પ્રાકૃતિક ખેતીને અપનાવી સાબરકાંઠાના ખેડૂત સતિષભાઈ બન્યા આત્મનિર્ભર
**
પંચસ્તરીય મોડેલ ફાર્મ થકી પાકોનું વાવેતર કર્યું
**
મરચા, ભીંડા, ચોળી, તુવેર, રીંગણ, દુધી, તુવેર, કોબીજ, ફુલાવર જેવી શાકભાજી થકી નફો મેળવ્યો
**
પ્રાકૃતિક કૃષિ એ આજના સમયની તાતી જરૂરિયાત છે. પ્રાકૃતિક કૃષિને વેગ આપવા માટે રાજ્ય સરકારશ્રી દ્વારા અનેક પ્રયાસો હાથ ધરાયા છે જેના પરિણામે આજે રાજ્યના અનેક ખેડૂતો આ કૃષિ તરફ વળ્યા છે. તદ્દન નજીવા ખર્ચે થતી પ્રાકૃતિક કૃષિના અનેક ફાયદાઓ છે. ખેડૂતોને આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે પ્રાકૃતિક કૃષિ એ વિકલ્પ તરીકે ઉભરી આવેલ છે. રાજ્યમાં વધુમાં વધુ ખેડૂતો પ્રાકૃતિક કૃષિ કરતા થાય તે માટે રાજ્યપાલશ્રી આચાર્ય દેવવ્રતજી અને મુખ્યમંત્રીશ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલના નેતૃત્વ અને માર્ગદર્શન હેઠળ ખેડૂતો માટે વિવિધ સહાય સહિત અનેક પ્રયાસો હાથ ધરાયા છે.
સાબરકાંઠા જિલ્લાના તલોદ તાલુકાના પુંસરી ગામના ખેડૂત શ્રી સતિષભાઈ મોહનભાઈ પટેલ છેલ્લા પાંચ વર્ષથી દેશી ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક કૃષિને અપનાવીને અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણા સ્ત્રોત બન્યા છે. તેમણે પોતાના ખેતરને પ્રાકૃતિક મોડેલ ફાર્મ બનાવ્યું છે. ઘઉં, બટાકા, મગફળીની સાથે શાકભાજી પાકોનુ વાવેતર કરે છે.
સતિષભાઈ જણાવે છે કે તેમણે પોતાના ખેતરમાં પંચસ્તરીય મોડેલ ફાર્મ બનાવ્યું છે. જેમાં મગફળી, સોયાબીન, મરચા, ભીંડા, ચોળી, તુવેર, રીંગણ, દુધી જેવી શાકભાજીની ખેતી કરીને સારું એવું ઉત્પાદન પણ મેળવે છે. તેઓ પાસે બે મોટી ગાય અને બે વાછરડી છે. તેમજ ગાય નિભાવ સહાય સરકાર દ્રારા મેળવે છે.
તેમણે અગાઉ શેરડી વાવી મૂલ્ય વર્ધન કરી ગોળનું પ્રતિ કિલો રૂ. ૮૦ના ભાવે વેચાણ કર્યું હતું. હળદરનું વાવેતર કરી તેનો પાવડર બનાવી રૂ. ૨૫૦ પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાણ કરી સારી એવી આવક મેળવી હતી.
સતિષભાઈ ખેતીમાં બીજામૃત, જીવામૃત, ઘન જીવામૃત અને ખાટી છાસનો ઉપયોગ કરે છે. આ પદ્ધતિને આધારે તેઓ જમીનનું આરોગ્ય જાળવીને ગુણવત્તાવાળી ઉપજ મેળવે છે. આજુબાજુના અનેક ખેડૂત મિત્રોને આહવાન કરે છે કે, તેઓ રાસાયણિક ખેતી પદ્ધતિ છોડીને પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવે, જેથી સ્વસ્થ જીવનશૈલી સાથે ખેતીમાં ખર્ચ ઘટાડો થાય અને નફો પણ વધારે મળે છે.
આજકાલ ખેતી અંગે અનેક પ્રકારના તર્ક ચાલી રહ્યા છે. રાસાયણિક ખેતી કરનારા ખેડૂતો પાક મેળવી રહ્યા છે પરંતુ આના કેવા ખરાબ પરિણામો આવશે તે અંગે હવે સોશિયલ મીડિયામાં અનેક પ્રકારની પોસ્ટ વાયરલ થઈ છે.
ખાસ કરીને ઓર્ગેનિક અને કુદરતી ખેતી કરવાના ફાયદા છે – તેવું લોકો વાંચે છે… ખેડૂતો પણ જાણે છે… પરંતુ ઉત્પાદન નહીં હોવાના કારણે આ બધામાં તેઓ પડતા નથી !
સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ આપને બે પોસ્ટ વાચકોને રજૂ કરી રહ્યો છું. જે વાંચવાથી તમારા વિચારોને પણ નવીન દિશા અને દશા મળશે.
आज से 40-50 साल पहले सब कुछ ऑर्गेनिक ही था … हर किसान के पास गोबर की ख़ाद थी.. यूरिया के लिये शहर जाकर लाईन में नहीं लगणा पड़ता था … खुद के खेत का बीज था… अगली फसल के लिये अपणे खेत का अच्छी क्वालिटी का बीज बचाकर रखता था … खेती बाड़ी पूरी तरह आत्मनिर्भर थी l
बाजार में बैठा बणियाँ बोला : आपके पास उन्नत किस्म के बीज नही है… यह बेकार है .. आपको अच्छी पैदावार नही देते.. ये बीज की थैली ले जाओ एक बार ।
किसान भोला था .. महंगी बीज की थैली ले गया… खेत में बुवाई करदी… उन बीजो के साथ किसान के खेत में जहरीली विदेशी खतपतवार उग गयी ।
खेत में अजनबी घास खेत मे देखकर किसान फिर बणिये के पास गया … बणिया बोला : ये दवाई ले जाओ खेत में छिड़काव करो… मजबूरी में किसान को उस खतपतवार को खत्म करने की जहरीली दवाई चुपचाप खरीदणी पड़ी l
कमजोर बीज से कमजोर पौधे खड़े हुऐ.. तो कीट उनसे चिपक गये .. तो बनियाँ बोला : ये कीटनाशक छिड़को तथा रासायनिक खाद डालो… तभी अच्छी पैदावार मिलेगी ।
मरता क्या न करता.. किसान को रसायनिक खाद और कीटनाशक खरीदणा पड़ा … अच्छी पैदावार के चक्कर में हर बार दोगुना रसायनिक खाद और कीटनाशक छिड़कने लगा … क्योकि वह बीज ही इस तरह के थे बिना रसायनिक खाद और कीटनाशक के पैदावार दे ही नही सकते थे l हर बार पहले से ज्यादा जहर चाहिये जैसे नशेड़ी को हर आने वाले दिन हाई-डोज़ चाहिये ।
अब किसान बनियें यानि कॉरपोरेट के चंगुल में पूरी तरह फँस चूका था.. जीनोम सीड खरीद कर l
…. गुलामी हमेशा बीज से शुरू होती है l
धीरे धीरे किसान की जमीन एक शराबी की तरह हो गयी… आदी बन गयी जहर की .. किसान भी कर्ज के बोझ तले दबता चला गया l किसान को कुछ समझ नहीं आ रहा था .. उसने भी दारू में अपणा एस्केप रूट तलाशा.. अब धरती को भी नशा चाहिये और किसान को भी … दोनों आदी हो चूके नशे के और बणिये की पौ बारह पच्चीस l
किसान के खुड बिकणे लगे.. तो किसान स्प्रे /पेस्टिसाइड खुद पीणे लगा l
अब धरती बंजर हो गयी… मिट्टी दूषित/जहरीली हो गयी … पेस्टीसाइड से हवा पानी सब कुछ जहरीला हो गया.. पशुओं के भी टीके लगणे शुरू हो गये l
कॉरपोरेट ने बीज /खाद और कीटनाशक का बड़ा बाजार खड़ा कर लिया… केंसर जैसी भयानक बीमारियों का जन्म हुआ… ड्रग इंडस्ट्री ने मानव औषद्यी का भी बड़ा बाजार खड़ा कर लिया क्योंकि रसायनिक खाद से पैदा हुऐ अन्न ने मानव शरीर को बीमार बना दिया … रोग प्रतिरोधक क्षमता क्षीण हो गयी … आज हर मानव शरीर अन्न कम खाता है दवाई ज्यादा… सच कहें तो सिर्फ दवाईयो पर जिंदा है ।
आज किसान की खेती पूरी तरह से बणिये के कब्जे में है … वह जब चाहे देश मे अन्न संकट पैदा कर सकता है … किसान पूरी तरह से कॉरपोरेट/कंपनियों का गुलाम है उसके पास न देसी खाद है न देसी बीज l
अब बणिया वह कह रहा है .. आपने अपनी जमीन को बंजर कर दिया है.. जहरीला कर दिया है… आप जैविक खाद खरीदो .. वो जैविक खाद जो पहले सिर्फ किसान के पास थी ।
उधर बणियें के घर में भी केंसर होने लगा .. सुगर पर तो उनका आनुवंशिक अधिकार था ही … औरतें बाँझ होणे लगी और मर्द नपूँसक l
अब बाजार को हर चीज ऑर्गेनिक चाहिये … बिना रासायनिक खाद और पेस्टीसाइड का गेहूँ … बिना इंजेक्शन की सब्जी … देशी गाय का दूध .. दूध ना मिले तो देशी गाय का मूत ही ला दो ..सेठ/सेठाणी को दिल का दौरा पड़ा है.. बाजार के 15-16 साल के बच्चे एक एक क्विंटल के हो रहे हैं .. मात्र अपणा शरीर ढो सकें वह भी एक अचीवमेंट है ll
अब सरकार/ एग्री साइंटिस्ट कह रहे हैं .. पारम्परिक खेती मत करो..बागवानी करो/ हर्बल खेती करो/औषधिय पौधे ऊगाओ/ कमर्शियल खेती करो .. ऊगा तो लेगा किसान पर यहाँ भी वही बणिये का रोल.. किसान को मार्केटिंग नहीं आती.. अपणा प्रोडक्ट सीधे इंडस्ट्री को बेचना नहीं आता .. मतलब मुनाफा वसूली कोई और करेगा .. कटणा हर हाल में खरबुजे को ही है ll
सरकार के पास कृषि क्षेत्र के ना तो कोई लोंग टर्म प्लानिंग है ना विजन.. क्योंकि जो एग्री विशेषग्य बणे बैठे हैं उन्होने कभी खेत का मुँह ही नहीं देखा ll
આપણી કૃષિ યુનિવર્સીટી એ દેશ માં શું કરવાનું હતું ?
✍️શું આપણું કાઈ શોધેલું તમને દેખાય છે.?
✍️માણહ ની વસ્તી ઓછી કેમ થાય ? માણહ દુઃખી થઈ થઈ ને કેમ મરે?
✍️બધુ જ સંશોધન જે ન કરવાના કામ આ યુનિવર્સીટી ના કામ છે : !
✍️હાલમાં ટોટલ ખેતી જુઓ બીયારણ વિદેશના !
જુઓ જંતુનાશક વિદેશના !
જુઓ ફર્ટીલાઈઝર વિદેશના !
જુઓ ફળફળાદી વિદેશના !
જુઓ રોપા વિદેશના !
જુઓ આખી કૃષિ વિદેશની
તો તમે શું હલ્લે માર્યું ?
બધા જ દેશી બીજનો નાશ
બધા જ દેશી ફળો નો નાશ
શેઢે થતા હુડીયાનો નાશ
શેઢે થતા ગણ ગેટા નો નાશ
શેઢે થતા સાંધરા નો નાશ
શેઢે થતા ખરખોડી નો નાશ
શેઢે થતી ફાંગ નો નાશ
શેઢે થતાં અગુંરીયા નો નાશ
શેઢે થતાં કમ્બોઇ નો નાશ
જ્યાં વીટામીન A થી શરૂ કરી B2 સુધીની આખી શ્રુંખલા નો નાશ થઈ રહ્યો હતો ત્યારે આ જમાત સરકારી પૈસા જમી જલસો કરતી હતી !
બધા જ દેશી વનસ્પતી – ઝાડ – વેલા જ્યાં ફાઇબર ભરપૂર પ્રમાણમાં પ્રાપ્ત હતું એનો અભ્યાસ કેમ ન કર્યો ?
✍️આજે યુવાનો નપુસંક બની IVF નો સહારો લેવા માંડ્યા છે તે શેના કારણે ?
✍️વિદેશી બીજો – સીડલેસ બીજો – ઓછા સમયમાં પાકતી જાતો અને ઠીંગણી જાતો ના બીયારણે માણસને ઠીંગણો બનાવ્યો ! વહેલા પાકતી જાતો વહેલા સ્વર્ગ બતાવે ! સીડલેસ જાતો ખાય તેને નપુસંક બનાવે ! શું આ સામાન્ય વાત ગળે ઉતરે છે ?
✍️ આ એ જ કૃષિયુનિવર્સિટી ઑ છે જેણે ભારતની પંચવર્ષિય યોજનાઓ ના પૈસા બરબાદ કરી માનવજાતને પાંગળી બનાવી ત્યારે આ બુદ્ધી જીવીઓ ક્યાં ગયા હતા ?
✍️ આ બધાના પગાર પાછળ ખર્ચેલ નાણાં ખેડૂતોના હિત માટે કૃષિ માં વિજળી – પાણી – બજાર – અને રક્ષણ માટે વાપર્યા હોત તો ખેડૂત લાચાર ન હોત ! ભારત સોનાની ચકલી ખેતી થી કૃષિ થી હતો !નહીં કે તમારા વિનાશકારી ઉદ્યોગનિતિ થી !
✍️હજુ સમજો તો સારૂ છે.
પ્રાકૃતિક કૃષિના નામે કરોડો ના કૌભાંડો કરનારા આપણાં પાળેલાં કુતરાઓ ને ક્યાં સુધી આપણાં ખેતર માં લાવી તમારું મોઢું ચાટવા દેવું છે ?
હવે તો માણહ થાવ !
હવે તો પાછા વળો !
અસ્તું ! આપ સૌનો હિતેચ્છું
અંતે ભોજો ભગત કહે તેમ
કડવા કારેલાંના ગુણ ન હોય કડવા ! કડવા વેણ ન હોય કડવાં જી રે !
પંકજ મુખી – સુરત
છેલ્લા કેટલાક સમયથી ગુજરાતના સાબરકાંઠામાં તેમજ અન્ય જિલ્લાઓમાં પ્રાકૃતિક ખેતી તેમજ ઓર્ગેનિક ખેતી નું પ્રમાણ વધ્યું છે. આમ છતાં આવી ખેતી કરવી એ વ્યવહારિક રીતે એટલી ફાયદામાં હોતી નથી. આ ઉપરાંત પ્રાકૃતિક ખેતી કરવાથી આર્થિક ફાયદો વધારે થાય તો ખેડૂતો આ પ્રાકૃતિક – ઓર્ગેનિક ખેતી કરવા પ્રોત્સાહિત થાય! આવા જ એક પ્રયત્ન શરૂઆતરૂપે સાબરકાંઠામાં FPOની 380 જેટલા ખેડૂતોએ ભેગા થઈને એક શરૂઆત કરી છે. જેના વિશે વિસ્તૃત માહિતી અને તેના લગતી પેદાશો આવનારા સમયમાં લોકોને મળતી રહેશે.
પ્રાંતિજ ખાતે ખેડુતો દ્વારા FPO બનાવી પ્રાકૃતિક ખેત પેદાશોનું વેચાણ કેન્દ્ર શરૂ કરાયું
શુધ્ધ જીવનશૈલીની દિશામાં જિલ્લાના ૩૮૦ જેટલા પ્રાકૃતિક ખેડૂતો દ્વારા સરાહનીય કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે.
વર્તમાન સમયમાં રાસાયણિક ખાતરો અને જંતુનાશક દવાઓના વધુ પડતા વપરાશને કારણે લોકોને ગંભીર બિમારીઓનો ભોગ બનવુ પડે છે. વધુ પડતા પેસ્ટીસાઇડના ઉપયોગથી પર્યાવરણીય અસંતુલ જોવા મળી રહ્યુ છે.
આ પરીસ્થિતિના નિવારણ માટે સાબરકાંઠા જિલ્લામાં પ્રાંતિજ,તલોદ અને હિંમતનગર તાલુકાના લગભગ ૩૮૦ જેટલા ખેડૂતો દ્વારા પ્રાકૃતિક ખેતી કરીને FPO(Farmer product organization)બનાવીને ભેગા મળી વેચાણ કેન્દ્ર ઊભું કરવામાં આવ્યું છે. વેચાણ કેન્દ્ર ખાતે ખેડૂતો દ્વારા SPNF (સુભાષ પાલેકર નેચરલ ફર્મિંગ) પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી ઉત્પાદિત કઠોળ, ધાન્ય પાકો, બાગાયતી પાકો તેમજ તેના મૂલ્ય વર્ધનથી બનાવેલી પેદાશો વગેરે વસ્તુઓનું વેચાણ કરવામાં આવે છે.અહિં મળતી તમામ વસ્તુઓ રાસાયણિક દવા/ખાતર વગરની પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી ઉત્પાદિત કરેલી હોય છે.એવી વસ્તુ કે જે જિલ્લામાં ઉપલ્બ્ધ ન હોય તો ડાંગ,તલાલા તેમજ સમગ્ર રાજ્યના પ્રાકૃતિક ખેડુતોની ખેત પેદાશો મેળવીને વેચાણ કરવામાં આવે છે.
ખેડૂતોમિત્રો દ્વારા એકબીજાને મદદરૂપ થઈ શકે તેમજ પર્યાવરણને અનુકૂળ બની શકે તેવા ઉમદા હેતુથી ખેડૂતો દ્વારા પ્રાકૃતિક વેચાણ કેન્દ્રમાં પ્રાકૃતિક ખેડૂત પોતાની પેદાશ વેચી પણ શકે છે અને ખરીદી પણ કરી શકે છે.તેમજ પાકૃતિક બિયારણ પણ આ વેચાણ કેન્દ્રમાં મળી રહે છે.
રાજ્યપાલશ્રી દ્વારા સમગ્ર રાજ્યમાં પાકૃતિક ખેતી માટે એક અભિયાન શરુ કરવામાં આવ્યું છે. રાજ્યના તમામ ગામડાના ખેડુતો પ્રાકૃતિક ખેતી કરે તે માટે સરકાર દ્વારા પ્રોત્સાહનની સાથે જાગૃતિના કાર્યક્રમો કરવામાં આવી રહ્યા છે. આજના આ સમયમાં ખેડૂતો દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલ પ્રાકૃતિક વેચાણ કેન્દ્ર ખરેખર શુધ્ધ જીવનશૈલીની દિશામાં સરાહનીય પ્રયાસ છે.
*****************
FPO શું હોય છે.
નાના અને સીમાંત ખેડૂતો પાસે ઓછી જમીન હોય છે. સાથે સાથે ખેતીના આધુનિક સાધનો, ખાત,પિયત અને બિયારણની વ્યવસ્થા પણ મર્યાદિત હોય છે. જેથી કરીને ખેતી ખર્ચ કરતા આવક ઓછી થાય છે. ખેડૂતમિત્રોને આ પરિસ્થિતીમાંથી બહાર લાવી ખેડૂતોનું સામૂહિકીકરણ કરી એક સંગઠન ઉભું કરવામાં આવે છે. જેને ખેડૂત ઉત્યાદન સંગઠન (Farmer product organization) FPO કહે છે. એફ.પી.ઓ ખેડૂતો દ્વારા સંચાલિત હોય છે. અને ખેડૂતોના હક્કનું રક્ષણ કરે છે.આ સંગઠણ મારફતે સભ્ય ખેડુતોને સુધારેલ બિયારણ તેમજ ઉત્પાદનોબે ભેગા કરીને વેચાણ કરવામાં આવે છે. એફ.પી.ઓ ખેડૂતોની આવક વધારી તેમને આર્થિક રીતે સક્ષમ બનવામાં મદદરૂપ થાય છે.
ગુજરાતમાં છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી પણ વધુ સમયથી ગવર્નર તરીકે આચાર્ય દેવવ્રતની નિમણૂક કેન્દ્ર સરકારે અનેક ઉદ્દેશ્ય પાર પાડવા કરી હોય તેમ જણાઈ રહ્યું છે. ખાસ કરીને આચાર્ય દેવવ્રત આર્ય સમાજ અને પ્રાકૃતિક ખેતી અંગેના અનેક પ્રયોગો અને વિચારોના સમર્થક રહ્યા છે. તેમજ તેના પ્રયોગશિલ ખેડૂત તરીકે જાણીતા છે. એટલું જ નહીં તેમની ગવર્નર તરીકેની કામગીરી અન્ય જગ્યાએ પ્રશંસનીય હોવાના પરિણામે ગુજરાતમાં ખાસ કરીને મોદી સરકારે તેમને અનેક પ્રકારના ટાસ્ક સોંપીને અહીંયા મોકલ્યા છે. આચાર્ય દેવવ્રત પ્રાકૃતિક ખેતી અંગે ખૂબ વિશદ જ્ઞાન ધરાવે છે અને આને પરિણામે તેમની છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં પ્રાકૃતિક ખેતીને લઈને અનેક કાર્યક્રમો ગુજરાતભરમાં આપ્યા છે. કૃષિ વિશે સુભાષ પાલેકર ખેતી પદ્ધતિ અંગે પણ તેઓ ઘણી જગ્યાએ પ્રચાર કરતા ફરે છે.
આવા જ કાર્યક્રમ અંતર્ગત આજે સાબરકાંઠાના હિંમતનગર ખાતે આવેલી સાબર ડેરીના ઓડિટોરિયમ ખાતે પ્રાકૃતિક ખેતી અને જૈવિક ખેતીના લાભાલાભ અંગે તેમણે આશરે 500થી પણ વધુ ખેડૂતોને સંબોધિત કર્યા હતા.
જાણીએ આચાર્ય દેવ વ્રતે ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતીને લઈને કઈ અમૂલ્ય શિખામણો આપી હતી.
રાજ્યપાલશ્રી આચાર્ય દેવવ્રતજીએ સાબરકાંઠામાં ખેડૂતો સાથે પ્રાકૃતિક કૃષિ અંગે વાર્તાલાપ કર્યો
ગુજરાત રાજ્ય ભારતમાં પ્રાકૃતિક કૃષિનું ‘રોલ મોડલ‘ બનશે : રાજ્યપાલશ્રી
પશુધન અને ખેતી એકબીજાના પૂરક છે. બંને સંકલિત હશે તો જ ખેડૂતોને યોગ્ય વળતર મળશે.: રાજ્યપાલશ્રી
ધરતી માતાને બચાવવા માટે રાસાયણિક પદ્ધતિથી થતી ખેતી છોડવી પડશે
રાસાયણિક ખેત પદ્ધતિથી જમીનમાં ઓર્ગેનિક કાર્બનમાં ઘટાડો થાય છે
રાજ્યમાં પ્રાકૃતિક ખેતીનો વ્યાપ વધારવા આગામી એક વર્ષમાં રાજ્યના તમામ તાલુકાઓમાં દસ ગામ દીઠ એક ક્લસ્ટર બનાવવામાં આવશે
રાજ્યભરમાં ૧,૫૦૦ જેટલા માસ્ટર ટ્રેઇનર તૈયાર કરવામાં આવશે
પ્રાકૃતિક કૃષિ ક્ષેત્રે ગુજરાત સમગ્ર દેશમાં રોલ મોડલ બનશે
સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલી સાબર ડેરી ખાતે પ્રાકૃતિક ખેતી પરિસંવાદ યોજાયો હતો, જેમાં રાજ્યપાલશ્રી આચાર્ય દેવવ્રતજીએ કૃષિકારો સાથે વાર્તાલાપ કર્યો હતો. રાજ્યપાલશ્રી આચાર્ય દેવવ્રતજીએ જિલ્લાના ખેડૂતો સાથે વાર્તાલાપ કરી ખેડૂતોના અનુભવોની વિગતો મેળવી હતી અને પ્રાકૃતિક કૃષિ કરતા ખેડુતોના મંતવ્યો સાંભળ્યા હતા. ખેડૂતોને માર્ગદર્શન આપતાં તેમણે જણાવ્યું કે પશુધન અને ખેતી એકબીજાના પૂરક છે. બંને સંકલિત હશે તો જ ખેડૂતોને યોગ્ય વળતર મળશે. અરવલ્લી અને સાબરકાંઠાના ખેડૂતો પશુપાલન ક્ષેત્રે માહિર છે. ગુજરાત સરકાર પશુ ધનને બચાવવા કાર્યરત છે. પશુને લાભકારી બનાવી ખેડૂતો લાભ મેળવી શકે છે. પશુઓની નશલ સુધારી તેને વધુમાં વધુ લાભકારી બનાવી શકાય છે. રાજ્યપાલશ્રીએ પશુપાલન અંગે ખેડૂતોને માર્ગદર્શન આપ્યું.
રાસાયણિક ખેતીથી જમીનની ફળદ્રુપતા ઘટી છે, એટલું જ નહીં તેમાંથી ઉત્પન્ન થતા ધાન્યો પણ ઝેરયુક્ત બન્યા છે, જેની નાગરિકોના સ્વાસ્થ્ય ઉપર વ્યાપક અસરો થતાં કેન્સર, હ્રદયરોગ જેવી અસાધ્ય બિમારીઓનું પ્રમાણ સમાજમાં વધ્યું છે. મનુષ્યની સાથે પશુઓમાં પણ કેન્સર જેવા રોગ જોવા મળે છે. કમોસમી વરસાદ, ગ્લોબલ વોર્મિંગનું કારણ પણ રાસાયણિક ખાતર છે. જળવાયુ પરિવર્તનના પડકારો સામે ભારત વર્ષની જમીન, નાગરિકોનું આરોગ્ય, પાણી, પર્યાવરણ અને ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક કૃષિ જ બચાવી શકશે. પ્રાકૃતિક કૃષિએ ધાર્મિક ભાવ નહી, પરંતુ શુદ્ધ વિજ્ઞાન છે તેમ તેમણે ઉમેર્યું હતું.
રાજ્યપાલશ્રીએ જણાવ્યું કે, રાસાયણિક ખેત પદ્ધતિથી જમીનમાં ઓર્ગેનિક કાર્બનમાં ઘટાડો થાય છે. રાસાયણિક ખાતરો અને જંતુનાશક દવાઓના વધુ પડતા વપરાશને પરીણામે જમીન બિનઉપજાઊ બની રહી છે. રાસાયણિક ખેતીથી જમીનની ફળદ્રુપતા ઘટી છે, એટલું જ નહીં તેમાંથી ઉત્પન્ન થતા ધાન્યો પણ ઝેરયુક્ત બન્યા છે.
રાજ્યપાલશ્રીએ ખેડૂતોને ઓર્ગેનિક ( જૈવિક) ખેતી અને પ્રાકૃતિક ખેતી વચ્ચેનો ભેદ સમજાવ્યો. પ્રાકૃતિક ખેતી પદ્ધતિમાં જીવામૃત અને ઘનજીવામૃત દ્વારા જમીનમાં જીવાણું, અળસિયા અને મિત્ર જીવ અસંખ્ય સંખ્યામાં જોવા મળે છે. જેને કારણે જમીનના ઓર્ગેનિક કાર્બનમાં વધારો થાય છે અને જમીન ઉપજાઊ અને ફળદ્રુપ બને છે, એવું દ્રષ્ટાંતો સહિત રાજ્યપાલશ્રીએ સમજાવ્યું હતું.
રાજ્યપાલશ્રીએ ઉમેર્યું કે, ગુજરાતમાં પ્રાકૃતિક ખેતીનો વ્યાપ વધારવા આગામી એક વર્ષમાં રાજ્યના તમામ તાલુકાઓમાં દસ ગામ દીઠ એક ક્લસ્ટર બનાવવામાં આવશે. જેમાં આત્માના અધિકારીઓને પણ જોડવામાં આવશે. રાજ્યમાં મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતો પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળે તે માટે રાજ્યભરમાં ૧,૫૦૦ જેટલા માસ્ટર ટ્રેઇનર તૈયાર કરવામાં આવશે. જેઓ ગામડાઓમાં જઈને દેશી નસલની ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી, જીવામૃત, ઘનજીવામૃત બનાવવા અંગે ખેડૂતોને તાલીમબદ્ધ કરશે.
રાજ્યપાલશ્રીએ માનવતા અને જીવ કલ્યાણ માટે આરંભાયેલા પ્રાકૃતિક કૃષિ અભિયાનમાં સૌ ખેડૂતોને આધુનિક ટેકનોલોજીના વિનિયોગ સાથે જોડાઇ ધરતી માતા અને કૃષિપેદાશોને ઝેરમુક્ત બનાવવા હાકલ કરી હતી.
ગુજરાત આજે તમામ ક્ષેત્રે આગળ વધી દેશને દિશા દર્શન કરી રહ્યું છે, તેમ જણાવતાં રાજ્યપાલશ્રીએ કહ્યું કે, પ્રાકૃતિક કૃષિ ક્ષેત્રે ગુજરાતને સમગ્ર દેશમાં રોલ મોડલ બનાવવામાં આવશે. ગુજરાત પ્રાકૃતિક કૃષિ ક્ષેત્રે શિરમોર બની દેશના ખેડૂતોને પણ પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળવા માટેનું પ્રેરક બનશે એવો વિશ્વાસ રાજ્યપાલશ્રીએ વ્યક્ત કર્યો હતો.
પ્રાકૃતિક ખેતી પરિસંવાદ કાર્યક્રમમાં મંત્રીશ્રી ઉદ્યોગ અને જિલ્લા પ્રભારીમંત્રી શ્રી બળવંતસિંહ રાજપૂતે ખેડૂતોને સંબોધન કરતાં જણાવ્યું કે, રાજ્યપાલશ્રી પ્રાકૃતિક ખેતી અને ગૌપાલન અંગે લોકોને પ્રેરણા આપે છે. રાસાયણિક ખેતીથી જમીનની ફળદ્રુપતા ઘટી છે ધરતી માતાને અને આપણી જાતને બચાવવા માટે રાસાયણિક પદ્ધતિથી થતી ખેતી છોડવી પડશે.
આ કાર્યક્રમ પૂર્વે માનનીય રાજયપાલ શ્રીએ સાબર ડેરી સ્થિત ગુજરાતનું ઇથનોવેટ યુનિટ પ્લાન્ટનું નિરીક્ષણ કરી ત્યાં ચાલતી પ્રક્રિયાની માહિતી મેળવી હતી. આ કાર્યક્રમમાં સાબર ડેરી ઉત્પાદિત ” સાબર મધ”નું લોકાર્પણ કર્યુ હતું. સાથે જ આ કાર્યક્રમમાં સાબરકાંઠા અને અરવલ્લી જિલ્લાના ખેડૂતોના ઉત્કર્ષ અને હિતાર્થ પ્રાકૃતિક કૃષિ અભિયાનમાં સહભાગીદારી કરવા પ્રયત્નશીલ છે તેવાં પ્રગતિશીલ ત્રણ ખેડૂતોનું સન્માન કરવામાં આવ્યું.
આ કાર્યક્રમમાં મંત્રીશ્રી ઉદ્યોગ અને જિલ્લા પ્રભારીમંત્રી શ્રી બળવંતસિંહ રાજપૂત, મંત્રીશ્રી અન્ન, નાગરિક પુરવઠા, સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા શ્રી ભીખુસિંહજી પરમાર, સાંસદશ્રી દિપસિંહ રાઠોડ, હિંમતનગરના ધારાસભ્ય વી.ડી.ઝાલા, જિલ્લા કલેકટર શ્રી એન.એન.દવે, જિલ્લા વિકાસ અધિકારીશ્રી હર્ષદ વોરા, સાબર ડેરીના ચેરમેન શ્રી શામળભાઇ પટેલ, સાબર ડેરી નિયામક મંડળ, જિલ્લા ખેતીવાડી અધિકારી અને આત્મા પ્રોજેકટ નિયામકશ્રી વી.કે.પટેલ , જિલ્લા વહીવટી તંત્રના અધિકારીશ્રીઓ સહિત મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
Forward message
આચાર્ય દેવવ્રત, માનનીય રાજ્યપાલ શ્રી ગુજરાત તા. 6 એપ્રિલ 2023 ને ગુરુવારે સાબર ડેરી આયોજીત પ્રાકૃતિક કૃષિ પરિસંવાદ કાર્યક્રમ માં સાબર ડેરી ખાતે ઉપસ્થિત રહી સાબરકાંઠા અને અરવલ્લી જિલ્લાના ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતી અંગે માર્ગદર્શન અને પ્રેરણા આપનાર છે.
સદર કાર્યક્રમ નું Facebook અને YouTube ઉપર પણ જીવંત પ્રસારણ કરવામાં આવનાર છે આથી રસ ધરાવતા ખેડૂતો અને દૂધ મંડળીઓ ના વધુમાં વધુ સભાસદ કાર્યક્રમ જુએ અને સાંભળે તે માટે વધુમાં વધુ પ્રચાર પ્રસાર કરવા વિનંતી છે જીવંત પ્રસારણ જોવા નીચેની લિંક નો ઉપયોગ કરવા વિનંતી છે