AVS POST

ટૅગ media

  • એક જબરજસ્ત આંદોલન ગોદી મીડિયા સામે જરુરી છે?

    એક જબરજસ્ત આંદોલન ગોદી મીડિયા સામે જરુરી છે?

    રમેશ સવાણી , વડોદરા

    (સંકલન : નિરવ જોશી, M-7838880134)

    એક જબરજસ્ત આંદોલન ગોદી મીડિયા સામે જરુરી છે!

    News24માંથી રાજીનામું આપનાર વરિષ્ઠ પત્રકાર ગરિમા સિંહે લગભગ 27 દિવસ પછી સોશિયલ મીડિયા પર લાઇવ થઈને પોતાના રાજીનામા અને પત્રકારત્વ વિશે ખુલ્લેઆમ વાત કરી.

    તેઓ લગભગ ત્રણ વર્ષથી સિનિયર એક્ઝિક્યુટિવ એડિટર તરીકે કામ કરતા હતા અને પ્રાઇમ-ટાઇમ શો ‘સબસે બડા સવાલ’ની એન્કરિંગ કરતા હતા. તેઓ બોલ્ડ અને સવાલ કરનાર એન્કરિંગ માટે જાણીતા છે.

    તેમણે કહ્યું કે “એ સમય દૂર નથી જ્યારે સરકાર પર સવાલ ઉઠાવવાથી બેકાબૂ લોકો મીડિયા સંસ્થાઓ અને સ્ટુડિયો સુધી પહોંચશે. પત્રકારત્વનો મૂળભૂત હેતુ સરકાર પર સવાલ ઉઠાવવાનો અને જાહેર મુદ્દાઓને ઉજાગર કરવાનો છે. પત્રકારનું કામ સત્તાની પ્રશંસા કરવાનું નથી, સત્તાને સવાલ કરવાનું છે. જો પત્રકારો મુક્તપણે પ્રશ્નો પૂછી શકતા નથી, તો લોકશાહી પર પણ અસર પડશે.”

    છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી, તેમણે સંપૂર્ણ પ્રામાણિકતા સાથે સરકાર પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા, પરંતુ એક સમયે તેમને લાગ્યું કે તેઓ હવે પહેલાની જેમ મુક્તપણે પ્રશ્નો પૂછી શકતા નથી. આ કારણે તેમણે News24માંથી રાજીનામું આપવાનો નિર્ણય લીધો. ગરિમા સિંહને ધન્યવાદ આપવા પડે.
    ▪️
    ગોદી મીડિયા 2014થી ખૂબ મલાઈ ખાઈ રહ્યા છે. લોકોને ધાર્મિક નશો કરાવ્યો છે. ધ્રુવિકરણ કર્યું છે. સત્તાને સવાલ કરવાને બદલે વિપક્ષને સવાલ કર્યા છે. વિપક્ષી નેતાઓનું ચરિત્રહનન કર્યું છે. વડાપ્રધાને 12 વર્ષમાં એક પણ પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરી નથી, તે અંગે ગોદી મીડિયા ચૂપ છે. મુસ્લિમો પ્રત્યે નફરત ફેલાવી છે. પાટલીબદલુઓ વિશે ચૂપ રહ્યા છે. ઈલેક્ટોરલ બોન્ડની અનીતિ/ નોટબંધીની નિષ્ફળતા/ CBI, IT, EDના દુરુપયોગ અંગે અવાજ ઊઠાવ્યો નથી. ચૂંટણી પંચ ભાજપની પાંખની જેમ કામ કરે છે તે અંગે સવાલો ઊઠાવ્યા નથી. ભ્રષ્ટાચારીઓને મંત્રી બનાવ્યા છે તે અંગે મૌન ધારણ કર્યું છે. સત્તાએ સ્વતંત્ર પત્રકારો પર ખોટા કેસો કર્યા છે, ત્યારે મૌન પાળ્યું છે. રાજકીય સ્વાર્થ માટે ધર્મ, મંદિરની રાજનીતિ કરનાર સામે સવાલ ઊઠાવ્યા નથી. લોકશાહી મૂલ્યો-બંધારણીય મૂલ્યો સાથે છેતરપિંડી થઈ રહી છે છતાં અવાજ ઊઠાવ્યો નથી. સત્તા પક્ષના IT Cell દ્વારા જૂઠાણાં/ ગાળો/ અશ્લીલતા રોકટોક વિના ફેલાવાઈ રહી છે પણ ગોદી મીડિયા આંખો બંધ કરીને માત્ર મોદીજીની સ્તુતિમાં મગ્ન છે. સરકારની તમામ મશીનરી મોદીજીની સ્તુતિ કરે છે. કોઈ નાનકડો વિરોધ કરે તો તેને દેશદ્રોહી/ ધર્મદ્રોહી/ વામપંથી/ ટુકડે ટુકડે ગેંગ ઠરાવી દે છે. વિપક્ષ તો દેશદ્રોહી છે તેવી ઈમેજ ગોદી મીડિયાએ ઊભી કરી છે. કોઈ સત્ય ઉચ્ચારે તો ટ્રોલસેના તાત્કાલિક હુમલો કરે છે! સ્વતંત્ર પત્રકારોના સોશિયલ મીડિયા પરના એકાઉન્ટ સસ્પેન્ડ કરાવે છે. મીડિયાની અંધભક્તિના કારણે ન્યાયતંત્ર ચાપલૂસ બની ગયું છે, ચૂંટણીપંચ તો તમામ મર્યાદા વટાવી ચૂક્યું છે. લોકોનો અવાજ દબાવવા ગોદી મીડિયા અને સત્તાપક્ષ બન્ને સક્રિય છે. એટલે જ અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા, લોકશાહીના ચોથા સ્તંભની વિશ્વસનીયતા અને જનહિતના સાચા પ્રશ્નોને ઉજાગર કરવા માટે ‘ગોદી મીડિયા’ સામે એક મજબૂત અને પ્રભાવશાળી જનઆંદોલન ઊભું કરવાની અનિવાર્યતા ઊભી થઈ છે.

    શા માટે આવું આંદોલન કરવું જોઈએ?
    [1] લોકશાહીમાં મીડિયાને સરકારની નીતિઓ પર નજર રાખનાર, સત્તાને જવાબદાર ઠેરવનાર અને જનતાનો અવાજ બનનાર ‘ચોથો સ્તંભ’ માનવામાં આવે છે. જ્યારે મીડિયા પોતાની આ નિષ્પક્ષ ભૂમિકા ભૂલીને કોઈ ચોક્કસ પક્ષ કે સત્તાધીશોના પ્રચારનું માધ્યમ બની જાય છે, ત્યારે લોકશાહી જોખમમાં મૂકાય છે. ઇતિહાસમાં ઘણા ઉદાહરણો છે જ્યાં મીડિયા સત્તાનું સાધન બની ગયું અને તેના પરિણામે સત્તા વધુ કેન્દ્રિત અને બેફામ થઈ હતી. તંદુરસ્ત લોકશાહી માટે મીડિયાને સ્વતંત્ર, નિર્ભીક અને ઈન્વેસ્ટિગેટિવ રહેવું જરૂરી છે, પછી ભલે સત્તા કોઈપણ પક્ષની હોય.​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ સાચા પત્રકારત્વને પુનર્જીવિત કરવા માટે આ પક્ષપાતી વલણ સામે અવાજ ઉઠાવવો જરૂરી છે.

    [2] રોજિંદા જીવનના ગંભીર પ્રશ્નો જેવા કે: મોંઘવારી/ બેરોજગારી/ શિક્ષણ અને સ્વાસ્થ્ય સેવાઓની ગુણવત્તા/ ખેડૂતોની અને શ્રમિકોની સમસ્યાઓ/ આર્થિક અસમાનતા, સામાજિક ભેદભાવ/ પર્યાવરણીય કટોકટી વગેરે મહત્ત્વના મુદ્દાઓ પરથી જનતાનું ધ્યાન હટાવવા માટે જ્યારે મીડિયા બિનમહત્ત્વના કે ધ્રુવીકરણ કરનારા મુદ્દાઓને સ્થાન આપે છે, ત્યારે સામાજિક વિકાસ રૂંધાય છે. જનઆંદોલન દ્વારા મીડિયાનું ધ્યાન ફરીથી જનતાના વાસ્તવિક પ્રશ્નો પર કેન્દ્રિત કરી શકાય છે.

    [3] જ્યારે મીડિયા સત્યની તપાસ (Fact-checking) કર્યા વગર સત્તા કે પ્રભાવશાળી વર્ગનો એજન્ડા ફેલાવવાનું સાધન બની જાય છે, ત્યારે સમાજમાં અવિશ્વાસ અને ભ્રમણાઓ ફેલાય છે. એક વ્યાપક વિરોધ અથવા આંદોલન મીડિયા સંસ્થાઓ પર નૈતિક દબાણ લાવે છે કે તેઓ જવાબદારીપૂર્વક અને પ્રમાણિકપણે સમાચાર પ્રસારિત કરે.

    [4] કોઈપણ સરકાર કે શાસન વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે દોષરહિત હોતી નથી. સરકારની ભૂલો કે ખામીઓની નિષ્પક્ષ ટીકા કરવી એ પત્રકારત્વનું મૂળ કર્તવ્ય છે. જ્યારે મીડિયા ભય કે લોભ વશ માત્ર પ્રશસ્તિગાન (ગુણગાન) કરવા લાગે છે, ત્યારે શાસનમાં પારદર્શિતા નષ્ટ થાય છે. લોકશાહીને જીવંત રાખવા માટે ભયમુક્ત અને નિર્ભીક પત્રકારત્વ અનિવાર્ય છે.

    [5] આવું આંદોલન માત્ર મીડિયા સામેનો વિરોધ નથી, પરંતુ સામાન્ય જનતામાં જાગૃતિ લાવવાનું એક મોટું અભિયાન છે. જ્યારે જનતા પક્ષપાતી અને સત્યથી વેગળા સમાચારોને ઓળખતી થઈ જાય છે અને વૈકલ્પિક, સ્વતંત્ર ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સને પ્રોત્સાહન આપે છે, ત્યારે મુખ્ય પ્રવાહના મીડિયા પર પણ સુધારા માટેનું દબાણ વધે છે.

    લોકશાહીમાં મીડિયાનું મુખ્ય કામ સરકાર અને સત્તાધારીઓ પર નજર રાખવાનું/ ભ્રષ્ટાચાર, દુરુપયોગ અને ભૂલો ઉજાગર કરવાનું/ જાહેર અભિપ્રાય બનાવવાનું અને નાગરિકોને માહિતગાર રાખવાનું છે. જ્યારે મીડિયા આ કામ છોડીને સત્તાની સ્તુતિ કરવા લાગે (પ્રશંસા, પ્રચાર, અથવા મૌન), ત્યારે સત્તા પરનું દબાણ ઘટી જાય છે/ જવાબદારી નબળી પડે છે/ ભૂલો અને અતિક્રમણો સરળતાથી છુપાઈ જાય છે/ નાગરિકો સાચી માહિતી વગર નિર્ણય લે છે/ પરિણામે નબળા અને ક્રિમિનલ શાસકને ચૂંટે છે. એક વખત ક્રિમિનલ ઈસમોના હાથમાં સત્તા આવે એટલે તેઓ કાયમી સત્તામાં ટકવા માટે નાગરિકોનું ધનોતપનોત કાઢી નાખે છે!

    (લેખક પોલીસ ખાતામાં ભૂતપૂર્વ સરકારી અધિકારી રહી ચૂક્યા છે તેઓ સોશિયલ મીડિયામાં અને અલગ અલગ મંચ પર તેમના સ્વતંત્ર વિચારો અને સત્ય પ્રિય લખાણ કરીને ગુજરાતની જનતાને પ્રેરણા આપી રહ્યા છે)

  • KSV દ્વારા સંચાલિત પત્રકારત્વ અભ્યાસક્રમમાં પ્રવેશ શરૂ, 30 જુલાઈ સુધી મળશે તક

    KSV દ્વારા સંચાલિત પત્રકારત્વ અભ્યાસક્રમમાં પ્રવેશ શરૂ, 30 જુલાઈ સુધી મળશે તક

    નીરવ જોશી, ગાંધીનગર (M-9662412621)

    *મીડિયા ક્ષેત્રે કારકિર્દી ઘડવાની સુવર્ણ તક :

    * KSV દ્વારા સંચાલિત પત્રકારત્વ અભ્યાસક્રમમાં પ્રવેશ શરૂ, 30 જુલાઈ સુધી મળશે તક

    ગાંધીનગર, તા. 21/07/2026

    મીડિયા અને પત્રકારત્વ ક્ષેત્રમાં ઉજ્જવળ કારકિર્દી બનાવવા ઇચ્છુક યુવાનો માટે એલ.ડી.આર.પી. કેમ્પસ, કડી સર્વ વિશ્વવિદ્યાલયના પત્રકારત્વ વિભાગ દ્વારા એક વર્ષીય પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ ડિપ્લોમા ઇન જર્નાલિઝમ એન્ડ માસ કોમ્યુનિકેશન (PGDJMC) અભ્યાસક્રમમાં પ્રવેશ પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. આ અભ્યાસક્રમમાં પ્રવેશ મેળવવાની છેલ્લી તારીખ 30 જુલાઈ, 2026 છે.

    આ બે સેમિસ્ટરના વ્યવસાયલક્ષી અભ્યાસક્રમમાં વિદ્યાર્થીઓને પ્રિન્ટ, ઇલેક્ટ્રોનિક, ડિજિટલ અને સોશિયલ મીડિયા, સમાચાર લેખન, રિપોર્ટિંગ, સંપાદન, એન્કરિંગ, જનસંપર્ક, ફોટો જર્નાલિઝમ અને મીડિયા મેનેજમેન્ટ જેવા વિષયોમાં થિયરી સાથે પ્રાયોગિક તાલીમ આપવામાં આવશે. મીડિયા ક્ષેત્રના અનુભવી અધ્યાપકોના માર્ગદર્શન હેઠળ વિદ્યાર્થીઓને આધુનિક મીડિયા ઉદ્યોગની જરૂરિયાતોને અનુરૂપ કૌશલ્ય વિકસાવવાની તક મળશે.

    કોઈપણ વિષયમાં સ્નાતક થયેલા વિદ્યાર્થીઓ આ અભ્યાસક્રમમાં પ્રવેશ માટે પાત્ર છે. ખાસ વાત એ છે કે વર્ગો સાંજના સમયે યોજાતા હોવાથી નોકરી કરતા, સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારી કરતા તેમજ અન્ય ઉચ્ચ અભ્યાસ સાથે જોડાયેલા વિદ્યાર્થીઓ માટે પણ આ અભ્યાસક્રમ અનુકૂળ રહેશે.

    મીડિયા ક્ષેત્રમાં રિપોર્ટર, ન્યૂઝ એન્કર, કન્ટેન્ટ રાઇટર, ડિજિટલ મીડિયા એક્ઝિક્યુટિવ, સોશિયલ મીડિયા મેનેજર, પીઆર પ્રોફેશનલ અને ફોટો જર્નાલિસ્ટ જેવી વિવિધ કારકિર્દીની તકોને ધ્યાનમાં રાખીને આ અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.

    પ્રવેશ અને અભ્યાસક્રમ અંગે વધુ માહિતી માટે મો. 8401863229 પર સંપર્ક કરી શકાય છે અથવા પત્રકારત્વ વિભાગ,

    એલ.ડી.આર.પી. કેમ્પસ, સેક્ટર-15, ગાંધીનગર ખાતે રૂબરૂ મુલાકાત લઈ શકાય છે.

    સંપર્ક :
    પત્રકારત્વ વિભાગ, એલ.ડી.આર.પી. કેમ્પસ, કડી સર્વ વિશ્વવિદ્યાલય, સેક્ટર-15, ગાંધીનગર
    મો. : 8401863229

  • બ્રેકિંગ ન્યુઝના સર્જક ટેડ ટર્નર: જેમણે સમાચારોને સમયની સીમામાંથી આઝાદ કર્યાં

    બ્રેકિંગ ન્યુઝના સર્જક ટેડ ટર્નર: જેમણે સમાચારોને સમયની સીમામાંથી આઝાદ કર્યાં

    રાજ ગોસ્વામી (સ્વતંત્ર એડિટર લેખક પત્રકાર)

    બ્રેકિંગ ન્યુઝના સર્જક ટેડ ટર્નર: જેમણે સમાચારોને સમયની સીમામાંથી આઝાદ કર્યાં

    6ઠ્ઠી મેના રોજ દુનિયામાં લોકોએ તેમની 24 કલાકની ન્યૂઝચેનલ પર સમાચાર સાંભળ્યા કે ટેડ ટર્નર હવે નથી રહ્યા, ત્યારે તે એક વ્યક્તિના જવાની સમાચાર નહોતા, તે એક એવા યુગનું પ્રકરણ બંધ થવાની ક્ષણ હતી, જેણે સમયને જોવાની, સમજવાની અને મહેસૂસ કરવાની આપણી રીત બદલી નાખી હતી. 87 વર્ષની વયે તેમનું જવું એ પેઢીનું પણ અવસાન હતું, જેણે મીડિયાને સીમિત બારીઓમાંથી કાઢીને એક નિરંતર વહેતી ધારા બનાવી દીધું હતું.

    આજે બ્રેકિંગ ન્યૂઝ અને 24ની ન્યૂઝ સાઈકલની નવાઈ નથી- અથવા એવું કહો કે તેના વગર આપણને ચાલતું નથી- તો તેના પાયામાં ટેડ ટર્નર નામના આ અમેરિકન બિઝનેસમેનનો હાથ છે. અમેરિકાનો મીડિયા ઉદ્યોગ- જ્યારે એવું માનતો હતો કે લોકોને અડધા કે એક કલાકે ન્યૂઝ અપડેટ સિવાય વધુ રસ નથી, ત્યારે ટર્નરે તેમના ક્ષેત્રના લોકોની ઠઠ્ઠામશ્કરી વચ્ચે સમાચારો પીરસવાની એક એવી કલ્પના કરી હતી, જે અમુક દાયકામાં જ પૂરી દુનિયામાં ટેલિવિઝન ન્યૂઝના ક્ષેત્રે ક્રાંતિ લાવી દેવાની હતી.

    1970ના દાયકામાં અમેરિકામાં સમાચારો અખબારોના પાનામાંથી નીકળીને ટેલિવિઝનના સ્ક્રીન પર આવી ગયા હતા. અખબારના સમાચારો 24 કલાક પછી ઘરમાં આવતા હતા, પણ ટેલિવિઝને તેને રોજ સાંજે પ્રસારિત કરવાનું શરુ કર્યું હતું. લોકો તેમના દિવસનો એક હિસ્સો ‘ન્યૂઝ-ટાઈમ’ માટે સુરક્ષિત રાખતા હતા. સમાચારો એક શો હતા, નિરંતર પ્રવાહ નહીં.

    તે વખતે, વિજ્ઞાપનની દુનિયાના માંધાતા રોબર્ટ એડવર્ડ ટર્નરના 41 વર્ષના દીકરા ટેડ ટર્નરને- જેણે પિતાના વ્યવસાયનું સંચાલન હાથમાં લઇ લીધું હતું- તેમાં એક ખોટ દેખાઈ હતી; દુનિયા તો હર સમય બદલાઈ રહી છે, તો તેના સમાચારો શા માટે એક નિશ્ચિત સમયે જ આવે છે? ટર્નર બિઝનેસમેન હતા, પત્રકાર નહીં, પણ તેમને ‘સંભાવના’ને પારખતાં આવડતું હતું. તેમની પાસે અમેરિકામાં કેબલ ટેલિવિઝનનું તેજીથી વધતું નેટવર્ક હતું, જેમાં સમયની કોઈ પાબંધી નહોતી. ટર્નરને એક વિચાર આવ્યો; જો 24 કલાકના ટેલિવિઝન કાર્યક્રમો હોય, તો સમાચારો કેમ નહીં?

    આ વિચાર પરથી તેમણે 1980માં તેમણે Cable News Network (CNN) નામની 24 કલાકની ન્યૂઝચેનલ શરુ કરી, ત્યારે મીડિયા જગતે તેને ગંભીરતાથી લીધી નહોતી. એ લોકો તેને મજાકમાં ‘ચિકન નૂડલ ન્યૂઝ’ કહેતા હતા. ટીકાકારોનો તર્ક એવો હતો કે ન તો એટલા સમાચારો હોય છે કે 24 કલાક ચેનલ ચાલી શકે અને ન તો લોકોમાં એટલી બધી ઉત્સુકતા હોય છે કે દર મિનીટે ન્યૂઝ ચેક કરી લે. જાહેરખબરો આપવા વાળાને પણ એમાં સંશય હતો, અને અનુભવી પત્રકારો પણ આને અસંભવ પ્રયોગ માનતા હતા.

    ટર્નરની પાસે અલગ જ વિશ્વાસ હતો. 1980માં તેમણે અમેરિકાની (અને દુનિયાની પણ) પહેલી 24 કલાક ન્યૂઝ આપતી ચેનલ Cable News Network લોન્ચ કરી, ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું, ‘અમે ત્યાં સુધી પ્રસારણ બંધ નહીં કરીએ, જ્યાં સુધી દુનિયા ખતમ ન થઇ જાય…અને દુનિયાનો અંત આવશે તે સમાચાર પણ અમે આપતા હોઈશું.’ આ કથન જેટલું નાટકીય હતું, એટલું જ ટર્નરની દ્રષ્ટિનું પ્રતિક હતું. એ કહેવા માંગતા હતા કે સમાચારો હવે ‘સમાપ્ત’ નહીં થાય; તે નિરંતર ચાલતા રહેશે.

    શરૂઆત આસાન નહોતી. સંસાધન સીમિત હતાં, દર્શકો ઓછા હતા, અને વિશ્વાસ બનાવવો અઘરો હતો. પણ ધીરે-ધીરે લોકોની આદતો બદલાવા લાગી. તેઓ નિશ્ચિત સમયે ન્યૂઝ બુલેટિનનો ઈન્તેજાર કરવાને બદલે, જ્યારે ઈચ્છે ત્યારે જોવા લાગ્યા. આ એક સૂક્ષ્મ પણ ઊંડો બદલાવ હતો; સમાચારો હવે ‘ઇવેન્ટ’ રહ્યા નહોતા, હવે તે ‘બ્રેકિંગ ન્યૂઝ’ બની ગયા હતા.

    આમાં નિર્ણાયક ક્ષણ આવી 1991માં, જ્યારે ગલ્ફ યુદ્ધ શરુ થયું. તે વખતે દુનિયાને પહેલીવાર યુદ્ધને લગભગ રીયલ ટાઈમમાં જોયું. બગદાદથી લાઈવ રિપોર્ટીંગ, બોમ્બમારાના અવાજો અને ઉડતાં જેટ ફાઈટર વિમાનો- બધું જ સીએનએનના સ્ક્રીન પર હતું. આ જ એ ક્ષણ હતી, જ્યારે 24 કલાકની ન્યૂઝ ચેનલની ઉપયોગીતા પર કોઈ સવાલ રહ્યો નહોતો. દુનિયાના બાકી દેશોમાં પણ દર્શકોને માત્ર ઘટનાના સમાચાર જ જોઈતા નહોતા; તેમને ઘટના ઘટતી જોવી હતી.

    ટર્નરની સૌથી મોટી ઉપલબ્ધિ કદાચ એ જ હતી કે તેમણે સમાચારોના ‘સમય’ને બદલી નાખ્યો હતો.સાથે સાથે તેમણે સમાચારોનું ‘સ્વરૂપ’ પણ બદલી નાખ્યું હતું. 24 કલાકનું આ મશીન ચલાવવા માટે લગાતાર સામગ્રીની જરૂર હતી- અને એમાંથી જ ‘બ્રેકિંગ ન્યુઝ’ની સંસ્કૃતિ પેદા થઇ. દરેક ઘટનાને તરત બતાવવાની હોડ, દરેક અપડેટને ‘તાજા’ બનાવવાનો દબાવ, અને વચ્ચેના સમયને ભરવા માટે વિશ્લેષણ, ડિબેટ અને અટકળો- આ બધું એ જ મોડેલની દેન છે.

    ભારત જેવા દેશમાં આ ક્રાંતિનો પ્રભાવ સાફ દેખાયો હતો. 1990ના દાયકાના અંત અને 2000ના દાયકાના પ્રારંભમાં જ્યારે ખાનગી ન્યૂઝ ચેનલોનો વિસ્તાર થયો, તેમણે પણ એ જ 24 કલાકનું મોડેલ અપનાવ્યું હતું. આજે આપણે ત્યાં સેંકડો ચેનલો છે, જે દિવસ-રાત સમાચારો પીરસે છે- ક્યારેક ગંભીર, ક્યારેક સનસનાટીપૂર્ણ, કયારે માહિતીપ્રદ, તો ક્યારેક શોરબકોરથી ભરપુર. આ બધું ટેડ ટર્નરના કારણે શરુ થયું હતું.

    પરંતુ ટર્નરની કહાની કેવળ એક સફળ આઈડિયાની જ કહાની નથી; તે એક એવા સાહસની કહાની પણ છે, જે નિષ્ફળતાની સંભાવના છતાં તેમણે આગળ વધાર્યું હતું. તેમણે તેમની કારકિર્દીમાં અનેક ઉતાર-ચઢાવ જોયા હતા- આર્થિક સંઘર્ષ, વ્યક્તિગત પછડાટો અને વ્યવસાયની પ્રતિસ્પર્ધા. પણ એક ચીજ સ્થિર રહી; તેમનો વિશ્વાસ કે મીડિયા સીમાઓમાં કેદ રહેવું ન જોઈએ.

    આજે એ માનવું મુશ્કેલ નથી કે અગર ટેડ ટર્નર ના હોત, તો આપણી દુનિયા અલગ જ હોત. કદાચ આપણે હજુ પણ સમાચારો માટે સાંજનાં ન્યૂઝ બુલેટિનની રાહ જોતા હોત, અને દુનિયાની ઘટનાઓ ‘વાસી’ થઇ જઈને આપણી પાસે આવતી હોત. ટર્નરે સમયને સંકુચિત કરી દીધો હતો; ઘટનાઓ અને દર્શકો વચ્ચેનું અંતર લગભગ ખતમ કરી નાખ્યું હતું.

    ‘હું 75નો છું, હવે કેટલું જીવીશ? કદાચ 80?’ 2013માં તેમના જન્મદિવસ પર ટેડ ટર્નરે એક પત્રિકાને ઇન્ટરવ્યુમાં સહજ ભાવે આમ કહ્યું હતું. પત્રકાર પેટી સેલર્સે હસીને કહ્યું હતું,’90 કેમ નહીં?’ તો ટર્નરે જવાબ વાળ્યો હતો,’સંભવ તો છે…પણ હું વ્યવહારિક વાત કરી રહ્યો છું.’

    પછી તેમણે એવી વાત કરી હતી, જે તેમના વ્યક્તિત્વને સમજવાની ચાવી પણ છે; ’75ની ઉંમરે કશું નવું કરવા માટે મોડું થઇ ગયું છે, ખાસ કરીને એવાં કામો માટે જેને સફળ થતાં વર્ષો લાગે છે. હું એવું કશું શરુ કરવા નથી માંગતો, જેની સફળતા પહેલાં હું મરી જાઉં અથવા અપંગ થઇ જાઉં.’

    પણ વિડંબના જુવો, જે વ્યક્તિને 75ની ઉંમરે નવું શરુ કરવા માટે સમય ઓછો લાગતો હતો, તેણે 1980માં જે શરૂઆત કરી હતી, તે આજે તેમના મૃત્યુ પછી પણ દુનિયાની ધડકનોને નિયંત્રિત કરી રહી છે. ટેડ ટર્નર કદાચ તેમના જીવનની અવધિને લઈને વ્યવહારિક હતા, પણ તેમની કલ્પનાની ઉંમર એના કરતાં બહુ લાંબી નીકળી હતી.

    – રાજ ગોસ્વામી

  • શાંતિ, એકતા અને વિશ્વાસનું વાતાવરણ સર્જવા માટે બ્રહ્માકુમારી વડે મીડિયા કોન્ફરન્સ 2025નું આયોજન કરાયું

    શાંતિ, એકતા અને વિશ્વાસનું વાતાવરણ સર્જવા માટે બ્રહ્માકુમારી વડે મીડિયા કોન્ફરન્સ 2025નું આયોજન કરાયું

    નીરવ જોશી , હિંમતનગર (M-9106814540, 9662412621(WA)

    પત્રકારોના કાર્યોમાં અધ્યાત્મના તેમજ માનવીય જીવનમાં શાંતિ, એકતા અને વિશ્વાસના ત્રિવેણી સંગમરૂપી જીવનદર્શન અને આત્મીય સભર પ્રેરણા કરાવતી અનોખી મીડિયા કોન્ફરન્સ આબુ સ્થિત શાંતિ થી ઉભરાતા શાંતિવન પરિસરમાં આયોજિત થઈ ગઈ હતી અને ખૂબ સફળ થઈ હતી… પ્રસ્તુત છે કેટલાક યાદગાર અંશ….

    બ્રહ્માકુમારીઝ આબુરોડ ખાતે સમાજ અને દેશમાં શાંતિ,એકતા અને વિશ્ર્વાસનું દિવ્ય વાતાવરણ પેદા કરવા પત્રકારોની પ્રેરણાદાયી કોન્ફરન્સ..

    નેગેટિવ વાતાવરણ કોઈ પણ પરિવાર, સમાજ કે દેશને નબળો બનાવે છે.રાષ્ટ્ર અને સમાજની મજબૂતાઈ માટે પોઝીટીવ વાતાવરણ અતિ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.દેશની ચોથી જાગીર ગણાતા પત્રકારોની ભૂમિકા કોઈ પણ સમાજ કે રાષ્ટ્રને મજબૂત બનાવવા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.તારીખ 26-9-2025 શુક્રવારથી તારીખ 30-9-2025 મંગળવાર સુધી શાંતિવન, બ્રહ્માકુમારીઝ, આબુરોડ ખાતે સમગ્ર દેશવિદેશના પત્રકારોની ખૂબ જ પ્રેરણાદાયી કોન્ફરન્સ-2025નું સૂક્ષ્મતાસૂક્ષ્મ,દિવ્યાતિદિવ્ય અને ભવ્યાતિભવ્ય આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. મીડિયા રીંગ વડે ત્રણ દિવસીય ચિત્ર પ્રદર્શન પણ આયોજિત કરાયું હતું.

    રાજસ્થાનના મહામહિમ રાજયપાલ હરિભાઉ બાગડેજી દ્રારા આ કોન્ફરન્સનું દીપપ્રાગટ્ય દ્રારા ઉદઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું.

    ભારત દેશના તમામ રાજ્યો તેમજ નેપાળ દેશ સહિત તમામ જગ્યાએથી 1100 ઉપરાંત પત્રકારો ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

    મીડિયા વીગના બ્રહ્માકુમાર શાન્તનુજી સહિત સમગ્ર ટીમનું પ્લાનીગ કાબિલેદાદ હતું.ઉતર ગુજરાત મીડિયા વીગના બ્રહ્માકુમાર શશીકાંતભાઈ ત્રિવેદીની વિશેષ લાગણીને લીધે તેમજ અમારા હિંમતનગરના બ્રહ્માકુમારી સેન્ટરના આદરણીય દીદી જ્યોતિબેન તેમજ તેમના સહાયક બ્રહ્માકુમાર નરેશભાઈ પટેલ અને ઈડરના બ્રહ્માકુમાર રાકેશભાઈ ડાભી ના આત્મીયતા સભર સહયોગથી આ કોન્ફરન્સમાં ખૂબ ઝડપથી જવાનું થયું.

    આ કાર્યક્રમ મોટાભાગે હિન્દી મીડિયા કે હિન્દી ભાષાના પત્રકારો માટે હતું પરંતુ તેમાં ગુજરાતના એક ડઝન જેટલા પત્રકારો હાજર રહ્યા હતા જેમાં ડીસા ,ભુજ અને વિરમગામથી તેમજ હિંમતનગર થી પણ પત્રકાર/ સંપાદક ઉપસ્થિત રહ્યા હતા

    ડીસાથી જાણીતા સાહિત્યકાર કનુભાઈ આચાર્ય,કોલમિસ્ટ ભગવાનભાઈ બંધુ, નાથાલાલ બ્રહ્મક્ષત્રિય, ફોટોગ્રાફર ચંદુભાઈ એટીડી, મનોજભાઈ ચૌહાણ, લક્ષ્મીબેન આચાર્ય,ચારૂબેન ઠક્કર સહિત સૌએ આ કોન્ફરન્સમાં હાજરી આપી સમગ્ર આયોજનનું સંપૂર્ણ અવલોકન કર્યું તેમજ કોન્ફરન્સની સંપૂર્ણ માહિતી મેળવી.

    પ્રિન્ટ મીડિયા, ઈલેક્ટ્રોનિક મીડિયા, સોશિયલ મીડિયા,ડીજીટલ મીડિયા અને ખાસ કરીને એ.આઈ.ઉપર અલગ અલગ વક્તાઓએ વિસ્તૃત માહિતી આપી.

    ખૂબ જ અનુભવી, સંઘર્ષશીલ, પ્રગતિશીલ અને માહિતીસભર વકતાઓએ મીડિયા જગતના આપણા ભવ્ય ભૂતકાળથી લઈને વર્તમાન સમયની સમસ્યાઓ,સગવડો અને પત્રકારોના પોઝીટીવ સંગઠન વિષે રસપ્રદ વાતો કરી.

    ભારત અને વિશ્ર્વમાં અનેક જગ્યાએ વિવિધ કારણોસર કોઈને કોઈ સંસ્થા કે પક્ષ દ્રારા પત્રકારોનાં સંમેલનો કે કોન્ફરન્સ થાય છે.આ બધામાં ક્યાંક કોઈકનો નીજી સ્વાર્થ હોય છે.બ્રહ્માકુમારીઝ દ્રારા થતી મીડિયા કોન્ફરન્સમાં સમાજ કે રાષ્ટ્રને મજબૂત બનાવવા માટે સંપૂર્ણપણે એક નવી પોઝીટીવ દિશા આપવામાં આવે છે.

    ચારપાંચ દિવસની કોન્ફરન્સમાં અપાતી માહિતી અને મનોમંથનના અંતે પત્રકારો રિલેક્સ, રીફ્રેશ, રીચાર્જ થઈ ભવિષ્યમાં સારી રીતે રીસેટ થવા ઘણું બધું ભાથું લઈને જાય છે.નેગેટીવ વિચારોને જીવનમાંથી રીમુવ કરી એક નવા રીમોટ સાથે પોતાના જીવનને તો સુધારે જ છે પણ રાષ્ટ્રને મજબૂત બનાવવાનો અનેરો-અનોખો સંકલ્પ કરે છે.

    ભારત દેશની આજુબાજુ શ્રીલંકા, બાંગ્લાદેશ,નેપાળ જેવા દેશોમાં તાજેતરમાં થયેલ અરાજકતા, અશાંતિ અને સતા પરિવર્તનમાં મીડિયાની ભૂમિકા ખૂબ જ મહત્વની અને મોટાભાગે નેગેટિવ રહી છે.

    વર્તમાન સમયમાં તલવાર કરતાંય કલમ વધારે મજબૂત ગણાય છે.

    આઝાદીની ચળવળ વખતે પત્રકારોની ભૂમિકા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ રહી હતી.સુશાસન માટે પત્રકારોની જાગૃતિ ખૂબ જ અસરકારક અને અગત્યની છે.તંત્રી,ખબરપત્રી, ફોટોગ્રાફર,પ્રેસ સ્ટાફ એમ બધાનું સંકલન હોય ત્યારે એક સારૂં અખબાર બહાર પડે છે.સારૂ નેટવર્ક અને સારા ફેરિયા હોય ત્યારે અખબાર લોકોના ઘર સુધી પહોંચે છે.આ બધા જ પોઝીટીવ હોય ત્યારે જ પોઝીટીવ સમાચારો થકી સમાજ અને રાષ્ટ્ર મજબૂત બને છે.આવી જ વ્યવસ્થા ઈલેક્ટ્રોનિક મીડિયામાં હોય છે.

    સમયાંતરે સોશીયલ મીડિયા કે ડીજીટલ મીડિયાનું જોર વધી રહ્યું છે પણ તેમાં નકારાત્મક ઘણું પીરસાઈ રહ્યું છે.માણસ સાવચેતી ના રાખે તો અનર્થ થવાનો ઘણો સંભવ છે. કુલ ચાર દિવસની કોન્ફરન્સમાં અનેક વિષયો પર વિચાર મંથન થયું એટલું જ નહીં પરંતુ નવા આવેલા પત્રકારોને ,સંપાદકોને બ્રહ્માકુમારી શાંતિવન તેમજ આબુરોડ પર અન્ય બ્રહ્માકુમારી વડે વિકાસ કરેલા પરિસર તેમજ માઉન્ટ આબુ પહાડ હીલ સ્ટેશન પર આવેલા પાંડવ વન ,શાંતિ સરોવર, પીસ પાર્ક જેવા સ્થળોની મુલાકાત લેવાનો પણ સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત થયું!!! સમગ્ર કાર્યક્રમનું સફળ સંચાલન કરવામાં ભારતભરમાંથી આવેલા અને મીડિયા wing સાથે સંકળાયેલા બ્રહ્માકુમારી ભાઈ બહેનોએ ખૂબ પરિશ્રમ કરીને બધાને અનેરી પ્રેરણા પૂરી પાડી હતી.

    ઓમ શાંતિ

    कार्ययोजना – राष्ट्रीय मीडिया सम्मेलन – 2025 (26 से 30 सितम्बर 2025, शान्तिवन, आबूरोड )


    प्रजापिता ब्रह्माकुमारी ईश्वरीय विश्व विद्यालय के मीडिया विंग की ओर से मुख्यालय शान्तिवन परिसर, आबूरोड में 5 – दिवसीय (26 से 30 सितम्बर 2025) राष्ट्रीय मीडिया सम्मेलन का आयोजन हुआ । इस आयोजन का विषय – “समाज में शान्ति, एकता और विश्वास को बढ़ावा देने में मीडिया की भूमिका” था। इस मीडिया सम्मेलन के विभिन्न विषय इस प्रकार हैं- दैनिक जीवन में आध्यात्मिकता और ध्यान, आतंरिक ‘स्व’ की खोज, सर्वोच्च सत्ता की पहचान, राजयोग ध्यान के चमत्कार, सफल जीवन के लिए कर्म दर्शन, जनसंचार में पारदर्शिता और विश्वास, आध्यात्मिक शक्ति से चुनौतियों पर विजय, समाज पर सोशल मीडिया का प्रभाव – नियमन के लिए कदम, नैतिक और जिम्मेदार पत्रकारिता को प्रोत्साहित करना, एकता और विश्वास के सेतु निर्माण में जनसंपर्क की भूमिका, समग्र कल्याण के लिए डिजिटल डिटॉक्स, भविष्य की आदर्श पत्रकारिता के लिए कृत्रिम बुद्धिमत्ता एवं सोशल मीडिया अंतरात्मा की आवाज़ एक बेहतर दुनिया के लिए मीडिया |


    सम्मेलन में विचार-विमर्श के बाद अनुकरण के लिए कार्ययोजना इस प्रकार है-
    1. “विश्व की वर्तमान स्थिति के लिए हम स्वयं ज़िम्मेदार हैं, न कि सर्वोच्च सर्वशक्तिमान सत्ता और इसलिए इसे बदलने के लिए भी हम ही उत्तरदायी हैं। यह परिवर्तन स्वयं को बदलने से शुरू होता है ।
    मीडियाकर्मियों को सलाह दी जाती है या यूँ कहें कि अनुरोध किया जाता है कि वे अपनी रिपोर्टिंग में सटीकता सुनिश्चित करने, फर्जी खबरों से बचने और अन्य मनुष्यों, संस्थाओं और विभिन्न संस्कृतियों की गरिमा का सम्मान करने के लिए सर्वोत्तम संभव प्रयास करें और सटीकता, पारदर्शिता, निष्पक्षता और जवाबदेही के लिए आचार संहिता लागू करें।
    2. शांतिपूर्ण और सुखी जीवन लिए सौहार्दपूर्ण और आदर्श संबंध बनाए रखने का लाभ प्राप्त करने हेतु आध्यात्मिक शक्ति के माध्यम से क्रोध, लोभ, वासना आदि जैसी व्यक्तिगत कमजोरियों को दूर करने का प्रयास करें।
    3. यह शांति के लिए एकता और विश्वास बनाए रखने का समय है और मीडिया को अपनी सामग्री में सामाजिक, आध्यात्मिक, पर्यावरणीय और मानवीय मुद्दों को स्थान देना चाहिए ।
    4. मानव मन की शक्ति को पहचानते हुए, जैसा कि कहावत है, “युद्ध लोगों के मन में शुरू होते हैं”, वैसे ही शांति भी लोगों के मन में शुरू होती है। इसलिए मीडियाकर्मियों को ध्यान के अभ्यास पर स्वयं को केंद्रित करना चाहिए जो आंतरिक आत्मा को समृद्ध और सशक्त बनाता है। जो पेशे में उत्कृष्टता और विशेषज्ञता लाता है।
    5. तथ्यों की जाँच, गलत सूचनाओं का पता लगाने और विशेष रूप डिजिटल प्लेटफॉर्म पर गोपनीयता की सुरक्षा के लिए एआई जैसी उन्नत तकनीक का उपयोग करना ।
    6. ऐसी सामग्री के सह-प्रबंधन में लोगों को शामिल करना, जो वास्तविक आवाज़ और समाधानों को प्रतिबिंबित करती हो। पहुँच, भावनात्मक सम्बन्ध और सकारात्मक व्यवहार परिवर्तन पर मीडिया नज़र रखें। जमीनी स्तर पर सशक्तिकरण के लिए स्थानीय रेडियो पॉडकास्ट और नागरिक पत्रकारिता को मज़बूत बनाएँ।

    *एक स्वर में बोले सारे पत्रकार, ब्रह्माकुमारीज़ ने हमें ज्ञान का प्रयोग करना सिखाया*
    *राष्ट्रीय मीडिया कॉन्फ्रेंस में पत्रकारों ने बांटे अनुभव*
    *अनुभवों के आदान-प्रदान का अनूठा सत्र आयोजित*

    आबू रोड़/29 सितम्बर 2025। ब्रह्माकुमारीज़ के मीडिया विंग द्वारा आयोजित राष्ट्रीय मीडिया कॉन्फ्रेंस में पत्रकारों ने अपने अनुभव बांटें। कॉन्फ्रेंस में अनुभवों के आदान-प्रदान का सत्र आयोजित किया गया। इस अनूठे सत्र में बहुत ही आत्मीय माहौल नज़र आया।
    देश भर से आये करीब डेढ़ हजार पत्रकारों ने मीडिया कॉन्फ्रेंस में शांति, एकता और विश्वास को समाज का स्थायी भाव बनाने को लेकर चर्चा की। सभी ने एक स्वर में यह माना कि ब्रह्माकुमारीज़ ने हमें ज्ञान का प्रयोग करना सिखाया।
    *स्वर्ग देखना है तो ब्रह्माकुमारीज़ आकर देखो-कनुभाई आचार्य*
    डिसा से आये राष्ट्रपति पुरस्कार प्राप्त वरिष्ठ स्तम्भकार कनुभाई आचार्य ने कहा कि मुझे कॉन्फ्रेंस के पहले ही दिन पत्रकारों के लिए ‘पत्रकार मनीषी’ शब्द सुनकर बहुत आनंद हुआ। ब्रह्माकुमारीज़ हमें मनीषी होने का संकेत दे रही हैं। ज्ञान से पवित्र कुछ नहीं है। ब्रह्माकुमारीज़ ने हमें ज्ञान का प्रयोग करना सिखाया। जब मैं पहली बार यहां आया तो मेरे मन में आया स्वर्ग यहीं है। सतयुग का स्वर्ग देखना है तो ब्रह्माकुमारीज़ आकर देखो।

    *नेपाल में ब्रह्माकुमारीज़ के सेंटर पर लोगों ने शरण ली-सुरेंद्र सिंह डोंगरा, नेपाल*
    हिमालिनी पत्रिका के दिल्ली ब्यूरो चीफ नेपाल निवासी सुरेंद्र सिंह डोंगरा ने अनुभव सुनाते हुए कहा कि दो दशकों से अधिक समय से आता रहा हूँ। मैंने बहुत ही आनंद लिया। सब एक से एक वक्ताओं को सुना। ब्रह्माकुमारीज़ में पत्रकारों को आना ही चाहिए। कुछ बेहतर करने के लिए आपको ऑलराउंडर होना ही चाहिए। जब पूरी दुनिया की नज़र नेपाल में थी, तब पोखरा में ब्रह्माकुमारीज़ के सेंटर में कई लोगों ने शरण ली। यह संकेत देता है कि ब्रह्माकुमारीज़ ने शांति का संदेश दिया है कि वहां कोई आगजनी नहीं हुई। मैं भाग्यशाली हूँ कि मेरा भी यहां आना होता है। 8 ज़ोन में नेपाल बंटा हुआ है। नेपाल में 78 ब्रह्माकुमारीज़ सेंटर हैं।

    *जीवन में बैलेंस सीखना हो तो ब्रह्माकुमारीज़ आइये-विशाल यादव*
    रायपुर से आए जनमंत्र न्यूज़ के संपादक विशाल यादव ने कहा कि मैंने हमेशा फील्ड की पत्रकारिता की है। पिछले 12 सालों से मैं इस संस्था से जुड़ा तो कई सारे परिवर्तनों को महसूस करेंगे। पत्रकारों पर बहुत प्रेशर होता है तो वह बहुत जल्द रिएक्ट करते हैं, लेकिन जब हम ब्रह्माकुमारी बहनों की त्याग तपस्या देखते हैं तो हम सकरात्मक परिवर्तन महसूस करते हैं। जीवन में बैलेंस सीखना हो तो यहां आइये। ऐसे आयोजन केवल ब्रह्माकुमारीज़ संस्थान ही कर सकता है। ये संस्था जीवन जीने की कला सिखाती है।

    *43 वर्ष से ब्रह्माकुमारीज़ का मीडिया विंग मीडिया कॉन्फ्रेंस आयोजित कर रहा है-शशिकांत भाई*
    डिसा से आये वरिष्ठ पत्रकार बीके शशिकांत भाई ने कहा मैं 1978 में पहली बार ब्रह्माकुमारीज़ आया। दादी प्रकाशमणि जी मुख्य प्रशासिका थीं। करुणा भाई ने हमें 3 महीने मीडिया की ट्रेनिंग दी थी। दादी जी ने कहा बहुत अच्छा कार्य कर रहे हो। समाज मे सकारात्मकता लाने पर समाज अच्छा होगा। ऐसा करके 1983 से 43 वर्ष से यहां मीडिया कॉन्फ्रेंस चल रही है। मेरे अभी तक 16 हजार आर्टिकल छप चुके हैं। इतने पत्रकार आये, मेडिटेशन किया और शांति को जीवन मे उतारा।

    *पत्रकार सत्य को सामने रखते हैं- गणेशदत्त जोशी*
    मीडिया विंग के एडिशनल जोनल कोऑर्डिनेटर गणेशदत्त जोशी ने कहा कि दुनिया डॉक्टर्स को नेक्स्ट टू गॉड कहते हैं लेकिन मैं “मीडिया प्रोफेशनल्स आर नेक्स्ट टू गॉड” कहता हूं क्योंकि वो सत्य को सामने रखते हैं। पत्रकार लेखनी द्वारा समाज को प्रभावित और प्रकाशित करता है।पूर्व राष्ट्रपति एपीजे अब्दुल कलाम जब डीआरडीओ में रहते ज्ञान सरोवर आये थे तो उन्होंने कहा था कि आज मुझे यह बात समझ में आई कि भारत ने किसी पर आक्रमण क्यों नहीं किया क्योंकि भारत में आध्यात्मिक शक्ति है, जो मुझे ब्रह्माकुमारीज़ में आकर समझ में आई।

    *अब आकर पछता रहा हूँ कि मैं ब्रह्मकुमारीज इतना लेट क्यों आया- प्रेम कुमार*
    बिहार श्रमजीवी पत्रकार संघ के महासचिव प्रेम कुमार ने कहा कि हम हर बार ब्रह्मकुमारीज का निमंत्रण मिलने पर सोचते थे कि ऐसे सम्मेलन होते रहते हैं, लोग जाते होंगे, लेकिन हमने आने का प्रयत्न नहीं किया। इस बार भी हम अनमने मन से आए थे। लेकिन अब आकर पछता रहा हूँ कि मैं इतना लेट क्यों आया। मुझे तो पहले आना चाहिए था। व्यक्ति जब सारे सिस्टम से हार जाता है तो उसे आखिरी में पत्रकार याद आते हैं। हम साधारण नहीं हैं। हमने जरूर कुछ अच्छे कर्म किए हैं, तब ही पत्रकार बने हैं। आप सब सत्य का साथ दीजिए। आज पांडव भवन जाकर ब्रह्मा बाबा की जीवन यात्रा देखी। उन्होंने जो सपना देखा, उसे हमें साकार करना है। यहां सब धर्मों के लोगों को देखा। सब एकमत हैं।

    *आप सबके लिए रोल मॉडल बने, यही हमारी शुभ इच्छा है – बीके सरला दीदी*
    सत्र की अध्यक्षता कर रहीं मीडिया विंग की उपाध्यक्ष बीके सरला दीदी ने कहा कि हमारा लक्ष्य व उद्देश्य यही है कि पत्रकार खुशी से रहे। मीडिया में कार्य बहुत तनावपूर्ण होता है। आपको भगवान की एक्स्ट्रा मदद चाहिए। आपके शब्द दुनिया में बदलाव लाने वाले हैं। भगवान की मदद से दुनिया में बदलाव लाया जा सकता है। हमने अपने एक्शन प्लान में जोर दिया कि अपनी कमजोरियों को राजयोग मेडिटेशन के आधार पर दूर करें। हमारी यही इच्छा है कि आप शांति के प्रतिरूप होकर यहां से निकले। यह ज्ञान गंगा का स्थान है।आप यहां कई जन्मों के लिए आप अपना भाग्य बनाते हो। आप सबके लिए रोल मॉडल बने, यही हमारी शुभ इच्छा है।

    सत्र में प्रतिभागियों ने भी बहुत उत्साह के साथ अपने अनुभव शेयर किए। कई पत्रकारों ने खुले सत्र में प्रश्न पूछकर मेडिटेशन संबंधी जिज्ञासा को भी शांत किया। अजमेर से आईं मीडिया विंग की सब जोनल कोऑर्डिनेटर बीके योगिनी दीदी ने सत्र का संचालन किया।

  • વાહ! વાત તેવા પત્રકાર યુગલના જીવનની – જેના મહેનતુ જીવનનું સન્માન થયું!

    વાહ! વાત તેવા પત્રકાર યુગલના જીવનની – જેના મહેનતુ જીવનનું સન્માન થયું!

    આલેખન: સંજય સ્વાતિ ભાવે, સંકલન: નીરવ જોશી (M-7838880134  & 9106814540

    અભિનંદન !
    પુનિતાબહેન નાગર-વૈદ્ય અને તેજસ વૈદ્ય દંપતિને ‘લાડલી’ મીડિયા અવૉર્ડ – સંજય સ્વાતિ ભાવે

    પત્રકાર દંપતિ પુનિતા અને તેજસને નારીકેન્દ્રી પત્રકારત્વ માટે 2024ના વર્ષ માટેનું પ્રતિષ્ઠિત લાડલી મીડિયા સન્માન હમણાં થોડાક સમય પહેલાં જ મુંબઈના થાણા ખાતે યોજાયેલા એક સમારંભમાં મળ્યું છે.
    પુનિતા નાગર-વૈદ્ય ‘દિવ્ય ભાસ્કર’ની મહિલા પૂર્તિ ‘મધુરિમા’ના ચીફ સબ-એડિટર અને તેજસ વૈદ્ય બી.બી.સી. ગુજરાતીના રિપોર્ટર છે. આ સિદ્ધી મેળવનાર સંભવત: આ પહેલું દંપતિ છે.

     

    પુનિતા અને તેજસને રિજનલ કૅટેગરીમાં વિડિયો અને પ્રિન્ટ માધ્યમો માટે આ અવૉર્ડ મળ્યો છે. તેમની પસંદગી 14 ભાષાઓની 798 એન્ટ્રીઝમાંથી થઈ છે.
    લાડલી અવૉર્ડ સળંગ બીજા વર્ષે મેળવનાર તેજસ માર્ચ મહિનામાં ‘ ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ’ ગ્રુપના ‘ રામનાથ ગોએન્કા અવૉર્ડ ફૉર જર્નાલિઝમ’ થી પણ સન્માનિત થયા હતા.
    Laadli Media and Advertising Awards for Gender Sensitivity એ Population First નામની સંસ્થા દ્વારા આપવામાં આવે છે. 2007 થી શરૂ કરવામાં આવેલો આ અવૉર્ડમાં જુદી જુદી કૅટેગરિઝમાં કુલ 74 ઇનામોનો સમાવેશ થાય છે.
    અવૉર્ડ આપનાર સંસ્થાની ઓળખ social impact organization તરીકેની છે અને તે United Nations Population Fund ની સહાયથી ચાલે છે.તેના કાર્યક્ષેત્રમાં સ્ત્રી સશક્તિકરણ, સ્ત્રી-પુરુષ સમાનતા અને સામાજિક જાગૃતિને લગતા ઉપક્રમોનો સમાવેશ થાય છે.
    * * * * *


    પુનિતાબહેનને આ સન્માન ‘ધાત્રી માતા’ એટલે કે ધાવ(ણ)-માતા પર તેમણે લખેલા માહિતી લેખ માટે મળ્યું છે.આ ફીચર ‘દિવ્ય ભાસ્કર’ ની મહિલા પૂર્તિમાં 1 ઑગસ્ટ 2023ના રોજ પ્રસિદ્ધ થયો હતો.
    તેજસને આ લાડલી અવૉર્ડ ચાર મીનિટની વિડિયો ફિલ્મ માટે મળ્યો છે. તે કાગળ વીણવાનું કામ કરતી મહિલાઓ દ્વારા ચલાવવામાં આવતી સ્ટેશનરી બનાવતી સહકારી મંડળી વિશે છે.તેજસની ફિલ્મ 06 જૂન 2023ના રોજ પ્રસારિત થઈ હતી.
    * * * * *
    પુનિતાબહેન ફીચરમાં ધાત્રી માતા દ્વારા દાનમાં આપવામાં આવતા દૂધના એકત્રિકરણના વૈશ્વિક સ્તરે અને ભારતમાં ચાલતા ઉપક્રમની માહિતી આપે છે.

    કોઈમ્બતુરનાં સત્યાવીસ વર્ષનાં શ્રીવિદ્યાને સાત મહિનામાં 105 લીટર દૂધનું દાન કરવા માટે પારિતોષિક એનાયત થયું હતું. દસ માહિનાની દીકરી અને ચાર વર્ષના દીકરાના માતા શ્રીવિદ્યા બ્રેસ્ટ મિલ્ક ડોનેશનના પ્રચાર-પ્રસારમાં પણ સક્રિય છે એમ પુનિતાએ લખ્યું છે.

    બાળકની તંદુરસ્તી માટે ધાવણની આવશ્યકતા,તે શરીરમાંથી લઈને સાચવવા માટેની પ્રક્રિયા અને દાન કરવા માટેની સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત પાત્રતા વિશે પણ લેખમાં જાણવા મળે છે.અમદાવાદ અને વડોદરામાં પણ ધાવણ-દાન અને breast milk bank ની પ્રવૃત્તિ ચાલે છે.
    * * * * *
    તેજસની ફિલ્મ ગોમતીપુરમાં કાગળની બનાવટોનું ઉત્પાદન કરતા નાનાં કારખાના વિશે છે.તે સ્ટેશનરી બનાવતી ‘ગીતાંજલિ’ સહકારી મંડળીના ઉપક્રમે ચાલે છે. મંડળી સ્વાશ્રયી મહિલા સંગઠન ‘સેવા’ના સહયોગથી ચાલે છે.

    તેમાં બનેલા ચોપડા,નોટબુક્સ, જુદા જુદા પ્રકારની ફાઇલ્સ વગેરે ઉત્પાદનો માતબર કંપનીઓ જથ્થામાં ખરીદે છે.
    પાંચ મહિલાઓથી 1995માં શરૂ થયેલી આ મંડળી અત્યારે બસો સભ્યો અને બે કરોડ રૂપિયાનું ટર્નઓવર ધરાવે છે.આ ઉપક્રમથી મહિલાઓનું જીવનધોરણ અને સમાજમાં તેમનું સ્થાન કેવી રીતે ઊંચું આવ્યું તે પણ જાણવા મળે છે.

    ફિલ્મમાં મશીન પર કોઈ મહિલા કાગળનો જથ્થો કટ કરતાં દેખાશે તો કોઈક પન્ચિન્ગ મશીન પર કામ કરતાં દેખાશે.તેર વર્ષ સુધી કાગળ વીણીને ગુજરાન ચલાવનારાં અને સાત ધોરણ ભણેલાં પાલી બહેન અત્યારે મંડળીના પ્રમુખ છે.

    ચૂંટેલાં વિડિયોઝ અને મહિલાઓની મુલાકાતના ટૂંકા બાઈટસ સાથેની આ સ્ટોરિ સઘન અને સોંસરી બની છે.’સેવા’ના સ્થાપક ઇલાબહેન ભટ્ટે તેમના પુસ્તક ‘ગરીબ,પણ છૈયે કેટલાં બધાં’ (ગૂર્જર પ્રકાશન, 2007)ના ‘રદ્દી વીણનારાં’ પ્રકરણમાં ‘ગીતાંજલિ’ મંડળી વિશે લખ્યું છે.
    * * * * *
    જૂનાગઢનાં પુનિતા(જન્મ 1980) અને સોમનાથના તેજસ (1977) બંનેએ સાયન્સ ગ્રૅજ્યુએટ થયાં બાદ ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાંથી 2001-2ના વર્ષમાં પત્રકારત્વની માસ્ટર્સ ડિગ્રી અને મનમેળ મેળવ્યાં છે. તે 2005થી મંગલ દામ્પત્યમાં અને તે પહેલાંથી પત્રકારત્વના વ્યવસાયમાં પરિણમ્યાં.
    અમદાવાદ અને મુંબઈના અખબારો તેમ જ ન્યૂઝ ચૅનલ્સમાં વીસેક વર્ષથી કાર્યરત છે.પુનિતા-તેજસની નવ વર્ષની દીકરી રાવિના તેઓએ અનાવેલા સુંદર વિડિયોઝ ફેસબુક પર ઘણા લોકપ્રિય છે.
    પત્રકાર દંપતિને અભિનંદન અને વધુ સિદ્ધીઓ માટે શુભેચ્છા.

     

    પુનિતાનો લેખ :
    https://www.divyabhaskar.co.in/magazine/madhurima/news/dhatri-devo-bhava-131611219.html
    તેજસનો વિડિયો

    4 સપ્ટેમ્બર 2024
    Laadli awards

  • લાભુ કાકા જેવું ગુજરાત સમાચારમાં એ સમયે કોઈ નહોતું!

    લાભુ કાકા જેવું ગુજરાત સમાચારમાં એ સમયે કોઈ નહોતું!

    નીરવ જોશી, અમદાવાદ (M-7838880134 & 9106814540)

    (તિથિ વિશેષ / સ્મરણિકા વિશેષ)

    અખબારી આલમમાં લાભુકાકા તરીકે જાણીતા વરિષ્ઠ પત્રકાર લાભશંકર જોઈતારામ ઉપાધ્યાયનું સોમવાર તારીખ ૩ માર્ચ ૨૦૧૪ નારોજ ૮૭ વર્ષની વયે નિધન થયું હતું.

    કહેવાય છે કે જ્યારે કોઈ કર્મનિષ્ઠ, ધર્મનિષ્ઠ અને સેવા યોગી અને પોતાના જીવનના અનેક વર્ષો એક જ વ્યવસાયમાં ખપાવીને કર્મ એ જ મારું સાધના અને મારું કર્મ એ જ મારા જીવનનો સંદેશ એવા જીવન જીવનારા લોકોને આપણે એમના ગયા પછી વધારે યાદ કરીએ છીએ !!! કારણ કે એમની હયાતી સમયે આપણને એમની કદર નથી હોતી!!! અને જ્યારે તેઓ નથી હોતા ત્યારે એમની વ્યક્તિત્વની સુગંધ , એમના વ્યક્તિત્વની મહેક કે એમના વ્યક્તિત્વના સાચા પણાની આપણને ઈચ્છા કે યાદગીરી પણ આવે છે અને લાગે છે કે ખરેખર એ વ્યક્તિત્વનું જે શક્તિશાળી વ્યક્તિત્વ હતું… જે મજબૂત અને પ્રેરણાદારી બળ હતું…એમાંથી આપણે પ્રેરણા લઈને – એ સમયે જીવ્યા હોત આપણા જીવનમાં એમની કેટલીક વિશેષ ગુણો અને એમની વ્યક્તિગત કે વ્યવસાયિક સ્કીલ આત્મસાત કરીને આપણા વ્યક્તિત્વને ઘડ્યું હોત તો …કેટલું સારું કર્યું હોત ??અને એમને આપણા ગુરુ બનાવ્યા હોત તો કેટલું સારું !???..કેટલું સારું!!

    આવા અંદર કોરી ખાનારા પશ્ચાતાપ કે અફસોસ પછી જ.. પછી છેવટે આપણે પુરસ્કારો આપીએ છીએ.. જે તે વ્યક્તિના મર્યા પછી એમની વિશે ખૂબ સરસ લેખો લખીએ છીએ!!! પરંતુ ખરેખર માનવ જાતની મોટી નબળાઈ છે કે જ્યારે એમની હયાતી હોય છે ત્યારે આપણે એમની સામે એમના જીવનમાં ખૂબ સુંદર મજાનું વ્યક્તિત્વનું લાભ લેવાનું અને એમને આપણી હયાતીનું બળ એમની સાથે આત્માનું ભાવે જોડવાનું ચૂકી જઈએ છીએ !!!— એ જ માનવ જાતની બહુ મોટી નિષ્ફળતા છે અને વ્યક્તિગત મનુષ્યની પણ મોટી નબળાઈ છે!

    આવા જ એક જીવંત વ્યક્તિત્વ એવા લાભુ કાકાને અહીંયા વાત છે જેમણે ગુજરાતી પત્રકારત્વ ક્ષેત્રે ડંકો વગાડ્યું હતો અને ખાસ કરીને આજથી આઠ વર્ષ પહેલા વિદાય લીધી હતી!!! ત્યારે અનેક લોકોને કદાચ યાદ નહીં હોય કે આ કેવું વ્યક્તિ હતું??? 

    તો અહીંયા એક પ્રયાસ છે લાભુ કાકા ના સ્વજન તરફથી આલેખ —એક લેખને ડિજિટલ મીડિયામાં પ્રસ્તુત કરવાનું… જેથી કરીને આવનારી પેઢી પણ આવા ધન્ય નામ અથવા તો આવા શુભ આત્માઓને યાદ કરી અને પોતાના જીવનમાં પણ  થોડું ઘણું પણ ભાથુ અથવા તો એમના આદર્શોને પોતાના જીવનમાં ઉતારી શકે!

    લાભશંકર જોઈતારામ ઉપાધ્યાય
    પૂર્વ ચીફ રિપોર્ટર ગુજરાત સમાચાર
    ૨૨ –ડિસે. ૧૯૨૮ – ૩ માર્ચ ૨૦૧૪

    શાળામાં અભ્યાસ દરમિયાન જ સાહિત્ય શોખ .તેઓએ ‘સર્જન’ અને ‘મયુર’ નામે હસ્તલિખિત અંકો પણ ત્યારે પ્રગટ કર્યા. આ ઉપરાંત કેટલીક કવિતાઓ અને વાર્તાઓ પણ લખી. પત્રકારત્વ માટે નાનપણથી જ ઘણું આર્કષણ હોવાને કારણે તેઓએ મેટ્રિક ની પરીક્ષા પાસ કર્યા બાદ ખાસ તો આજીવિકાના હેતુસર ૧૯૫૦ થી પત્રકારત્વક્ષેત્રમાં ડગ માંડયા.

    તેઓ ૧૯૫૦માં અમદાવાદ આવ્યા અને ‘પ્રભાત’ દૈનિકમાં જોડાયા. આ અરસામાં ૧૯૫૪થી ૧૯૫૭ સુધી ખેડબ્રહ્મા ખાતેથી ‘લોકવાણી’ નામનું સાપ્તાહિક ચલાવ્યું .૧૯૫૮ માં ‘ગુજરાત સમાચાર ‘માં જોડાયા . વચ્ચે ૧૯૬૨માં પાંચેક મહિના તેઓએ ‘ સંદેશ’ માં ફરજ બજાવી. ગુજરાત સમાચર માં ૪૬ વર્ષ ફરજ બજાવીને ચીફ રિપોર્ટરપદેથી ૨૦૦૪માં ૭૬ વર્ષની વયે નાદુરસ્ત તબિયતના કારણે તેઓએ નિવૃત્તિ લીધી.

     

    અખબારી આલમમાં લાભુકાકા તરીકે જાણીતા વરિષ્ઠ પત્રકાર લાભશંકર જોઈતારામ ઉપાધ્યાયનું સોમવાર તારીખ ૩ માર્ચ ૨૦૧૪ નારોજ ૮૭ વર્ષની વયે નિધન થયું હતું.

    હેડિંગથી સમાચારને ચોટદાર અને ચટાકેદાર બનાવવાનો ચીલો ચાતરનાર .લાભુકાકા’ નું અખબારી આલમમાં ૫૪ વર્ષનું પ્રદાન અવિસ્મરણીય છે .૪૬ વર્ષ સુધી પ્રથમ હરોળના સુપ્રસિદ્ધ – લબ્ધપ્રતિષ્ઠ અખબાર ‘ગુજરાત સમાચાર ‘ માં ચીફ રિપોર્ટર તરીકે સેવા આપનાર તેઓએ ગુજરાતી પત્રકારત્વમાં રિપોર્ટરની એક આખી પેઢી તૈયાર કરી હતી. અમદાવાદમાં વિમાન હોનારત સર્જાઈ હોય, નવનિર્માણ અભિયાન છેડાયું હોય, અનામતનું આંદોલન છેડયું હોય કે ગોધરાકાંડના કોમી રમખાણો …

    પાંચના ટકોરે કોઇપણ સંજોગોમાં કાર્યાલયમાં પહોચીને જલક્મલવત સ્થિતિમાં તદન નિસ્પૃહભાવે તેઓ સાથી પત્રકારોને માર્ગદર્શન આપતા અને સમયસર ગુજરાત સમાચાર પ્રસિદ્ધ થતું .તેઓએ ગુજરાતના સમાજકારણની નેત્રદીપક સેવા ની:સ્વાર્થભાવે કરી તેમનું પત્રકારત્વ નીભેળ બલકે તથ્ય આધારિત ટૂંકું અને મુદાસર છતાં હમેશાં ચોટદાર રહેતું .માનવીય સંવેદનાઓને ભાવાત્મક હેડીંગ સાથે ચોકઠામાં ગોઠવવાની આવડત તેઓએ જાતે આત્મસાત કરી હતી તો સાથોસાથ કોઈની પણ સાડાબારી રાખ્યા વિના આક્રમકતાથી સતાધીશો ની શાન ઠેકાણે લાવનારા હેડીંગો કરતા તેઓ કદી અચકાતા નહી . પાવરફુલ પોઝીશનમાં હોવા છતાં તેઓએ કદી પોતાના પદ કે હોદ્દાની ગરિમા ગુમાવી નહોતી અને સત્તા નો દુરુપયોગ કર્યો ન હતો. એક આમ આદમી તરીકે આજીવન જીવનાર ‘નખનીશ’ પત્રકાર લાભશંકર જોઈતારામ ઉપાધ્યાય (લાભુકાકા) ની સાદગી અને ‘પ્રસિધ્ધિથી પર’ રહેવાની વૃતિ ગુજરાતી પત્રકારત્વ માટે અને ગોમતીવાડ ત્રણ ગામ (ગોતા રાધીવાડ અને ખેડબ્રહ્મા = ગોખેરા સમાજ)  માટે દીવાદાંડી સમાન પુરવાર થશે.

    પત્રકારત્વક્ષેત્રે આપેલા વિશિષ્ટ પ્રદાન બદલ ૨૦૦૨માં તેમને ‘અરાવલી ફાઉન્ડેશન’ ધ્વારા ‘અરાવલી રત્ન’ એવોર્ડ આપી સન્માન કરવામાં આવ્યું . ગુજરાતના પત્રકારો ના બનેલા મંડળો ધ્વારા લાઈફ ટાઇમ એચીવમેન્ટ એવોર્ડથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. ચિત્રલેખાના જાણીતા પત્રકાર –લેખક શ્રી કાન્તી ભટ્ટ ના વરદહસ્તે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.