહિત્યકારો ની ટીમે 10 વર્ષના સમાપનના અંતે મેગેઝીન જલસા ની યાદગાર કોપી બહાર પાડી છે.

    ( આલેખન: રાજ ગોસ્વામી, અમદાવાદ)

    મિત્ર અને એક સમયે સહકર્મી ઉર્વીશ કોઠારી તેમજ દીપક સોલિયા, બીરેન કોઠારી, કાર્તિક શાહ, બિનીત મોદી અને અપૂર્વ આશરની બનેલી ટીમના નાનકડા પરંતુ નક્કર સાહસ “સાર્થક જલસો”નાં દસ વર્ષ પૂરાં થયાં છે. ગુજરાતી પ્રકાશનોની (ગુણવત્તા અને આર્થિક દ્રષ્ટિએ) સ્થિતિ બહુ ઉત્સાહજનક નથી ત્યારે, ‘સાર્થક’ની ટીમે સ્થાપિત ધોરણો અને પરંપરાગત લખાણોથી દૂર રહીને જેને સાચા અર્થમાં સાર્થક અને નક્કર કહી શકાય તેવાં લેખોનું એક સામયિક શરૂ કર્યું એટલું જ નહીં, તેની દસ વર્ષની સફર પુરી કરી તે પોંખવા જેવી વાત છે.

    ગંભીર, સંવેદનશીલ, સાહિત્ય-કળા અને સંસ્કૃતિની વાતો કરતાં હોય તેવાં અનેક ગુજરાતી સામયિકો ખતમ થઈ ગયાં છે અથવા કોક મરવાના વાંકે જીવી રહ્યાં છે તેનો વિલાપ આપણે કરતા રહીએ છીએ. તેવા સંજોગોમાં, સાર્થક પ્રકાશનની આ ટીમે એક સ્વતંત્ર સામાયિક શરૂ કર્યું તે નોંધપાત્ર છે. નોંધપાત્ર એટલા માટે કે પરંપરાગત (એટલે કે સ્થાપિત) પ્રકાશનોની નફા-નુકસાન અને લોકરંજન કરવાની પોતાની મર્યાદાઓ છે. એમાં એ જ છપાય છે, જે બજારમાં “ચાલે” એવું હોય. સ્વાભાવિક રીતે જ, તેમાં ગુણવત્તા કે નૈતિકતાનું મૂલ્ય નથી હોતું. તેમાં એવા લેખકોને જ સ્થાન મળે છે, જે “લોકપ્રિય” હોય. સ્વાભાવિક રીતે જ, એવા લેખકો પર વાચકોને ખુશ કરવાની મજબૂરી હોય છે.

    “લોકોને જોઈતું હોય તે આપો”વાળા પ્રકાશનોની મુશ્કેલી મનમોહન દેસાઈ જેવી છે. દેસાઈએ એકવાર કહ્યું હતું કે, “મારી ફિલ્મો જોવા આવનારા લોકો મગજ ઘેર મૂકીને આવે છે.” એ તેમની સફળતાનું ગૌરવ છે કે દર્શકોનું અપમાન એ ખબર નથી, પરંતુ કઇંક અંશે, મુખ્ય ધારાનાં પ્રકાશનોનું પણ મનમોહન દેસાઈકરણ થયું છે (ફિલ્મોના દર્શકોની જેમ, સામયિકોના વાચકો પણ બુદ્ધિ ‘ઘેર’ મૂકીને વાંચે છે કે કેમ તે અલગ ચર્ચાનો વિષય છે), પરંતુ રુબરુ વાત કરીએ ત્યારે ખબર પડે કે બહુ બધા વાચકો એવી ફરિયાદ કરતા હોય છે કે ગુજરાતીમાં વાંચનની ગુણવત્તાનું પતન થયું છે. લોકો જે મળ્યું તે વાંચતા રહે છે.

    એવી સ્થિતિમાં, કોઈ તગડા આર્થિક પીઠબળ કે મસાલા-ફિલ્મો જેવાં લખાણોની ફોર્મ્યુલા વગર, ‘સાર્થક’ની ટીમે, ગુલઝાર, શ્યામ બેનેગલ કે ગોવિંદ નિહલાણીની જેવા પેરેલલ સિનેમાકર્મીઓની માફક ગંભીર અને ગુણવત્તાસભર લેખોનો ‘જલસો’ કરાવાનું ચાલુ રાખ્યું છે તે અભિનંદનને પાત્ર છે.

    અને હા, આ વખતનો, દસમા વર્ષનો અંક ખાસ વાંચવા/વસાવવા જેવો છે. એમાં, મૂંગી ફિલ્મોના એન્સાઇક્લોપીડિયા મનાતા વીરચંદ ધરમશી, ક્રાંતિકારી કેપ્ટન લક્ષ્મી સહેગલ, ગુજરાતી પત્રકારત્વના એકમેવ હસમુખ ગાંધી (ત્રણ લેખો છે, અને લખવાવાળા ત્રણે અધિકૃત પત્રકારો છે) અને ગુમનામ ગાંધીવાદી સમાજસેવક નવલભાઈ શાહ પર અભ્યાસપૂર્ણ લેખો ઉપરાંત અન્ય રસિક સામગ્રી પણ છે.